د خیبر پښتونخوا په قبایلي سیمو کې د ټي ټي پي د مشر اختریز پیغامونه وېشل شوي

د پاکستان په بلوچستان ایالت کې پر بار وړونکو موټرو د پرله پسې بریدونو د زیاتوالي، د هغو د سوځولو د پېښو او د امنیت د نشتوالي له امله، د لاریو مالکانو د موټرو تګ راتګ په موقتي ډول بند کړی دی.

د کوټې د سوداګرۍ او صنایعو خونې او د باروړونکو موټرو د څښتنانو اتحادیې په دغه ایالت کې د امنیت د خراب وضعیت، اقتصادي بحران، پر مال وړونکو موټرو د بریدونو او د هغو د سوځولو په اړه د اندېښنې په څرګندولو سره د ټولو سوداګریزو سازمانونو یوه مهمه غونډه د جون پر درېیمه نېټه بللې ده.

د بلوچستان د باروړونکو موټرو د څښتنانو اتحادیې مشر حاجي نور محمد شاهواني له افغانستان انټرنشنل سره په خبرو کې وویل، په دغه ایالت کې په تېرو دریو اونیو کې د بار وړونکو موټرو د سوځولو پېښې خورا زیاتې شوې دي چې له امله یې له ټرانسپورټ سره تړلو سوداګرو ته د میلیاردونو روپیو زیان اوښتی دی.

د هغه په وینا، په تېرو درېو اونیو کې د بلوچستان په بېلابېلو ښارونو کې د وسله والو کسانو له خوا پر ۵۰ تر ۶۰ پورې مال وړونکو موټرو بریدونه شوي او سوځول شوي دي.

نوموړي وویل، له دغو بریدونو وروسته اوس د دوی د ټولنې له خوا د بار وړونکو موټرو تګ راتګ په موقتي ډول درول شوی دی.

د کوټې ځايي خبريالان وايي، پر مال وړونکو موټرو ډېری بريدونه په نوشکي، احمدوال او دالبندین سیمو کې شوي دي.

د یادولو وړ ده چې په بلوچستان کې له ډېر وخت راهیسې د امنیت د خرابېدونکي وضعیت کابو کول د امنیتي ادارو لپاره یوه لویه ننګونه ګرځېدلې ده.

ډېری دغه بریدونه بلوڅ بېلتون پالې ډلې کوي.

د تیرا د اغېزمنو کډوالو استازي وایي چې دوی په احتجاجي توګه د اختر خوښۍ په پرلت کې ځکه نمانځي چې واکمنو ته وښيي د دوی اصلي ستونزې نه دي حل شوې او نه ورته پاملرنه کېږي.

د تیرا د اغېزمنو کډوالو د غورځنګ ویاند صحبت خان اپریدي له افغانستان انټرنشنل سره په خبرو کې وویل چې اختر داسې یو جشن دی چې خلک پکې له خپلو کورنیو سره یوځای کېږي او خوښۍ شریکوي، خو له بده مرغه د تیرا بېځایه شوي خلک په در په دره ژوند تېرولو مجبور دي.

هغه وویل چې کوچنی اختر هم د دوی له خوا په احتجاجي توګه په کیمپ کې نمانځل شوی و، خو دوی هیله درلوده چې شاید د لوی اختر لمونځ به په خپلو پلرنیو سیمو کې وکړي، خو د واکمنو د بېغورۍ له امله د اغېزمنو خلکو د بېرته ستنېدو بهیر په پرله پسې ډول له ځنډ سره مخ دی.

د خیبر ولسوالۍ له غرنۍ سیمې تیرا درې څخه شاوخوا درې نیمې میاشتې وړاندې زرګونو کسانو کډه کړې وه. حکومت ادعا کوي چې په تیرا کې د ناقانونه وسله والو ډلو د نفوذ د زیاتېدو له امله دغه سیمه خالي کړل شوې وه څو هلته د حکومت واکمني رامنځته شي.

د تیرا اغېزمن شوي خلک وایي چې د حکومت له خوا ورسره ژمنه شوې وه چې د دوو میاشتو په ترڅ کې به بېرته خپلو سیمو ته ستانه کړل شي، خو د ټاکل شوې مودې له تېرېدو یونیمه میاشت تېره شوې او لا هم د دوی د بېرته ستنېدو کوم مهالوېش نه دی ورکړل شوی.

د تیرا بېځایه شویو خلکو د خپلو غوښتنو د ترلاسه کولو لپاره د «تیرا د اغېزمنو غورځنګ» په نوم یو بنسټ هم جوړ کړی دی چې له درې نیمو میاشتو راهیسې د باړې پریس کلب مخې ته په احتجاج بوخت دي.

په دغه احتجاجي کیمپ کې وخت په وخت د سیاسي ګوندونو مشران هم د اغېزمنو خلکو د ملاتړ لپاره ورځي.

