طالبان وایي لغمان کې د پاچا جوی کانال رغنیزې چارې نږدې بشپړې شوې دي

ددغه ولایت د والي ویاند، مستغفر ګربز په وینا، دغې ډلې څو ورځې وړاندې د صبریو ـ یعقوبیو ولسوالۍ د نوري کلي په سیمه کې یو کس په ډزو ټپي کړی و او له سیمې تښتېدلې وه، خو وروسته امنیتي ځواکونو د طوطي کلي په سیمه کې ونیوله.

ګربز وایي، نیول شویو کسانو په خپلو لومړنیو څرګندونو کې پر جرم اعتراف کړی او منلې یې ده چې د ۲۰ لکه پاکستانۍ کلدارو په بدل کې یې د یاد کس د وژلو هڅه کړې وه.

د هغه په وینا، له نیول شویو کسانو څخه دوه میله کلاشینکوفونه، شاجورې، مرمۍ او یو عراده موټر هم نیول شوی دی.

ګربز زیاته کړې چې نیول شوې ډله د نورو قانوني اجرااتو لپاره عدلي او قضایي ارګانونو ته معرفي شوې ده.

ځايي پولیسو ویلي، د ټکر د څرنګوالي او لاملونو په اړه تر اوسه نور جزیات نه دي خپاره شوي.

ځايي چارواکي وایي چې له پېښې وروسته د ژغورنې ډلې سیمې ته رسېدلې او ټول ټپیان یې د درملنې لپاره روغتون ته لېږدولي دي.

د راپورونو له مخې، یادو افغان وګړو غوښتل د غیرقانوني سفر له لارې ایران ته ولاړ شي.

په افغانستان کې دروغتیا نړیوالې ادارېدفتر په خپل اېکس پوسټ کې د عامې روغتیا او د ناروغیو د مخنیوي په موخه یو لړ سپارښتنې خپرې کړې دي.

ادارې ویلي چې د حیواناتو حلالول باید د کورونو له چاپېریاله لرې، په پاک او خلاص ځای کې ترسره شي، ترڅو د احتمالي ناروغیو د خپرېدو خطر کم شي.

د روغتیا نړیوالې ادارې همدارنګه سپارښتنه کړې چې خلک دې د حیواناتو د حلالولو او غوښې پرېکولو پر مهال له محافظتي وسایلو لکه دستکشو، ماسکونو او محافظتي چپنو استفاده وکړي، څو د حیواناتو له وینې او نورو مایعاتو سره د مستقیم تماس خطر راکم شي.

په پوسټ کې راغلي چې د غوښې د پرېکولو او چمتو کولو ځایونه باید پاک وساتل شي او حیوان دې تر هغې ځوړند وساتل شي چې وینه یې په بشپړ ډول ووځي او وچه شي.

ادارې له خلکو غوښتي چې د حیواناتو پاتې شوني هم په خوندي او مناسب ډول له منځه یوسي، څو چاپېریال پاک او خوندي پاتې شي.

د روغتیا نړیوالې ادارې د اختر په مناسبت خلکو ته د خوندي او سالم اختر هیله هم څرګنده کړې ده.

طالبانو ویلي چې په تېر کال کې د فراه ولایتي روغتون کې ټولټال ۳۵۵۳ جراحي عملیات په بریالیتوب سره ترسره شوي دي، چې له دې ډلې ۱۸۸۲ لوی او ۱۶۷۱ واړه عملیات دي.

طالبان دا یوه لاسته راوړنه ګڼي او وایي چې دا د دې روغتون د تخنیکي او تخصصي ظرفیت ښکارندویي کوي.

خو سرچینو افغانستان انټرنشنل-پښتو ته ویلي چې په ځینو مواردو کې، په ځانګړي ډول د ښځو د ولادي قضیو په برخه کې، د دولتي روغتونونو ټول عملیاتونه روښانه طبي اړتیا نه لري او احتمال شته چې ځینې قضیې د دونرانو د مالي ملاتړ یا مالي هڅونو له امله عملیاتو ته واړول شي.

د دغو سرچینو په وینا، په ځینو حالاتو کې، په ځانګړي ډول د زېږون اړوند ستونزو کې، ښځې تر ډېره عملیات کېږي، په داسې حال کې چې ځینې نور ناروغان چې ورته ستونزې لري د واسطې لرلو له امله له عملیاتو معاف کېږي.

ماهره (مستعار نوم) وایي چې څه موده وړاندې له یوې ولادي ناروغې سره یو دولتي روغتون ته تللې وه. د هغې په وینا، ډېری ولادي ناروغان عملیات کېدل. هغه وایي: «پخوا به داسې نه وه، حتی ښځو به په کورونو کې زېږون کاوه او د عملیاتو شمېر به بیخي کم و، اوس ډېری ښځې د ماشوم د زېږون پر مهال عملیات کېږي.»

دا په داسې حال کې ده چې د افغانستان روغتیايي نظام د تجهیزاتو، امکاناتو او تخصصي خدماتو له کمښت سره مخ دی، چې همدې موضوع د روغتیايي خدماتو د کیفیت او عدالت په اړه اندېښنې زیاتې کړې دي.

فضل محمود فضلي په خپله ایکس پاڼه کې لیکلي چې په اروپا کې د ښي‌ اړخو سیاستونو زیاتېدونکي نفوذ یو شمېر حکومتونه دې ته اړ کړي چې د کډوالو پر وړاندې لا سخت او بېړني اقدامات وکړي.

هغه همدارنګه د اروپایي ټولنې پر وروستي تعامل نیوکه کړې او ویلي یې دي چې له طالبانو سره اړیکې، چې د هغه په وینا میلیونونه ښځې او نجونې له زده‌کړې او کار څخه محروموي، د بشري حقونو په برخه کې د دې ټولنې اعتبار زیانمن کړی دی.

فضلي لیکلي: «په اروپا کې د ښي‌ اړخو سیاستونو زیاتېدونکي نفوذ ډېر حکومتونه د کډوالو پر وړاندې د سختو او بې‌وسه اقداماتو لوري ته بیولي دي. د اروپایي ټولنې وروستي تعاملات له طالبانو سره د دې ټولنې د بشري حقونو او ارزښتونو د اعتبار وروستی ټکان دی.»

هغه زیاته کړې چې اروپایي ټولنه نور اخلاقي صلاحیت نه لري چې پر نورو هېوادونو د ارزښتونو په اړه خبرې وکړي.

د هغه په وینا دا وضعیت د نړیوالو بشري حقونو په اړه د اروپا د دریځ پر اعتبار جدي پوښتنې راپورته کوي.