اسیایي سیالیو ته لاره؛ رزمي افغان لوبغاړي سمیع‌ حمیدي چینایي او منګولیایي سیالان مات کړل

رحمت‌الله نبیل د جمعې په ورځ (د غبرګولي لومړۍ) په خپله اېکس‌پاڼه زیاته کړې، په داسې ورځو کې چې افغان ښځې «تیارو او چوپتیاوو» کې ساتل کېږي، ذکیه احمد تر ټولو لوړې څوکې ته وخته څو وښيي چې هېڅ څوکه د افغان ښځو له ارادې لوړه نه‌ده.

د ده په وینا، دا بریا د افغان ښځو لپاره الهام‌بښونکې نښه ده.

ذکیه احمد لومړنۍ افغان مېرمن ده، چې د نړۍ تر ټولو لوړه څوکه اورېسټ یې فتحه کړې ده.

له کابله د نړۍ تر چته؛ ذکیه احمد د اورېسټ ۸۸۴۸ متره لوړې څوکې په فتح کولو تاریخ جوړ کړ | افغانستان انټرنشنل پښتو

دغه څوکه ۸۸۴۸ متره لوړوالی لري او د همالیا په لړۍ کې د نیپال او د چین د تبت ترمنځ پرته ده. دا تاریخي لاسته راوړنه د افغانستان او نړۍ د غره‌ختنې په تاریخ کې بې‌ساری دی.
ذکیه احمد په غزني کې زېږېدلې او په افغانستان کې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته یې اسټرالیا ته پناه یوړه او هلته یې نوی ژوند پیل کړی دی.

دا سیالۍ د منګولیا په اولان‌باتور ښار کې د تېر پنجشنبې په ورځ (د غويي ۳۱مه) پیل شوي او لا هم دوام لري.

یاد ریاست د جمعې په ورځ (د غبرګولي لومړۍ) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې افغانستان په دې پړاو کې د شپږو ورزشکارانو او دوو روزونکو په ترکیب سره برخه لري. سرچینې زیاتوي، چې نور افغان لوبغاړي به په خپلو اړوندو وزنونو او برخو کې سیالۍ ترسره کړي.

د معلوماتو له مخې، اسیايي سیالیو ته د لارې موندنې دغه سیالۍ د ۳۴ هېوادونو په ګډون روانې دي او تر راتلونکې دوشنبې به دوام وکړي. یاد ریاست د پاتې افغان لوبغاړو لپاره د ښو پایلو هیله کړې ده.

ذکیه احمد د ۱۹۹۰مې لسیزې پر مهال د غزني د جاغوري ولسوالۍ د جودري په کلي کې زېږېدلې ده. هغې افغانستان کې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته اسټرالیا ته پناه یوړه او هلته یې نوی ژوند پیل کړ.

‌ټي‌ار‌ټي ورلډ راپور ورکړی، چې د اورېسټ‌ون په نوم د ګرځندوی لارښود شرکت دا بریا په خپلې انسټاګرام پاڼې تایید کړې او یوه ویډیو یې هم خپره کړې ده. په دې ویډیو کې ذکیه احمد د اورېسټ څوکې تر رسېدو وروسته د واکي‌ټاکي له لارې د سفر له یوه مسوول څخه غواړي چې: «کولای شې مهرباني وکړې او زما مور ته زنګ ووهې»؟

د ذکیه احمد خور هم د دې خبر له خپرېدو وروسته په خپله انسټاګرام پاڼه لیکلي: «زموږ د کورنۍ لپاره تر ټولو ښکلې شېبه؛ زما د پلار، مور، وروڼو او خویندو لپاره».

د پاکستان د غره ختونکو کلپ د پنجشنبې په ورځ (د غويي ۳۱مه) اعلان وکړ، چې ذکیه احمد د هماغې ورځې سهار د دوو نیپالي لارښودانو، داوا تنزینګ شرپا او فوربا ګیالجن شرپا، په ملتیا د اورېسټ څوکې ته رسېدلې ده.

دغه دواړه لارښودان د نیپال د خومبو سیمې د تامه کلي اوسېدونکي دي؛ هغه سیمه چې د نړۍ ګڼ مشهور شرپایان ترې راوتلي دي.

ذکیه احمد چې اوس د افغان کډوالې او د بشري حقونو د فعالې په توګه پېژندل کېږي، له افغانستانه تر وتلو وروسته په اسټرالیا کې مېشته ده. د پاکستان الپاین کلپ د هغې دا بریا نه یوازې د افغانستان، بلکې د هغو هېوادونو د ښځینه غره‌ختونکو لپاره هم تاریخي بریا بللې چې له جګړو او کړکېچونو سره مخ دي.

د هغې ملاتړو هم دا بریا د ښځو، کډوالو او بې‌ځایه شویو ټولنو د زغم، زړورتیا او کلکې ارادې نښه بللې ده.

