طالبان او ایراني چارواکي د کډوالو د ستونزو او سوداګریزو اړیکو پر پراختیا غږېدلي

د شرکت په وینا، په افغانستان کې د درملو د برابرولو ستونزې شته او په وروستیو کې له پاکستان سره د کړکېچ له امله دا وضعیت لا پسې خراب شوی، ځکه د واردېدونکو درملو یوه برخه له همدې لارې راتله.

فارماسینټېز څرګنده کړې چې لومړنۍ جوپه به د دوو میاشتو په ترڅ کې د افغانستان بازار ته ورسېږي. شرکت زیاتوي چې د لوړ کیفیت درملو کمښت ته په کتو یې، د افغانستان بازار ته د ننوتلو پرېکړه کړې ده.

دغه شرکت وايي چې د انسولین، انټي‌بیوټیکونو، د زړه او سرطان ناروغیو د درملو په ګډون د مهمو درملو تولید لري او همدا برخې به افغانستان ته صادرېږي.

د روسيې د کامرسانټ د راپور له مخې، د افغانستان د درملو بازار تر ډېره پر وارداتو ولاړ دی چې له پاکستان، ایران، هند او منځني ختیځ څخه تر لاسه کېږي، خو له پاکستان سره د وروستیو ترینګلتیاوو له امله د درملو په رسولو کې هم ستونزې رامنځته شوې دي.

اقتصادي کارپوهان وايي، افغانستان ته د درملو صادرات اسانه نه دي، ځکه د ثبت پروسه اوږده ده او د توزیع سیسټم هم له ګڼو ننګونو سره مخ دی.

مسکو له بهرنیو اتباعو غوښتي چې د احتمالي خطرونو له امله له کيیف څخه ووځي.

د رویټرز د راپور له مخې، روسیه وایي دا بریدونه د هغې ادعا په ځواب کې دي چې ګواکې اوکراین په لوهانسک سیمه کې د روسیې تر کنټرول لاندې یوه ودانۍ په بې پیلوټه الوتکه ویشتلې ده، خو اوکراین دا ادعا رد کړې او ویلي یې دي چې دوی د روسي بې پیلوټه الوتکو د یوې مهمې قطعې پر مرکز برید کړی دی.

د اوکراین چارواکي وایي چې یوازې د یکشنبې په بریدونو کې دوه کسان وژل شوي او ۹۱ نور ټپیان شوي دي.

د کییف په بېلابېلو برخو کې شاوخوا ۳۰۰ ودانۍ زیانمنې شوې دي، چې د چرنوبل د پېښې د یاد موزیم هم پکې شامل دی.

د رویټرز د راپور له مخې، د ایران لوړپوړو مرکچیانو او د بهرنیو چارو وزیر د دوشنبې په ورځ په دوحه کې د قطر له لومړي وزیر سره د یوې احتمالي هوکړې پر سر خبرې کړي، چې هدف یې له امریکا سره د درې میاشتنۍ جګړې پای ته رسول دي.

یو جګپوړي چارواکي ویلي چې په دې خبرو کې د هرمز تنګي د پرانېستل کېدو، د ایران د لوړو بډایه شویو یورانیمو او د کنګل مالي شتمنیو د ازادېدو موضوعات شامل دي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو ویلي چې واشنګټن به ډیپلوماسۍ ته بشپړ فرصت ورکړي، خو که دا هڅې ناکامې شي نو د «بلې لارې» انتخاب به هم په پام کې ونیسي.

نوموړي ویلي چې د هرمز تنګي د پرانېستلو او د اټومي مسالې په اړه «جدي او لنډمهاله خبرې» شونې دي.

په ورته وخت کې د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند اسماعیل بقايي ویلي چې که څه هم په ګڼو مسایلو کې پرمختګ شوی، خو دا په دې معنا نه ده چې دواړه لوري د هوکړې د لاسلیکولو په درشل کې دي.

د الله ګل مجاهد د کورنۍ یو غړي نن دوشنبه، د غبرګولي ۴مه وویل، چې د نوموړي د زوی جنازه نن د کابل د ده سبز په خواجه چاشت سیمه کې ادا شوه.

سیمه ییزو سرچینو تېره ورځ د غبرګولي پر ۳مه افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې په سرای شهزاده سیمه کې وسله وال برید شوی او په دغه برید کې د الله ګل مجاهد د زوی احسان الله ترڅنګ، د هغه یو ساتونکی، یوه مېرمن او یو بل تن هم وژل شوي دي.

د سرچینو په وینا، د نښتې پرمهال د مقابل لوري یو کس هم وژل شوی دی او یو تن یې ژوندی نیول شوی دی.

په برید کې وژل شوې مېرمن د یوه امریکامیشتي افغان کورودانه ده، چې د اختر په تړاو د حواله شویو پیسو لپاره شهزاده سرای ته تللې وه.

د طالبانو د زندانونو چارو د سمون ادارې یوه چارواکي ویلي و چې د پخوانۍ ولسي جرګې غړی الله ګل مجاهد د قتل په تور په څرخي پله زندان کې بندي دی. نوموړی وايي، مجاهد ته د نورو بندیانو په څیر د کورنۍ له غړو سره د لیدو اجازه هم ورکول کیږي.

د پخوانۍ ولسي جرګې غړي الله ګل مجاهد باندې د قتل تور دی او د نورو بندیانو په څير په څرخي پله زندان کې د بند ټاکلې موده تیروي.

مجاهد د ۲۰۲۳ کال د جون پر ۲۵مه کابل ته ستون شو او د طالبانو له شخصیتونو سره د تماس کمیسیون یې هرکلی ووایه.

نوموړي ویلي چې که ایران له واشنګټن سره کومه هوکړه لاسلیک کړي، نو دا به «ویاړ» وي چې تهران هم دې تړونونو ته ورګډ شي او د منځني ختیځ لپاره یو پراخ سیاسي او اقتصادي ایتلاف جوړ شي.

ټرمپ ادعا کړې چې له ایران سره خبرې «ښې پر مخ روانې دي»، خو د نږدې توافق نښه یې نه ده ورکړې.

په همدې حال کې ځینې شنونکي دا تګلاره د ایران معاملې د منلو لپاره د پراخ سیاسي چوکاټ د جوړولو هڅه بولي، خو نور یې د یوې نازکې او غیر واقعي سناریو په توګه ارزوي.