د طالبانو تر چتر لاندې د اولمپیک بدني روزنې او سپورټ اداره وایي، چې افغان ورزشکاران نن د ازبکستان په کوربتوب د اسیایي رزمي ورزشونو په سیالیو کې د طلا او برنزو مډالونو لپاره مهمې سیالۍ لري، چې پکې د طلا مډال لپاره یوه کلیدي مقابله او د برنزو لپاره بله سیالي شامله ده.
د بدني روزنې او اولمپیک عمومي رییس احمدالله وثیق، په خپل ایکس پیغام کې ویلي چې افغان ورزشکار، سمیعالله حمیدي، نن له خپل ازبکستاني سیال سره د طلا مډال لپاره سیالي او بل افغان ورزشکار، واسر احمد، په ۸۵ کیلوګرام وزن کې د برنزو مډال د ترلاسه کولو لپاره سیالي لري.
د وثیق په وینا، دا سیالۍ د ازبکستان په کوربتوب د اسیایي اولمپیکي سیالیو ته د لار موندنې په هدف ترسره کېږي او تر دې دمه افغان ورزشکارانو پکې د پام وړ پایلې ترلاسه کړې دي.
نوموړي ویلي چې افغان لوبغاړي لا هم د نورو مډالونو د ګټلو چانس لري او هیله یې څرګنده کړې چې دوی به په دې سیالیو کې لا نورې لاسته راوړنې هم ولري.
په اسټرالیا کې مېشتې د افغانستان د ښځینه کرکټ لوبغاړې، چې د طالبانو له واکمنېدو وروسته له هېواده وتلي، د کرکټ له نړیوالې شورا څخه غواړي چې د «افغان ښځینه ۱۱ کسیزې لوبډله» په رسمي ډول د افغانستان د ملي لوبډلې په توګه وپېژني او وایي د دوی د کلونو مبارزه باید بې پایلې پاتې نه شي.
د راپور له مخې، له هغو ۲۵ لوبغاړو څخه چې شپږ کاله مخکې د افغانستان کرکټ بورډ له لوري ورسره رسمي قراردادونه شوي وو، ۲۲یې اوس په اسټرالیا کې ژوند کوي. دغو لوبغاړو د «افغان ښځینه یوولس کسیزه لوبډله» جوړه کړې او د اسټرالیا په بېلابېلو سیمو کې مېشتې دي.
د دغې لوبډلې یوه غړې فیروزه افغان، ویلي چې دوی په خپله خوښه هېواد نه دی پرېښی، بلکې د ژوند او خپلو هیلو د ژغورلو لپاره وتلو ته اړې شوې دي.
هغې ویلي: «موږ نه غوښتل هېواد پرېږدو، بلکې اړ شوو چې د خپلو خوبونو د ژوندي ساتلو لپاره دا کار وکړو.»
فیروزه زیاتوي چې له جلاوطنۍ راهیسې د دوی تر ټولو مهمه پوښتنه دا وه چې کله به د افغانستان د ملي لوبډلې په توګه په رسمیت وپېژندل شي.
هغې ویلي: «موږ له خلکو سره خبرې وکړې، مرکې مو وکړې او هڅه مو وکړه نړۍ ته وښیو چې د افغانستان د ښځینه کرکټ لوبډله لا هم شته او خپلې مبارزې ته دوام ورکوي.»
د راپور پر بنسټ، د طالبانو تر واکمنۍ وروسته ښځینه لوبغاړې اندېښمنې وې چې که په افغانستان کې پاتې شي، د جدي ګواښونو او حتی د وژل کېدو له خطر سره به مخ شي.
د افغانستان د ښځینه فوټبال لوبډلې د نړیوال رسمیت وروستۍ پرېکړې دغو لوبغاړو ته نوې هیلې ورکړې دي. د روان کال په اپرېل میاشت کې د فوټبال نړیوال فدراسیون د افغان ښځینه فوټبال د یوې جلا لوبډلې د رسمیت پرېکړه وکړه او اجازه یې ورکړه چې له ۲۰۲۸ کال څخه په نړیوالو سیالیو کې ګډون وکړي.
د ښځینه سپورټ د ملاتړ فعاله او د سپورټ د روڼتیا کارپوهه، ډاکټره کاترین اورډوې، ویلي چې که افغان ښځینه کرکټ لوبغاړو ته د خپل هېواد تر بیرغ لاندې د لوبېدو فرصت ورکړل شي، دا به د نړۍ او افغانستان لپاره یو مهم پیغام ولري.
هغې ویلي: «دا به د نړۍ کرکټ مینهوالو او افغانستان ته یو پیاوړی پیغام ورکړي چې ښځې شته، غږ لري او کرکټ لوبولی شي.»
