د ټرمپ مشر زوی: پلار مې ژمنه کړې وه چې ایران به اټومي وسلې ته له رسېدو منع کړي

د اسراییل لومړي وزیر په خپل ایکس لیکلې چې تېره شپه یې د امریکا له ولسمشر ډونالډ ټرمپ سره د هرمز تنګي د بیا پرانیستلو د هوکړه لیک او د ایران د اټومي پروګرام په اړه د وروستیو خبرو اترو پر سر خبرې کړې دي.

نوموړي ویلي، د اسراییل د امنیت لپاره یې د ټرمپ له دوامداره ملاتړ مننه کړې، په ځانګړي ډول د «غرېدونکي زمري» او «ستر قهر» عملیاتو پر مهال، چې د ده په وینا، امریکايي او اسراییلي ځواکونو د ایران د ګواښ پر ضد اوږه په اوږه جګړه کړې ده.

هغه ویلي، له ټرمپ سره یې موافقه کړې چې له ایران سره هر وروستی تړون باید اټومي ګواښ له منځه یوسي. د ده په وینا، دا دا مانا لري چې د ایران د یورانیمو د بډاینې تاسیسات باید له منځه یووړل شي او بډایه شوي اټومي توکي یې له خاورې وایستل شي.

د نوموړي په وینا، ټرمپ یو ځل بیا د اسراییل د ځاني دفاع حق تایید کړی دی.

هغه زیاته کړې، د امریکا او اسراییل ترمنځ ملګرتیا په جګړه ییز ډګر کې ثابته شوې او اوس تر بل هر وخت پیاوړې ده.

د اسراییل لومړي وزیر ټینګار کړی چې د ده پالیسي، لکه د ټرمپ په څېر، بدله شوې نه ده او ایران ته به د اټومي وسلو د لرلو اجازه ورنه کړل شي.

بل خوا ټرمپ په خپل ټولنیز پلیټفارم «ټروت سوشل» کې لیکلي چې له بنیامین نتنیاهو سره یې ټلیفوني خبرې «ډېرې ښې» وې.

د بلوچستان د حکومت درې ایالتي سرچینې د اورګاډي د پېښې د تلفاتو شمېر لږ تر لږه ۲۴ تنه مړه او له ۷۰ څخه زیات ټپیان ښيي.

بلوچ ازادۍ پوځ وسله‌والې ډلې رسنیو ته په استول شوې خبرپاڼه کې د برید مسوولیت منلی او دا یې ځانمرګی برید بللی دی، خو رويټرز دا ادعا په خپلواکه توګه نه ده تایید کړې.

د پاکستان د رېل پټلۍ وزارت وايي چې دغه اورګاډی د کوټې له پوځي سیمې څخه له جعفر ایکسپریس سره د نښلول کېدو په حال کې و، چې د ایالت په مرکز کې د رېل پټلۍ ترڅنګ چاودنه پرې وشوه.

د چاودنې له امله د اورګاډي انجن او درې بوګۍ له پټلۍ واوښتې او دوه نورې بوګۍ چپه شوې.

یوه امنیتي چارواکي ویلي چې چاودېدونکي توکي په یوه موټر کې ځای پر ځای شوي وو او برید یوې استوګنیزې سیمې ته څېرمه شوی چې له امله یې ځینې وژل شوي کسان د نږدې اپارتمان اوسېدونکي هم دي.

له سیمې خپاره شوي انځورونه سوځېدلي موټرونه، ویجاړه ودانۍ، ماتې شوې فلزي برخې او د اورګاډي شاوخوا خورې شوې ټوټې ښيي.

د راپورونو له مخې، دا برید له هغې وروسته ترسره شو چې د اوکراین هوايي ځواکونو خبرداری ورکړی و، ښايي روسیه د «اورېشنیک» په نوم هایپرسونیک بالېستیک توغندی وکاروي.

د کیف ښاروال وېتالي کلیچکو، په ټیلیګرام کې ویلي، له ځايي وخت سره سم د شپې له یوې بجې لږ وروسته په ښار کې د پرله‌پسې چاودنو غږونه واورېدل شول. نوموړي زیاته کړې چې د ښار په څو برخو کې استوګنیزې ودانۍ زیانمنې شوي او د ښار په مرکزي سیمه کې د یوه ښوونځي په انګړ کې د توغندیزو یا ډروني ټوټو له لوېدو وروسته اور هم لګېدلی دی.

