روسیې په افغانستان کې د امریکا او ناټو د پوځي تاسیساتو له جوړېدو سره مخالفت څرګند کړ

د طالبانو تر کنټرول لاندې د افغاني سرې میاشتې ټولنې د چهارشنبې په ورځ (د غبرګولي ۶مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، د‎ لوی اختر په مناسبت، د ‎افغاني سرې میاشتې په مرکزي دفتر کې د کابل ښار د بېلابېلو ناحیو ۲۰۰۰ اړمنو کورنیو ته ۱۰ ټُنه د قربانۍ غوښه ووېشل شوه.

په خبرپاڼه کې راغلي: «د یادې ‎مرستې له‌مخې ۱۰۰۰ کورنیو ته د‎ترکیې سرې میاشتې او ۱۰۰۰ نورو کورنیو ته د ترکيې ‎دیانت خیریه بنسټ په مالي ملاتړ د قربانۍ غوښه ورکړل شوه، چې هرې کورنۍ ۵ کیلو غوښه ترلاسه کړه».

د خبرپاڼې له‌مخې، د دغې مرستې د وېش پر مهال د طالبانو تر کنټرول لاندې د افغاني سرې میاشتې مرستیال حافظ عزیز الرحمن د ترکیې سرې میاشتې او دیانت خیریه بنسټ له دوامدارو او هر اړخیزو ‎همکاریو مننه وکړه او ویې ویل، دا ډول مرستې د‎بې‌وزلو او اړمنو کورنیو د لاسنیوي ترڅنګ د دواړو هېوادونو ترمنځ د دوستۍ او همدردۍ اړیکې هم لا پیاوړې کوي.

په افغانستان کې د ترکیې سرې میاشتې مسوول نعیم‌الله کریمي وویل، د ترکیې سره میاشت تل د افغان ولس ترڅنګ ولاړه ده او هڅه کوي په هر ډول حالاتو کې د‎ اړمنو او بې‌وزلو کورنیو لاسنیوی وکړي.

د یادونې وړ ده، چې سبا به هم (پنجشنبه د غبرګولي ۷مه) د ترکیې سرې میاشتې په ملاتړ پر ۶۰۰ اړمنو کورنیو ۳ ټُنه د قربانۍ غوښه ووېشل شي.

هغه له طالبانو وغوښتل چې د بحران د مخنیوي لپاره له خپلو مخالفینو او سیاسي اپوزیسیون سره سمدستي خبرې اترې پیل کړي.

عبدالرشید دوستم وویل، چې دی په خپله بیا په واک کې د شریکېدو غوښتونکی نه‌دی، خو د هېواد د «یوه زړه سوانده مشر» په توګه د خلکو د راتلونکي په اړه اندېښمن دی. هغه پر طالبانو نیوکه وکړه، چې په بدخشان او تخار ولایتونو کې یې د معترضانو د ځپلو لپاره لښکر کشي کړې او ټینګار یې وکړ، چې دا ډول کړنې د دوی په خپلو لیکو کې هم د بې باورۍ فضا رامنځته کوي.

نوموړي په خپل پیغام کې زیاته کړې، چې افغانستان دا مهال له ژور سیاسي، ټولنیز او اقتصادي بحران او نړیوالې انزوا سره مخ دی چې له امله یې د خلکو ژوند لا پسې سخت شوی دی.

د دوستم په وینا، که د طالبانو «غیرقانوني» واکمني او پر خلکو فشارونه همداسې دوام ومومي، نو افغانستان به یو ځل بیا د سیمه ییزو او نړیوالو سیالیو پر ډګر بدل شي او د ترهګرۍ د خپرېدو خطر به زیات شي.

د جنبش ملي ګوند مشر همداراز څرګنده کړه، چې د ملي مقاومت عالي شورا د ټولو لویو سیاسي ګوندونو او فکري بهیرونو په ګډون د خلکو د حقونو لپاره خپلې مبارزې ته دوام ورکوي، څو طالبان د ملت ارادې ته تسلیم شي.

هغه له طالبانو وغوښتل، چې خپل مخالفین کم ونه‌ګڼي او له شته فرصتونو څخه په استفادې سره مذاکرې ته کښیني او پر خلکو یې غږ وکړ، چې د ورورولۍ او عدالت لپاره سره یو موټی شي.

د عبدالرشید دوستم د دغه پیغام ترڅنګ، یو شمېر نورو مخالفو سیاستوالو لکه امرالله صالح، حنیف اتمر او حامد کرزي هم په خپلو اختریزو پیغامونو کې د طالبانو پر سیاستونو نیوکې کړې دي.

دا په داسې حال کې ده، چې د هېواد اقتصادي وضعیت خراب شوی او نږدې ۱۵ میلیونه افغانان له سختې لوږې سره مخ دي، او بلخوا د بدخشان د سرو زرو د کانونو پر سر د قندهار او بدخشان د طالبانو ترمنځ اختلافات هم موجود دي.

هبت الله اخوندزاده پر خپلو مخالفانو غږ وکړ چې ورسره جوړ شي | افغانستان انټرنشنل پښتو

د یادونې وړ ده، چې د طالبانو مشر مولوي هبت‌الله اخوندزاده د لوی اختر په لمانځه کې د وینا پرمهال پر خپلو مخالفانو غږ کړی، چې افغانستان ته ور شي، ورسره موافق شي او د طالبانو له ادارې سره یوځای شي. هغه ویلي، چې دا مهال د پخواني نظام معلولانو او د سرتېرو یتیمانو ته هم پیسې ور کوي او پردي یې نه بولي.