د راپور له مخې، د کرکټ نړیواله شورا اوس مهال د دغې لوبډلې د تمرینونو مالي ملاتړ کوي، خو ټاکل شوې دا مرسته د روان کال په اګست کې پای ته ورسېږي. خو تر اوسه د لوبډلې د رسمي پېژندنې په اړه کومه روښانه پرېکړه نه ده شوې.
د طالبانو تر واک لاندې د المپیک او بدني روزنې ریاست ویلي، چې افغان ورزشکار سمېعالله حمیدي په ازبکستان کې د رزمي ورزشونو په اسیایي سیالیو کې خپل چینایي او منګولیایي سیالانو ته ماتې ورکړې ده. د دغه ریاست په وینا، نوموړي په دې بریاوو سره د یادو سیالیو پایلوبې ته لاره موندلې ده.
دغه ریاست د شنبې په ورځ (د غبرګولي ۲مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، سمیعالله حمیدي به د خپل وروستي حریف له مشخص کېدو وروسته د سرو زرو مډال ګټلو لپاره د سیالۍ ډګر ته ښکته شي. نوموړي په پرلهپسې توګه خپلو سیالانو ته په ماتې ورکولو سره د دې سیالیو پایلوبې ته لار موندلې ده.
د دغه ریاست په وینا، سمېعالله حمیدي دا بریاوې د ۶۵ کیلو ګرامه وزن په کټګورۍ کې ترلاسه کړې دي.
په دغو سیالیو کې د افغانستان په استازولۍ ۱۳ ورزشکاران، څلور روزونکي او یو پلاوی ګډون لري. د طالبانو د المپیک ریاست په خبرپاڼه کې راغلي دي، چې دا افغان ټیم د اسیایي سیالیو د څلورم پړاو لپاره د ازبکستان پلازمېنې تاشکند ته تللی دی.
د رزمي ورزشونو دا اسیایي سیالۍ د ۲۳ هېوادونو د ورزشکارانو په ګډون د ازبکستان په کوربهتوب روانې دي. د طالبانو د المپیک ریاست زیاته کړې، چې دا سیالۍ پرون (جمعه د غبرګولي لومړۍ) پیل شوي او سبا (یکشنبه) به پایته ورسېږي.
د افغانستان د جمهوري نظام د ملي امنیت پخواني رييس رحمتالله نبیل ویلي، چې ذکیه احمد د افغان ښځو اراده تر لوړو څوکو پورته کړې ده. هغه زیاته کړې، چې ذکیه یوازې اورېسټ څوکې ته نهده رسېدلې، بلکې د «هیلو، ارادې او توان» بیرغ یې د نړۍ بام ته پورته کړی دی.
رحمتالله نبیل د جمعې په ورځ (د غبرګولي لومړۍ) په خپله اېکسپاڼه زیاته کړې، په داسې ورځو کې چې افغان ښځې «تیارو او چوپتیاوو» کې ساتل کېږي، ذکیه احمد تر ټولو لوړې څوکې ته وخته څو وښيي چې هېڅ څوکه د افغان ښځو له ارادې لوړه نهده.
د ده په وینا، دا بریا د افغان ښځو لپاره الهامبښونکې نښه ده.
ذکیه احمد لومړنۍ افغان مېرمن ده، چې د نړۍ تر ټولو لوړه څوکه اورېسټ یې فتحه کړې ده.
دغه څوکه ۸۸۴۸ متره لوړوالی لري او د همالیا په لړۍ کې د نیپال او د چین د تبت ترمنځ پرته ده. دا تاریخي لاسته راوړنه د افغانستان او نړۍ د غرهختنې په تاریخ کې بېساری دی.
ذکیه احمد په غزني کې زېږېدلې او په افغانستان کې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته یې اسټرالیا ته پناه یوړه او هلته یې نوی ژوند پیل کړی دی.
د طالبانو تر ادارې لاندې د المپیک، بدني روزنې او سپورټ ریاست د معلوماتو لهمخې، د تکواندو افغان لوبغاړي ازاد بېګ نوروزي اسیایي سیالیو ته د لارې موندنې لپاره په روانو لوبو کې د خپل عربستاني سیال پر وړاندې په منفي ۵۸ کیلوګرامه وزن کې ۲ د صفر پر وړاندې پایلې سره ماتې وخوړه.
دا سیالۍ د منګولیا په اولانباتور ښار کې د تېر پنجشنبې په ورځ (د غويي ۳۱مه) پیل شوي او لا هم دوام لري.
یاد ریاست د جمعې په ورځ (د غبرګولي لومړۍ) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې افغانستان په دې پړاو کې د شپږو ورزشکارانو او دوو روزونکو په ترکیب سره برخه لري. سرچینې زیاتوي، چې نور افغان لوبغاړي به په خپلو اړوندو وزنونو او برخو کې سیالۍ ترسره کړي.