د اورېسټ غر چې د نیپال او د چین د تبت سیمې ترمنځ د همالیا په غرونو کې موقعیت لري، له خپل مرګوني لوړوالي او سختو شرایطو سربېره، لا هم د غره ختونکو لپاره د نړۍ له مهمو او خطرناکو ځایونو ګڼل کېږي.

پاکستاني خبریال فیضان لاخاني په یوه پیغام کې لیکلي: «ذکیه ریور احمد، چې په اسټرالیا کې کډواله ده، نن د سهار په ۷:۲۰ دقیقو د اورېسټ څوکې ته په رسېدو سره د لومړۍ افغان ښځې په توګه تاریخ جوړ کړ. هغې چې یو وخت یې په افغانستان کې د خبریالۍ خوبونه لرل، اوس د خپلې زړورتیا، پیاوړتیا او کلکې ارادې له لارې نړۍ ته الهام ورکوي».

ذکیه احمد تر دې وړاندې له رسنیو سره په خبرو کې ویلي وو، چې غواړي د اورېسټ څوکه د افغان د نجونو په نوم فتح کړي.

دغه ۳۱ کلنه افغان غره‌ختونکې په ۲۰۲۱ کال کې، په افغانستان کې له سیاسي بدلونونو وروسته، اسټرالیا ته پناه یوړه. هغې تر دې وړاندې د افغانستان د نوشاخ، د فرانسې د مون‌بلان، د نیپال د میرا پیک او د هند د ناندا دوی څوکې هم فتحه کړې دي.

مسلکي غره‌ختونکي وایي، د اورېسټ څوکې ته ختل د کلونو سختو تمرینونو، بدني چمتووالي او د غره‌ختنې د پرمختللو تخنیکونو زده کړې ته اړتیا لري. ذکیه احمد هم مخکې ویلي وو، چې دې موخې ته د رسېدو لپاره یې اوږدمهاله او سخت تمرینونه کړي دي.

د طالبانو تر ادارې لاندې د المپیک او سپورټ ریاست د معلوماتو له مخې، احسام رحیمي د ۵۴ کیلو ګرامه وزن په کټګورۍ کې خپل جاپاني سیال ته د ۲-۱ امتیازونو په توپیر ماتې ورکړې ده. همدارنګه د دغه ریاست په خبرپاڼه کې راغلي چې علي اکبر امیري خپله لومړۍ لوبه په ۸۷ کیلو ګرامه وزن کې چینایي لوبغاړي ته بایللې ده.

د طالبانو د سپورټ ریاست زیاته کړې، چې په دغو سیالیو کې د افغانستان په استازولۍ شپږ ورزشکاران او دوه روزونکي ګډون لري. دغه اسیایي سیالۍ چې د ۳۴ هېوادونو د ورزشکارانو په ګډون د مې میاشتې په ۲۱مه نېټه پیل شوې، د همدې میاشتې تر ۲۵مې نېټې پورې به دوام وکړي.

له بلې خوا د وروستیو راپورونو له مخې، احسام رحیمي د دغو سیالیو په بل پړاو کې ماتې خوړلې ده. نوموړي د اسیایي سیالیو د شپاړسم پړاو په لوبه کې د ازبکستاني سیال جهانګیر خدای‌بردیف پر وړاندې د دوه صفر په پایلې سره ماتې ومنله او په دې توګه اسیایي لوبو ته له لارموندنې پاتې شو.

په ورته وخت کې ټاکل شوې ده، چې د افغانستان د تکواندو ملي لوبډلې بل غړی ازاد بېګ نوروزي هم د دغو سیالیو د ۳۲ غوره لوبغاړو په پړاو کې د خپل عربستاني سیال پر وړاندې د لوبې ډګر ته ووځي. نوموړی به د ۵۸ کیلو ګرامه وزن په کټګورۍ کې له ریاض ناصر حمدي سره سیالي وکړي.

ددغه ریاست له خوا په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، د میدان وردګ ولایت د بدني روزنې او ورزش امریت او د اطلاعاتو او کلتور ریاست په ګډه همکارۍ د دغه ولایت په بهسودو حصه اول ولسوالۍ کې ورزشي او دودیزه ګډه مېله ترسره شوه.

په دغه ورزشي او فرهنګي غونډه کې ورزشکارانو د جمناسټیک او تکواندو نندارې وړاندې کړې، همدارنګه د کتابونو، لاسي صنایعو او د هېواد د تاریخي سیمو بېلابېل انځورونه هم نندارې ته وړاندې شول.

خبرپاڼه کې راغلي، د میدان وردګ طالب والي ملا خیرالله خیرخواه په دې مراسمو کې د وینا پر مهال وویل چې دا ډول فرهنګي، علمي او ورزشي غونډې د ولسونو، قومونو او ځوانانو ترمنځ د یووالي او ورورولۍ په پیاوړتیا کې مهم رول لري.

نوموړي همدارنګه له ولسونو وغوښتل چې د خپلو سیمو د امنیت د ټینګښت، ټولنیز نظم او د ولسونو ترمنځ د یووالي په برخه کې د طالبانو له ادارې سره همکاري وکړي.