د صحبت خان اپریدي په وینا، دوی ته له تیرا څخه داسې راپورونه ترلاسه کېږي چې هلته ګڼې نوې امنیتي پوستې جوړې شوې دي او په لویه کچه مېوه لرونکې ونې هم وهل شوې دي چې دې چارې د کډوالو اندېښنې خورا زیاتې کړې دي.

هغه وویل چې د حکومتي ادارو له خوا چې کومه سړه رویه ښودل کېږي، داسې نه ښکاري چې د اغېزمنو خلکو بېرته ستنېدل دې تر راتلونکې یوې میاشتې پورې هم ممکن شي.

بل لور ته، د خیبر ولسوالۍ ځایي اداره وایي چې په تیرا دره کې د لومړي ځل لپاره د حکومت واکمني رامنځته شوې ده. د ځایي ادارې په وینا، په تیرا کې ګڼې دولتي ادارې په چټکۍ سره کار کوي، د نویو سړکونو جال غوړول کېږي او د اړینو پرمختیایي کارونو له پای ته رسېدو وروسته به هلته پولیس هم وګومارل شي.

ياده پېښه د سې شنبې په شپه ناوخته د هرنايي په شاهرګه سیمه کې رامنځته شوې ده. پولیسو تر دې دمه د پېښې په اړه په رسمي توګه څه نه دي ویلي.

مُحسن داوړ پر اېکس حواله رسنۍ وويل، «هرنایي کې په یوه ترهګریز برید کې زاهد شاه، ضیاءالحق، زمان شاه او محمد قاهر ووژل شول او اکرام الله شاه ټپي شو».

په ټولنيزو رسنیو د پېښې ځينې ويډيوګانې خپرې شوې، چې پکې ليدل کیږي، ټپيانو ته په روغتون کې درملنه ورکول کيږي.

هرنايي د بلوچستان ایالت پښتون مېشته سیمه ده، چې د سکرو کانونه په کې موقعيت لري، او اکثر په کې د ناامنۍ پېښې رامنځته کيږي.

د روانې می د میاشتې په لومړو کې په هرنايي کې ناپېژاندو وسله‌والو د سکرو له یوه کان نه درې کارګر تښتولي وو.

د پوليسو مشر ذوالفقار حميد په يوه ويډیویي پیغام کې ويلي، په ايالت کې د ولس د خونديتوب او مهمو ځايونو د ساتلو لپاره کوټلی پلان جوړ کړل شوی دی.

هغه وويل، د اختر د لمونځو په ځايونو، جماتونو، تمځایونو، ګڼې ګوڼې او سېلګرۍ په ځایونو کې به زيات سرتيري ځای پر ځای وي.

هغه زياته کړې، نه يوازې د اختر په ورځ، بلکې د رخصتيانو په نورو ورځو کې به هم پوليس هر ځای موجود وي، د امنيت سره سره به د خلکو سره احتمالي مرستې هم کوي.

د پوليسو مشر زياته کړې، د ایالت اوسېدونکو ته د سوله ييز اختر باور ورکوي.

د پښتونخوا د پوليسو مشر دا اختر پر مهال د امنیت د ټينګ ساتلو لپاره د اضافي سرتېرو ځای پر ځای کولو دا بيان په داسې وخت کې ورکړی، چې په دغه ايالت کې په وروستيو کې د ناامنۍ او ترهګرۍ پېښو زور اخستی دی.

پولیس وايي، په یاده سیمه کې یو هلک او نجلۍ غوښتل په مینه واده وکړي چې پېښه تر وژنې او تاوتریخوالي رسېدلې. پولیسو زیاته کړې، دغه ۲۲ کلن ځوان محمود نومېده او غوښتل یې په مینه واده وکړي چې د نجلۍ کورنۍ ته یې غوښتنه هم لېږلې.

د پولیسو په خبره؛ د نجلۍ کورنۍ د نوموړي غوښتنه رد کړې او د نجلۍ پلار او وړونو یاد ۲۲ کلن محمود په زور له ځان سره بېولی او په شکنجو یې وژلی. پولیسو زیاته کړې، چې د هلک تر وژنې وروسته نجلۍ هم په خپل کور کې وژل شوې ده.

ځایي امنیتي ادارې وایي، چې د هلک تر وژنې وروسته د هغه خپلوان له وسلو سره یادې سیمې ته ورغلي، تاوتریخوالی رامنځته شوی او ان د نجلۍ د ښخولو اجازه هم نه ورکول کېده.

د دوی په وینا؛ پولیس سملاسي سیمې ته رسېدلي او له دواړه خواوو سره یې تر خبرو وروسته د نجلۍ د ښخولو اجازه ورکړې ده. پولیسو ویلي، چې د نجلۍ پلار په ګډون پر یوشمېر کسانو عریضه شوې او دامهال د دوی پلټنې پيل شوې دي.