په کندز کې ترافیکي پېښه؛ د یوې کورنۍ شپږ غړي مړه او دوه نور ټپیان شوي

دغه ډلې په یوه خپره شوې اعلامیه کې ویلي چې دغه برید د دوشنبې په ورځ ترسره شوی او یاد موټر د عبدالله‌خېل ولسوالۍ د «منجنستوي» کلي یوې قرارګاه ته طالبان لېږدول.

دغه ډلې په خواله رسنیو کې یو ویډیو هم خپره کړې چې په کې لیدل کېږي یو موټر په خامه سړک روان دی او ناڅاپه پرې چاودنه کېږي، چې وروسته له هغه لوګي پورته کېږي او موټر اور اخلي.

په خپره شوې اعلامیه کې ادعا شوې چې طالبانو تېر کال په همدې سیمه کې د دې ډلې دوه غړي حکیم‌الله او احمدعلي نیولي او وژلي وو او د هغوی د جسدونو د «درناوي سره خاورو ته د سپارلو» اجازه یې نه وه ورکړې.

دې ډلې ویلي چې دا برید د همدې دوو کسانو د «غچ اخیستنې» په توګه ترسره شوی دی.

د طالبانو مخالفې دې سیاسي ډلې ټینګار کړی چې تر هغه وخته به پر طالبانو بریدونو ته دوام ورکړي څو چې د دوی په وینا «افغانستان ازاد» نه شي.

تر اوسه ددغه ادعا او ویډيو چې چادونه پرې ترسره کیږي طالبانو څه ندي ویلي.

دغه بنسټ د ایکس‌ خواله رسنۍ په یوه پیغام کې د «میموریل ډې» یا د قربانیانو د یادونې ورځې په مناسبت لیکلي چې دا ورځ د جګړې د درنو قربانیو او د هغو کسانو د یاد لپاره ده چې د جګړې بار یې پر خپلو اوږو اخیستی و.

افغان ایواک ویلي، چې د امریکا د جګړې پر مهال په افغانستان کې ۲۴۶۱ امریکایي سرتېري او تر ۶۹ زرو زیات افغان همکار ځواکونه وژل شوي دي، او دوی په ګډه خدمت کړی، جګړه یې کړې او قرباني شوي دي.

افغان ایواک زیاته کړې چې دا شمېرې د جګړې د بشپړ انساني تاوان انځور نه شي وړاندې کولی، خو دا یادونه کوي چې د جګړې وروسته هم د پوځیانو، د هغوی د کورنیو او د افغان متحدینو دردونه دوام لري.

دوی ټینګار کړی چې باید د وژل شویو یاد وساتل شي او د هغو کسانو درناوی وشي چې د جګړې په بهیر کې یې قرباني ورکړې ده.

نبیل په ایکس ‌خواله رسنۍ کې لیکلي چې دا اقدام به د اصولو پر بنسټ نه، بلکې د جیوپولیټیک معاملاتو او د «تحمیل شوې واقعیت» د منلو له مخې ترسره شي.

د هغه په وینا، د داسې حکومت په رسمیت پېژندل چې ښځې یې له ټولنیز ژوند څخه لرې کړې، ازادۍ یې محدودې کړې او افغانستان یې انزوا ته کش کړی، نه ثبات رامنځته کوي او نه مشروعیت، بلکې د سیمې کړکېچ به لا ژوروي.

نبیل ټینګار کړی چې دا ډول احتمالي پرېکړې به د افغانستان خلک د سیمه‌ییزو سیاسي لوبو لا زیات قرباني کړي.