د ایران د امنیت شورا د منشي د بهرني سیاست او نړیوال امنیت مرستیال علي باقري د چارشنبې په ورځ په مسکو کې د طالبانو د حکومت د دفاع له وزیر محمد یعقوب مجاهد سره په لیدنه کې ویلي، چې امریکا او اسراییل د سیمې د هېوادونو «ګډ دښمنان» دي.

د ایرنا د راپور له مخې، باقري دا څرګندونې په مسکو کې د نړیوالو لوړپوړو امنیتي چارواکو د څوارلسمې غونډې په څنډه کې وکړې او زیاته یې کړه چې د بهرنیو ځواکونو لاسوهنې د سیمې د بې‌ثباتۍ اصلي لامل دي.

هغه ټینګار کړی چې یوازې د سیمې هېوادونه حق لري د خپلو امنیتي او برخلیک ټاکونکو مسایلو په اړه پرېکړه وکړي او هیله یې څرګنده کړې چې د سیمې هېوادونو د همکارۍ او مشورو له لارې د نورو هېوادونو له مداخلې پرته د خپلواکې تصمیم‌نیونې زمینه برابره شي.

باقري د ایران او افغانستان ترمنځ اقتصادي او زیربنایي همکارۍ د سیمه‌ییز ثبات لپاره رغنده وبللې.

ایرنا ویلي، چې طالبانو د حکومت د دفاع وزیر محمد یعقوب مجاهد هم په دې لیدنه کې د ایران له خلکو سره د امریکا او اسراییل د وروستیو نظامي اقداماتو پر وړاندې د پیوستون څرګندونه کړې ده.

ایرنا ویلي، چې مولوي یعقوب د ایران د رهبر او نورو ایراني چارواکو او وګړو پر مړینې تسلیت ویلی دی.

د رپوټ پر بنسټ، مجاهد ویلي، چې د افغانستان خاوره، هوا او پولې هېڅکله د ایران پر ضد د ګواښ سرچینه نه ده پاتې شوې او ټینګار یې وکړ چې کابل دا موضوع په وروستۍ جګړه کې ثابته کړې ده.

هغه د تهران او کابل د اړیکو د پراختیا او د پلاویو د تبادلې د زیاتوالي غوښتنه هم کړې ده.

په دې لیدنه کې چې په روسیه کې د ایران سفیر هم پکې حضور درلود، دواړو لوریو د ترهګرو ډلو پر ضد د مبارزې او د سرحدي امنیت د پیاوړتیا په ګډون پر دوه‌اړخیزو او سیمه‌ییزو مسایلو خبرې کړې دي.

طالبانو تراوسه ددې ناستې د جزئیاتو په اړه رسنیو ته څه نه دي ویلي.

هغه ویلي چې لویدیز هېوادونه باید د افغانستان له جګړې وروسته د بیارغونې بشپړ دروند بار هم پر غاړه واخلي.

نوموړي زیاته کړې چې مسکو او افغان شریکان دا د منلو وړ نه بولي چې د متحده ایالاتو او ناټو پوځي تاسیسات دې په افغانستان یا د هغه په ګاونډیو هېوادونو کې ځای پر ځای شي.

شویګو وړاندې ویلي و چې روسیې له طالبانو سره خپل عملي تعامل پراخ کړی او له کابل سره د سیاسي، امنیتي، اقتصادي او کلتوري اړیکو د پراختیا په لور روانه ده.

د روسي خبري سرچینو په وینا، په دې ناسته کې د طالبانو او روسیې ترمنځ د پوځي- تخنیکي همکاریو یو تړون هم لاسلیک شوی دی.

د طالبانو د دفاع وزیر مولوي محمد یعقوب په دې ناسته کې ویلي چې کابل غواړي له مسکو سره خپلې دوه اړخیزې اړیکې نورې هم پراخې کړي او د افغانستان په تړاویې د مسکو رول مهم وباله.

هغه زیاته کړه چې دواړه هېوادونه اوږدې تاریخي اړیکې لري او د همدې اړیکو د پراختیا غوښتونکي دي.

د راپور له مخې، د طالبانو د دفاع وزیر مولوي محمد یعقوب له روسي چارواکو او ددغه هېواد د امنیت شورا له منشي سره په ناسته کې وویل چې کابل غواړي له مسکو سره خپلې دوه اړخیزې اړیکې نورې هم پراخې کړي او د افغانستان په تړاویې د مسکو رول مهم وباله.

هغه زیاته کړه چې دواړه هېوادونه اوږدې تاریخي اړیکې لري او د همدې اړیکو د پراختیا غوښتونکي دي.

د روسیې د امنیت شورا سکرتر سرګي شویګو په همدې ناسته کې ویلي چې لوېدیځ هېوادونه باید د افغانستان کنګل شوې شتمنۍ ازادې کړي او د تېرو شلو کلونو د حضور مسوولیت په بشپړ ډول ومني او له جګړې وروسته د افغانستان د بیا رغونې بار پر غاړه واخلي.

شویګو وړاندې ویلي و چې روسیې له طالبانو سره عملي ډیالوګ جوړ کړی او له کابل سره یې په سیاسي، امنیتي، اقتصادي او کلتوري برخو کې د پراخې همکارۍ لوری غوره کړی دی.

د هغه په وینا، مسکو باور لري چې له افغانستان سره همکاري د سیمې د امنیت او اقتصادي پرمختګ لپاره مهمه ده.

دا پرمختګ داسې مهال شوی چې د روسیې او طالبانو ترمنځ اړیکې ورو ورو د رسمي تعامل او همکارۍ لور ته روانې دي.