تل ابیب د انتونیو ګوترېش سره خپلې ډیپلوماتیکې اړیکې دروي

دغه نښتې، چې په وروستیو میاشتو کې تر ټولو خونړۍ بلل کېږي، د ګواویاره ولایت په ځنګلونو کې د بارانکو کولوراډو کلي ته نږدې شوې دي.

کولمبیا د دفاع وزیر پیدرو سانچېز په ټولنیزو رسنیو کې د جګړو پخلی کړی او پوځ هم دا تایید کړې، خو د دواړو ډلو د وژل شویو وسله والو د شمېر په اړه جزییات نه دي ورکړي. سانچېز ویلي، سیمې ته ځواکونه استول شوي څو د ملکي وګړو ساتنه وکړي.

دا جګړې د کولمبیا د انقلابي وسله‌والو ځواکونو د بېلې شوې ډلې، چې مشري یې نېستور ګرېګوریو ویرا مشهور په «ایوان مورډیسکو» کوي او بلې ډلې، چې مشري یې الکساندر دیاز مېندوزا مشهور په «کالارکا کوردوبا» کوي، ترمنځ شوې دي.

بوتنګا ویلي، په داسې حال کې چې اروپايي ټولنه د بشري حقونو او دیموکراتیکو اصولو خبره کوي، د طالبانو هرکلی د دغو ارزښتونو خلاف اقدام ګڼل کېږي.

هغه خبرداری ورکړی، چې طالبانو ته د افغان کډوالو سپارل «د انسانانو له ژوند سره لوبې» دي او دا چاره کولای شي د ګڼو افغانانو ژوند له ګواښ سره مخ کړي.

د اروپا د پارلمان دغه غړي ټینګار کړی چې افغانستان کې د بشري حقونو وضعیت، په ځانګړي ډول د ښځو او نجونو حقونه، لا هم د نړیوالې اندېښنې وړ دي او اروپايي هېوادونه باید په دې برخه کې له احتیاطه څخه کار واخلي.

د نوموړي څرګندونې داسې مهال مطرح کېږي چې په وروستیو کې د طالبانو له استازو سره د ځینو اروپايي چارواکو اړیکو او لیدنو کتنو پراخ غبرګونونه راپارولي دي.

بسنټ په اېکس خواله رسنۍ کې لیکلي چې عمان باید په دې پوه شي چې د امریکا حکومت به د هُرمز تنګي لپاره د محصول ټولولو د نظام د پلي کولو هېڅ ډول هڅه ونه زغمي.

هغه ویلي: «د امریکا د خزانې وزارت به په تهاجمي ډول هر هغه شخص یا بنسټ هدف وګرځوي چې په مستقیم یا غیر مستقیم ډول د هرمز تنګي د محصول په راټولولو کې مرسته کوي، او هر شریک چې دې کار ته لېواله وي، هغه به هم مجازات شي.»

د امریکا د خزانې وزیر زیاته کړې چې ټول هېوادونه باید د ایران هغه هڅې په کلکه رد کړي چې د نړیوالې سوداګرۍ ازاد بهیر ګډوډوي.

بسنت ویلي: «د تهران له لوري د سیمې او نړۍ د وېرولو دوره پای ته رسېدلې ده.»

د هرمز تنګی د نړۍ له مهمو سمندري لارو څخه ګڼل کېږي چې د نړیوالې انرژۍ او سوداګرۍ د لېږد یوه ستره برخه ترې تېرېږي. د دې سیمې په اړه هر ډول ترینګلتیا د نړیوالو بازارونو او د انرژۍ پر بیو مستقیم اغېز لرلی شي.

د واشنګټن پوسټ ورځپاڼې د راپور پر بنسټ، د امریکا د خزانې وزارت ګومارل شویو چارواکو له تېر کال راهیسې په وار وار د دغه وزارت د حکاکۍ او چاپ پر ادارې فشار راوړی ترڅو د ډونالډ ټرمپ له انځور سره د ۲۵۰ ډالري بانکنوټ لومړنۍ نمونه ډیزاین کړي. که دا اقدام عملي شي، دا به په تېرو څه باندې ۱۵۰ کلونو کې لومړی ځل وي چې د یو ژوندي کس انځور د امریکا پر بانکنوټونو باندې راڅرګندېږي.

