د دغه کمېسیون دارلانشاء د د یکشنبې په ماخوستن (د غبرګولي ۳مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، د تورخم له لارې ۷۷۶ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۴۱۴۲ کېږي، د سپین بولدک له لارې ۱۶ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۹۵ کېږي، د نیمروز د ورېښمو پل له لارې ۵۴ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۲۱۵ کېږي او همداراز له همدې لارې ۱۰۵۵ نور مسافر او د هرات د اسلام کلا له لارې ۳۷ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۱۴۰ کېږي هېواد ته په جبري توګه را اړول شوي دي.
د خبرپاڼې لهمخې، له دې شمېر څخه ۱۲۵۶ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۶۸۰۴ ته رسېږي او همداراز له کابل څخه هم ۳۱۵ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۱۶۵۰ ته رسېږي خپلو ولایتونو ته لېږدول شوي دي.
په خبرپاڼه کې راغلي، چې ځينو دغو راستنو شویو کورنیو ته د کرایو له ورکړې او د روغتیايي خدماتو له وړاندې کېدو سربېره یو شمېر کورنیو ته پخه ډوډۍ، یوه اندازه نغدي مرستې او سیمکارتونه هم ورکړل شوي دي.
په دې وروستیو کې له ګاونډیو هېوادونو د افغانانو د جبري اېستنې زور اخیستی او په پاکستان او ایران کې مېشت افغانان د ځايي پولیسو له ناوړه چلنده شکایت لري او له اړوندو نړۍوالو بنسټونو غواړي، چې پر کوربه هېوادونو فشارونه زیات کړي، څو د نړۍوالو قوانینو او اصولو لهمخې له کډوالو سره چلند وکړي.
د افغان مېرمنو دغو دوو اعتراضي خوځښتونو په یوه ګډه اعلامیه کې ویلي، چې د دغه قانون توشیح ښيي، د طالبانو حکومت د ځپنې، ښځو ضد سیاستونو او د ماشومانو د حقونو د لهمنځه وړلو پر بنسټ ولاړ دی.
په اعلامیه کې راغلي چې طالبان اوس په رسمي ډول هڅه کوي د «شریعت» تر نامه لاندې د ماشومانو پلور ته قانوني بڼه ورکړي. د دغو خوځښتونو په وینا، طالبان غواړي د افغانستان نجونې له ټولګیو او زدهکړو راوباسي او د جبري ودونو، چوپتیا او تاوتریخوالي پر لور یې ټېل وهي.
اعتراض کوونکو ښځو د ماشومانو ودونه د بشریت او د افغانستان د راتلونکي پر وړاندې جرم بللی او ویلي یې دي چې طالبان د دغه اصولنامې په توشیح سره د نجونو بدنونه او ژوند د خپلو ایډیولوژیکو موخو لپاره د معاملې وسیله ګرځوي.
د دغو خوځښتونو غړو ادعا کړې، چې طالبان د دې سند په توشیح سره افغان نجونې د «قانوني تېري او عصري غلامۍ» قرباني کوي. هغوی ټینګار کړی چې دغه اقدام له ماشومانو سره د سازمانیافته جرمونو بڼه لري او نړۍ باید دا د کلتور، مذهب او دود تر نوم لاندې توجیه نه کړي.
اعتراضي ښځو له ملګرو ملتونو، د بشري حقونو له بنسټونو او د نړۍ له حکومتونو غوښتي چې طالبان د جنسیتي اپارتاید او د ماشومانو پر ضد د جرمونو عاملین وپېژني او وغندي.
هبتالله اخوندزاده په دې پیغام کې طالبان پر ولس له «ظلم» کولو منع کړي او ویلي یې دي: «په خلکو باندې له ظلم څخه ځان وساتئ، ځکه په دنیا کې چې هرچا ظلم کړی، که هرڅومره طاقتور وي، هغوی الله تعالی ذلیله او له شکست سره مخ کړي».
هغه د خپل نظام پر ساتنې او پالنې او د کوم هېواد د نوم له یادولو پرته د «دښمنانو بدو ارادو» پر دفع کېدو ټينګار کړی دی.
خو په دې پیغام کې د افغان ښځو او نجونو چې له نږدې ۵ کلونو راهیسې له زدهکړو، کار او ټولنیزو فعالیتونو محروم دي، هېڅ یادونه نهده کړې او همداراز پر افغانستان د پاکستان د بریدونو په تړاو هېڅ هم نهدي ویل شوي.
د راپور له مخې، په دې ډله کې ښځو او ماشومانو هم شتون درلود. عیني شاهدانو ویډیوګانې او معلومات له حالوش سره شریک کړي چې ښيي له تسلیمېدو وروسته ځینې ژوندي پاتې شوې ښځې او ماشومان د ایراني سرحدي ځواکونو له تاوتریخوالي او وهلو ټکولو سره هم مخ شوي دي.
سرچینو دا هم ویلي چې سرحدي ځواکونو د دغو کسانو ګرځنده ټیلیفونونه او یو شمېر شخصي وسایل هم ضبط کړي دي.
حالوش ویلي چې د قربانیانو هویت تر اوسه نه دی روښانه شوی او ایراني چارواکو هم تر اوسه د دې پېښې په اړه څه نه دي ویلي.
دغه بنسټ ټینګار کړی چې پر بېوسلې کسانو او کډوالو د ګرمو وسلو کارول غیرقانوني دي او د بشري، اخلاقي او نړیوالو اصولو خلاف عمل ګڼل کېږي.
دا په داسې حال کې ده چې په تېرو کلونو کې هم د ایران په سرحدي سیمو کې پر افغان کډوالو د ډزو ورته راپورونه خپاره شوي او د بشري حقونو بنسټونو پرې اندېښنې څرګندې کړې دي.
د افغانستان انټرنشنل- پښتو د موندنو لهمخې، یوازې د تېر کال په لیندۍ، مرغومي، سلواغې، کب او د سږکال په وري او غويي میاشتو کې په هرات ولایت کې د ښځو په ګډون ۸۸۲ کسان د بېلابېلو جنايي پېښو په تړاو نیول شوي او ځینې یې یا د سیمې د اوسېدونکو او یا هم د طالبانو له لوري د مقاومت پر مهال وژل شوي او ټپیان شوي هم دي. په دغو کسانو کې څه باندې ۹۵سلنه یې د غلاوو او پاتې نور یې د جنايي پېښو لکه؛ قتل، جعلکارۍ، د نشهيي توکو پېر او پلور او د وسلو لېږد په تړاو نیول شوي دي.
په دې نیول شویو غلو کې نږدې ۱۰ تنه یې ښځې دي او دوی تر ډېره له زرګریو غلاوې کوي او هغه داسې چې لومړی زرګرۍ ته په ننوتلو سره پلورونکی د سروزرو په ښکته او پورته کولو بوختوي او بله یې بیا سره زر غلا کوي.
دموندونو پر بنسټ، ډېری غلاوې له کورونو، په لارو کوڅو کې د موټرو، موټرسایکل، رېکشاوو او موبایلونو شوي او ان له هټیو ګاز ډبې او همداراز د کورونو له بامونو او کرنیزو ځمکو سولر او د اوبو پمپونه هم غلا شوي دي.
