طالبان: په نهو ولایتونو کې مو د غلاوو او نورو جرمونو په تړاو ۲۱ کسان نیولي دي

د دغه کمېسیون دارلانشاء د د یکشنبې په ماخوستن (د غبرګولي ۳مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، د تورخم له لارې ۷۷۶ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۴۱۴۲ کېږي، د سپین بولدک له لارې ۱۶ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۹۵ کېږي، د نیمروز د ورېښمو پل له لارې ۵۴ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۲۱۵ کېږي او همداراز له همدې لارې ۱۰۵۵ نور مسافر او د هرات د اسلام کلا له لارې ۳۷ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۱۴۰ کېږي هېواد ته په جبري توګه را اړول شوي دي.

د خبرپاڼې له‌مخې، له دې شمېر څخه ۱۲۵۶ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۶۸۰۴ ته رسېږي او همداراز له کابل څخه هم ۳۱۵ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۱۶۵۰ ته رسېږي خپلو ولایتونو ته لېږدول شوي دي.

په خبرپاڼه کې راغلي، چې ځينو دغو راستنو شویو کورنیو ته د کرایو له ورکړې او د روغتیايي خدماتو له وړاندې کېدو سربېره یو شمېر کورنیو ته پخه ډوډۍ، یوه اندازه نغدي مرستې او سیمکارتونه هم ورکړل شوي دي.

په دې وروستیو کې له ګاونډیو هېوادونو د افغانانو د جبري اېستنې زور اخیستی او په پاکستان او ایران کې مېشت افغانان د ځايي پولیسو له ناوړه چلنده شکایت لري او له اړوندو نړۍوالو بنسټونو غواړي، چې پر کوربه هېوادونو فشارونه زیات کړي، څو د نړۍوالو قوانینو او اصولو له‌مخې له کډوالو سره چلند وکړي.

طالبانو همداراز ویلي، چې له بیا واکمنېدو راهیسې یې د هېواد په بېلابېلو ولایتونو کې د کډوالو په ښارګوټو کې تر اوسه پر ۳۵ زره او ۱۸۹ کورنیو د استوګنې نمرې وېشلي دي، خو د چارو د شنونکو په باور، په تېرو شاوخوا پنځو کلونو کې میلیونونو کډوالو ستنېدو ته په کتو دغه شمېر په نشت حساب دی.

د افغان مېرمنو دغو دوو اعتراضي خوځښتونو په یوه ګډه اعلامیه کې ویلي، چې د دغه قانون توشیح ښيي، د طالبانو حکومت د ځپنې، ښځو ضد سیاستونو او د ماشومانو د حقونو د له‌منځه وړلو پر بنسټ ولاړ دی.

په اعلامیه کې راغلي چې طالبان اوس په رسمي ډول هڅه کوي د «شریعت» تر نامه لاندې د ماشومانو پلور ته قانوني بڼه ورکړي. د دغو خوځښتونو په وینا، طالبان غواړي د افغانستان نجونې له ټولګیو او زده‌کړو راوباسي او د جبري ودونو، چوپتیا او تاوتریخوالي پر لور یې ټېل وهي.

اعتراض کوونکو ښځو د ماشومانو ودونه د بشریت او د افغانستان د راتلونکي پر وړاندې جرم بللی او ویلي یې دي چې طالبان د دغه اصول‌نامې په توشیح سره د نجونو بدنونه او ژوند د خپلو ایډیولوژیکو موخو لپاره د معاملې وسیله ګرځوي.

د دغو خوځښتونو غړو ادعا کړې، چې طالبان د دې سند په توشیح سره افغان نجونې د «قانوني تېري او عصري غلامۍ» قرباني کوي. هغوی ټینګار کړی چې دغه اقدام له ماشومانو سره د سازمان‌یافته جرمونو بڼه لري او نړۍ باید دا د کلتور، مذهب او دود تر نوم لاندې توجیه نه کړي.

اعتراضي ښځو له ملګرو ملتونو، د بشري حقونو له بنسټونو او د نړۍ له حکومتونو غوښتي چې طالبان د جنسیتي اپارتاید او د ماشومانو پر ضد د جرمونو عاملین وپېژني او وغندي.

دوی همداراز غوښتنه کړې چې طالبان د دغو «غیر انساني سیاستونو» د عملي کوونکو په توګه په نړیواله کچه تر عدلي تعقیب لاندې ونیول شي.

د کابو ټولو ولایتونو لپاره د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور ریاستونو د لوی اختر په مناسبت د خپل مشر ملا هبت‌الله اختریز پیغام په لوړ لګښت او «رنګه بڼه» لسګونه زره ټوکه چاپ کړی او د وېشنې بهیر یې پیل کړی دی.

طالبان په لومړي سر کې دغه اختریز پیغام په خپلو منځو، بیا پر دولتي کارکوونکو او بیا یې پر ولس په لارو او کوڅو کې وېشي.

د افغانستان انټرنشنل- پښتو د موندنو له‌مخې، په هر ولایت کې لږ تر لږه ۴۵۰۰ ټوکه دغه اختر پیغامونه چاپ شوي چې په دې سره یې په ټولو ولایتونو کې یې شمېر لږ تر لږه ۱۵۳ زره ټوکو ته رسېږي. د څارونکو په وینا، دغه ډول رسالې هغه هم په رنګه بڼه په ډېر لوړ لګښت چاپېږي.