د باوري سرچینو په وینا، د امریکا خزانه‌دار برانډن بیچ او د هغه جګپوړي سلاکار مایک براون د تېر کال د اګسټ او سېپټمبر په میاشتو کې ازمایښتي طرحې وړاندې کړې وې، چې په یوه کې یې د ډونالډ ټرمپ انځور د ۲۵۰ ډالري بانکنوټ په منځ کې ښکاري. دغه راز بریتانوي هنرمند ایین الکساندر وایي دا نمونه ده ډیزاین کړې، ټینګار یې کړی چې دا طرحه یې په خپله د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ په همغږۍ او د هغه د نظرونو او فیډبیک له مخې چمتو کړې ده.

بلخوا د امریکا د خزانې وزارت یوه ویاند ویلي، د حکاکۍ او چاپ اداره د قانوني طرحې په ځواب کې اړینه ارزونه ترسره کوي او که دا طرحه په قانون بدله شي، د ۲۵۰ ډالري یادګاري بانکنوټ د تولید لپاره به لاس په کار شي. په همدغه مهال د خزانې وزارت څلورو کارمندانو ویلي، د امریکا د پیسو د چاپ او حکاکۍ ادارې مشره پاټریشیا پېټي سولیمین وروسته له هغې له خپلې دندې ګوښه او په وزارت کې بل پړاو ته واستول شوه چې د دغې طرحې په اړه یې خپل ملاحظات او مخالفتونه څرګند کړل. هغې خبرداری ورکړی و چې په‌دې لاره کې جدي حقوقي او تخنیکي خنډونه شتون لري او د داسې بانکنوټ ډیزاین کول ښايي کلونه وخت ونیسي. هم‌مهاله ویل کېږي چې د ډونالډ ټرمپ له لاسلیک سره د ۱۰۰ ډالري نوو بانکنوټونو د چاپ کار هم روان دی.

کارپوهان په‌دې باور دي چې د کانګرس له تصویب پرته د ۲۵۰ ډالري بانکنوټونو چاپول ممکن نه دي؛ ځکه دا کار د قانوني محدودیتونو ترڅنګ، له مالي او امنیتي بنسټونو سره پراخې او جدي همغږۍ ته اړتیا لري.

د چین د دفاع وزارت ویاند ډګروال جیانګ بین ویلي، چین او پاکستان د غرونو او سیندونو له لارې تړلي ښه ګاونډیتوب او یو پر بل باور لري.

نوموړي ویلي، چې د دواړو هېوادونو ترمنځ د عملي همکاریو لړۍ د ستراتیژیکو اړیکو، ګډو تمرینونو او روزنې، د پرسونل د تبادلې او د دفاعي تجهیزاتو او ټیکنالوژۍ په برخو کې خورا رغنده پایلې لرلې دي.

د چین د دفاع وزارت ویاند روښانه کړه، د دواړو هېوادونو د ځمکنیو، سمندري او هوايي ځواکونو ترمنځ د پوځي تمرینونو لړۍ چې په کې د «واریئرز»، «اوشین ګارډز» او «ایګلز» ګډ تمرینونه شامل دي، د دوه‌اړخیزو دفاعي همکاریو په څرګندو او بریالیو پروژو بدل شوي دي. نوموړي وویل، بیجینګ چمتو دی چې له پاکستان سره د ستراتیژیکو لارښوونو لاندې کار وکړي، ترڅو دودیزه ملګرتیا کې پرمختګ وکړي او ستراتیژیکې اړیکې پراخې کړي.

دا په داسې حال کې ده، چې د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف په همدې اونۍ کې چین ته څلور ورځنی رسمي سفر وکړ او د دواړو هېوادونو چارواکو په بېلابېلو برخو کې څو مهم تړونونه هم لاسلیک کړل.