د معلوماتو له مخې، اسیايي سیالیو ته د لارې موندنې دغه سیالۍ د ۳۴ هېوادونو په ګډون روانې دي او تر راتلونکې دوشنبې به دوام وکړي. یاد ریاست د پاتې افغان لوبغاړو لپاره د ښو پایلو هیله کړې ده.
د ټيارټي ورلډ او د پاکستان د الپاین کلپ د راپور له مخې، ذکیه ریور احمد لومړنۍ افغان مېرمن ده، چې د نړۍ تر ټولو لوړه څوکه اورېسټ چې، ۸۸۴۸ متره لوړوالی لري فتحه کړه. دا تاریخي لاسته راوړنه د افغانستان او نړۍ د غرهختنې په تاریخ کې بېساری دی.
ذکیه احمد د ۱۹۹۰مې لسیزې پر مهال د غزني د جاغوري ولسوالۍ د جودري په کلي کې زېږېدلې ده. هغې افغانستان کې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته اسټرالیا ته پناه یوړه او هلته یې نوی ژوند پیل کړ.
ټيارټي ورلډ راپور ورکړی، چې د اورېسټون په نوم د ګرځندوی لارښود شرکت دا بریا په خپلې انسټاګرام پاڼې تایید کړې او یوه ویډیو یې هم خپره کړې ده. په دې ویډیو کې ذکیه احمد د اورېسټ څوکې تر رسېدو وروسته د واکيټاکي له لارې د سفر له یوه مسوول څخه غواړي چې: «کولای شې مهرباني وکړې او زما مور ته زنګ ووهې»؟
د ذکیه احمد خور هم د دې خبر له خپرېدو وروسته په خپله انسټاګرام پاڼه لیکلي: «زموږ د کورنۍ لپاره تر ټولو ښکلې شېبه؛ زما د پلار، مور، وروڼو او خویندو لپاره».
د پاکستان د غره ختونکو کلپ د پنجشنبې په ورځ (د غويي ۳۱مه) اعلان وکړ، چې ذکیه احمد د هماغې ورځې سهار د دوو نیپالي لارښودانو، داوا تنزینګ شرپا او فوربا ګیالجن شرپا، په ملتیا د اورېسټ څوکې ته رسېدلې ده.
دغه دواړه لارښودان د نیپال د خومبو سیمې د تامه کلي اوسېدونکي دي؛ هغه سیمه چې د نړۍ ګڼ مشهور شرپایان ترې راوتلي دي.
ذکیه احمد چې اوس د افغان کډوالې او د بشري حقونو د فعالې په توګه پېژندل کېږي، له افغانستانه تر وتلو وروسته په اسټرالیا کې مېشته ده. د پاکستان الپاین کلپ د هغې دا بریا نه یوازې د افغانستان، بلکې د هغو هېوادونو د ښځینه غرهختونکو لپاره هم تاریخي بریا بللې چې له جګړو او کړکېچونو سره مخ دي.
د هغې ملاتړو هم دا بریا د ښځو، کډوالو او بېځایه شویو ټولنو د زغم، زړورتیا او کلکې ارادې نښه بللې ده.
د اورېسټ غر چې د نیپال او د چین د تبت سیمې ترمنځ د همالیا په غرونو کې موقعیت لري، له خپل مرګوني لوړوالي او سختو شرایطو سربېره، لا هم د غره ختونکو لپاره د نړۍ له مهمو او خطرناکو ځایونو ګڼل کېږي.
پاکستاني خبریال فیضان لاخاني په یوه پیغام کې لیکلي: «ذکیه ریور احمد، چې په اسټرالیا کې کډواله ده، نن د سهار په ۷:۲۰ دقیقو د اورېسټ څوکې ته په رسېدو سره د لومړۍ افغان ښځې په توګه تاریخ جوړ کړ. هغې چې یو وخت یې په افغانستان کې د خبریالۍ خوبونه لرل، اوس د خپلې زړورتیا، پیاوړتیا او کلکې ارادې له لارې نړۍ ته الهام ورکوي».
ذکیه احمد تر دې وړاندې له رسنیو سره په خبرو کې ویلي وو، چې غواړي د اورېسټ څوکه د افغان د نجونو په نوم فتح کړي.
دغه ۳۱ کلنه افغان غرهختونکې په ۲۰۲۱ کال کې، په افغانستان کې له سیاسي بدلونونو وروسته، اسټرالیا ته پناه یوړه. هغې تر دې وړاندې د افغانستان د نوشاخ، د فرانسې د مونبلان، د نیپال د میرا پیک او د هند د ناندا دوی څوکې هم فتحه کړې دي.
مسلکي غرهختونکي وایي، د اورېسټ څوکې ته ختل د کلونو سختو تمرینونو، بدني چمتووالي او د غرهختنې د پرمختللو تخنیکونو زده کړې ته اړتیا لري. ذکیه احمد هم مخکې ویلي وو، چې دې موخې ته د رسېدو لپاره یې اوږدمهاله او سخت تمرینونه کړي دي.