100%

څارونکي زیاتوي په داسې شرایطو کې چې کابو په ټول هېواد کې رسنۍ او په ځانګړې توګه خواله رسنۍ فعالې دي، په چاپي بڼه د دغه ډول پیغامونو خپراوی «دومره اړین» نه‌ دی او په وینا یې، د یوه فقر ځپلي ولس واکمنانو ته دغه ډول د «ځان ښودنې» چاره نه‌ښايي.

د طالبانو د مشر ملا هبت‌الله اخوندزاده اختریز پیغام د یکشنبې په ورځ (د غبرګولي ۳مه) خپور شو. نوموړي په دې پیغام کې په ټولو مسایلو کې ښځو ته له خطاب پرته یوازې د «افغان وروڼو» خطاب کړی دی.

هبت‌الله اخوندزاده په دې پیغام کې طالبان پر ولس له «ظلم» کولو منع کړي او ویلي یې دي: «په خلکو باندې له ظلم څخه ځان وساتئ، ځکه په دنیا کې چې هرچا ظلم کړی، که هرڅومره طاقتور وي، هغوی الله تعالی ذلیله او له شکست سره مخ کړي».

هغه د خپل نظام پر ساتنې او پالنې او د کوم هېواد د نوم له یادولو پرته د «دښمنانو بدو ارادو» پر دفع کېدو ټينګار کړی دی.

خو په دې پیغام کې د افغان ښځو او نجونو چې له نږدې ۵ کلونو راهیسې له زده‌کړو، کار او ټولنیزو فعالیتونو محروم دي، هېڅ یادونه نه‌ده کړې او همداراز پر افغانستان د پاکستان د بریدونو په تړاو هېڅ هم نه‌دي ویل شوي.

د یادونې وړ ده، چې د جرمني بېلډ ورځپاڼې په خپل وروستي راپور کې د دغه هېواد د پرمختیا وزارت له قوله ویلي، چې د افغانستان شاوخوا ۶۴ سلنه وګړي په فقر کې ژوند کوي او نږدې ۱۴ میلیونه خلک د لوږې له جدي خطر سره مخ دي. همدارنګه میلیونونه ماشومان د خوارځواکۍ او د ژوند ګواښونکو ناروغیو له خطر سره مخ دي.

دغه بنسټ د یکشنبې په ورځ د سیمه‌ییزو سرچینو له قوله ویلي چې پېښه د غبرګولي په دویمه رامنځته شوې ده. د راپور له مخې، د ایران پوله‌ساتو پرته له مخکنۍ خبرتیا د افغانانو پر یوې ډلې ډزې پیل کړې.

حال‌وش ویلي، له ډزو وروسته یو شمېر افغانانو د تسلیمۍ په موخه خپل لاسونه پورته کړي وو، خو د سرچینو په وینا، ډزو بیا هم دوام موندلی دی.

د راپور له مخې، په دې ډله کې ښځو او ماشومانو هم شتون درلود. عیني شاهدانو ویډیوګانې او معلومات له حال‌وش سره شریک کړي چې ښيي له تسلیمېدو وروسته ځینې ژوندي پاتې شوې ښځې او ماشومان د ایراني سرحدي ځواکونو له تاوتریخوالي او وهلو ټکولو سره هم مخ شوي دي.

سرچینو دا هم ویلي چې سرحدي ځواکونو د دغو کسانو ګرځنده ټیلیفونونه او یو شمېر شخصي وسایل هم ضبط کړي دي.

حال‌وش ویلي چې د قربانیانو هویت تر اوسه نه دی روښانه شوی او ایراني چارواکو هم تر اوسه د دې پېښې په اړه څه نه دي ویلي.

دغه بنسټ ټینګار کړی چې پر بې‌وسلې کسانو او کډوالو د ګرمو وسلو کارول غیرقانوني دي او د بشري، اخلاقي او نړیوالو اصولو خلاف عمل ګڼل کېږي.

دا په داسې حال کې ده چې په تېرو کلونو کې هم د ایران په سرحدي سیمو کې پر افغان کډوالو د ډزو ورته راپورونه خپاره شوي او د بشري حقونو بنسټونو پرې اندېښنې څرګندې کړې دي.

د طالبانو اړوند د ۲۰۱خالد بن ولید قول اردو ویاند مولوي وحیدالله محمدي ویلي، دغه عملیات د کشفي معلوماتو پر بنسټ د لعلپورې ولسوالۍ اړوند د باغ ناو په سیمه کې ترسره شوي دي.

د نوموړي په وینا، د عملیاتو په ترڅ کې ۱۱قبضې تفنګچې او د ایم ۴ ټوپک یو شمېر پرزې کشف او ضبط شوې دي.

طالب مسوولینو ویلي چې یادې وسلې او پوځي تجهیزات افغانستان ته د قاچاق له لارې لېږدول کېدل، خو د طالب ځواکونو له لوري تر کشف وروسته ونیول شول.

طالب چارواکو همداراز زیاته کړې، چې نیول شوې وسلې او نظامي پرزې به د نورو قانوني او حقوقي پړاوونو د بشپړولو لپاره اړوند طالب ارګانونو ته وسپارل شي خو په تور یې د نیول شویو کسانو په اړه څه نه دي ویلي.

دا په داسې حال کې ده چې په وروستیو کې د افغانستان په ځینو سرحدي سیمو کې د وسلو او نظامي تجهیزاتو د ناقانونه لېږد او قاچاق په اړه وخت ناوخت راپورونه خپرېږي.