له دې وړاندې د اوکراین ولسمشر ولودیمیر زېلېنسکي، خبرداری ورکړی و چې روسیه د استخباراتي معلوماتو پر بنسټ د «اورېشنیک» توغندي په کارولو د نوي برید لپاره چمتووالی نیسي. نوموړي ویلي وو چې دا معلومات د اوکراین، امریکا او اروپايي سرچینو له لوري ترلاسه شوي دي.

تر اوسه د اوکراین هوايي ځواکونو په رسمي ډول نه دي ویلي چې په دې برید کې د «اورېشنیک» توغندی کارول شوی که نه.

د یوه پولیس چارواکي په وینا، په پېښه کې هېڅ یو امنیتي ته زیان نه دی رسېدلی.

له دې سره هم‌مهاله د امریکا د فدرالي پلټنو ادارې (FBI) مشر کش پټېل په خپله اېکس‌پاڼه لیکلي، چې کسان یې د سپینې ماڼۍ په ساحه کې ځای پر ځای شوي دي.

سي‌اېن‌اېن هم راپور ورکړی، چې د دې پېښې له امله امنیتي ځواکونو د سپینې ماڼۍ په انګړ کې موجود خبریالان خوندي سیمو ته لېږدولي دي.

د امریکا د پټو خدماتو ادارې ویاند په یوې اعلامیې کې سي‌بي‌اېس نیوز ته ویلي، چې دغه اداره «د شمال لوېدیځ پنسلوانیا سړک او اوولسم سړک ته نږدې د ډزو له راپورونو» خبره ده او «له امنیتي ځواکونو سره په ګډه د دغو معلوماتو د ارزونې او تایید چارې روانې دي».

تر اوسه امریکايي چارواکو د دې پېښې د څرنګوالي په اړه نور جزییات نه دي خپاره کړي.

ټرمپ د شنبې په ورځ (د غبرګولي ۲مه) په خپلې ټروث سوشل کې لیکلي: «څو شېبې مخکې مې د سعودي عربستان له محمد بن سلمان، د متحده عربي امارات له محمد بن زاید ال نهیان، د قطر له امیر تمیم بن حمد ال ثاني، د قطر له لومړي وزیر محمد بن عبدالرحمن ال ثاني، د پاکستان له عاصم منیر، د ترکیې له ولسمشر رجب طیب اردوغان، د مصر له ولسمشر عبدالفتاح السیسي، د اردن له پاچا عبدالله دوم او د بحرین له پاچا حمد بن عیسی ال خلیفه سره د ایران اسلامي جمهوریت او د سولې اړوند ټولو موضوعاتو په اړه ډېرې ښې خبرې وکړې».

د امریکا ولسمشر ویلي، چې دغه خبرې د ایران اسلامي جمهوریت او د سولې د یوې تفاهم‌نامې اړوند ټولو موضوعاتو په اړه ترسره شوې دي. هغه زیاته کړه: «دغه هوکړه تر ډېره د امریکا متحده ایالاتو، د ایران اسلامي جمهوریت او هغو هېوادونو ترمنځ چې نومونه یې یاد شول، تر بحث او خبرو لاندې راغلې او اوس یوازې وروستۍ بشپړونه پاتې ده».

ټرمپ همداراز د اسراییل له لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو سره جلا ټیلیفوني خبرې هم «ډېرې ښې» بللې دي.

هغه زیاتوي: «د هوکړې وروستي اړخونه او جزییات اوس تر ارزونې لاندې دي او ډېر ژر به اعلان شي». ټرمپ ټینګار کړی: «د دې هوکړې د ګڼو نورو مادو ترڅنګ، د هُرمز تنګی به هم بېرته پرانېستل کېږي».

ټرمپ تر دې وړاندې هم څو ځله ویلي، یوازې هغه هوکړه به مني چې د ایران د یورانیمو د غني کولو او د غني شویو یورانیمو د زېرمو برخلیک هم په‌کې شامل وي.

تر دې وړاندې د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند اسماعیل بقایي هم ویلي وو، چې تهران او واشنګټن د جګړو د پای ته رسولو لپاره یوه هوکړه وروستي پړاو نږدې شوې ده.

د اسماعیل بقایي په وینا، په دې هوکړه لیک کې د هُرمز تنګي تدریجي پرانېستل، د امریکا له لوري د بندیزونو نرمول او د ایران د کنګل شویو شتمنیو ازادول هم شامل دي.

بقایي زیاته کړې، چې د دغه هوکړه لیک له احتمالي لاسلیک وروسته به د یوې پراخې هوکړې د ترلاسه کولو لپاره له ۳۰ تر ۶۰ ورځو پورې نورې خبرې هم پیل شي.