دا په داسې حال کې ده، چې د طالبانو او ایران اړیکې د سیمه‌ییز سیاست له مهمو او پېچلو موضوعاتو څخه ګڼل کېږي. دغه اړیکې د وخت په تېرېدو سره له سختو شخړو څخه تر عملي او احتیاطي تعامل پورې رسېدلې دي، خو د طالبانو په لومړۍ واکمنۍ (۱۹۹۶–۲۰۰۱) کې اړیکې سختې خرابې شوې. هغه مهال د طالبانو او ایران ترمنځ د مذهبي، سیاسي او امنیتي اختلافاتو له امله نږدې جګړې ته حالت رسېدلی و. ایران د طالبانو پر ضد د شمالي ټلوالې ملاتړ هم کاوه.

اوس مهال د ایران او طالبانو اړیکې نه بشپړ دښمنانه دي او نه هم رسمي دوستانه؛ بلکې یو ډول «احتیاطي تعامل» دی. دواړه لوري د خپلو ګټو له مخې اړیکې ساتي، خو بې‌باوري لا هم موجوده ده.

دغه سازمان د دوشنبې په ورځ، د غبرګولي په ۴مه، په خپل راپور کې ویلي چې د لومړنیو سرچینو د معلوماتو له مخې، یو شمېر بندي خبریالان لا هم تر فشار لاندې دي او د هغوی حقوقي وضعیت لا هم نامعلوم پاتې دی.

د راپور له مخې، د پنځو خبریالانو او رسنیزو فعالانو، په ګډون د محمدبشیر هاتف، شکیب احمد نظري، حمید فرهادي، ابوذر صارم سرپلي او عزیز وطن‌وال دوسیې لا هم په نامعلوم حالت کې دي او د هغوی د قضیو په اړه روښانه معلومات نه دي ورکړل شوي.

امسو همداراز ویلي چې درې نوي نیول شوي خبریالان، احمد جاوید نیازي، منصور نیازي او عمران دانش، له خپلو لومړنیو قانوني حقونو بې‌برخې دي او نه د مدافع وکیل د لرلو اجازه لري او نه هم له خپلو کورنیو سره د لیدنې حق ورکړل شوی دی.

دغه سازمان د یوې سرچینې له قوله، چې د جاوید نیازي کورنۍ ته نږدې بلل شوې، ادعا کړې چې نوموړی د طالبانو له‌خوا تر سختو شکنجو لاندې دی.

امسو له نړیوالو بنسټونو او د ملګرو ملتونو د بشري حقونو شورا غوښتي چې د بندي خبریالانو د برخلیک د روښانتیا او هغوی ته د قانوني حقونو د برابرېدو لپاره عملي ګامونه پورته کړي.

دغه سازمان ټینګار کړی چې د دغه وضعیت دوام کولای شي په هېواد کې د بیان ازادۍ د لا زیات محدودېدو لامل شي او د رسنیو او خبریالانو راتلونکې له جدي ننګونو سره مخ کړي.

د دغه جبهې په خپره کړې خبرپاڼه کې ویل شوي، چې د غبرګولي میاشتې په لومړیو کې یې د هرات د انجیل ولسوالۍ په مربوطاتو کې د الفاروق قول اردو لومړۍ لوا ته نږدې په یوه هدفمند برید کې درې تنه طالبان ټپیان کړي.

په خبرپاڼه کې همدا راز راغلي، چې پر همدغه نېټه د هرات د ګذره ولسوالۍ اړوند د پشتون زرغون پر سړک د زیارت په سیمه کې په بل برید کې یو طالب وژل شوی او دوه نور ټپیان شوي دي.

مقاومت جبهه وایي چې په دغو دواړو پېښو کې ملکي وګړو او د دوی جنګیالیو ته کوم زیان نه دی اوښتی.

دغه جبهه د افغانستان په بېلابېلو سیمو کې د هدفمندو بریدونو ترسره کېدو ادعا کوي او وایي چې دا اقدامات د دوی په وینا د «نامشروع حاکمیت» پر ضد د خلکو د ازادۍ لپاره ترسره کېږي.

تر اوسه طالبانو ددغه بریدونو په تړاو رسنیو ته څه ندي ویلي.