د بلوچستان په قامي اسمبلۍ کې د اپوزېسیون مشر محمودخان اڅکزي خبرداری ورکړی، چې که پښتنو او بلوڅو ته د خپلو طبیعي سرچینو حق ورنهکړل شي، هغوی به د خپلو حقونو ترلاسه کولو لپاره پراخ احتجاج او پاڅون کولو ته اړ شي.
محمودخان اڅګزي د پنجشنبې په ورځ، د غبرګولي ۷مه په یوه ویډیويي پیغام کې ویلي، چې پښتونخوا او بلوچستان د کانونو، تېلو او ګازو له بېشمېره او بډایه زېرمو څخه ډک دي، خو ځايي خلک یې له لومړنیو اسانتیاوو څخه بې برخې دي.
نوموړي خبرداری ورکړی، چې که د یادو سیمو اوسېدونکو ته په خپلو طبیعي کانونو کې حق ورنهکړل شي، نو خلک به د خپلو حقونو د ترلاسه کولو لپاره احتجاج او پاڅون کولو ته اړ شي.
اڅګزي ویلي:« که د موند غوره مرمر، د بنو تېل که د سویلي سیمو ګار او سره زر په تخت رستم کې د یورانیمو زېرمې د اټوم جوړولو لپاره کارول کېږي، خو د افسوس ځای دی چې د دې ټولو سرچینو سربیره د سیمې خلک اوبو او بنسټیزو اسانتیاوو ته لاسرسی نه لري».
نوموړي دا څرګندونې پرداسې مهال کړې، چې د راپورونو لهمخې،، د پښتونخوا خټک مېشتې سیمې ۷۰ سلنه اوسېدونکي پاکو اوبو او نورو بنسټیزو اړتیاوو ته لاسرسی نه لري او په سیمه کې په فعالو حکومتي فابریکو کې هم د ځايي خلکو په ګمارنه کې ونډه نه ورکول کېږي.
د کینیا حکومت ویلي، چې د دغه هېواد په «ریفټ ویلي» سیمه کې د نجونو د یوه ښوونځي په لیلیه کې د اورلګېدنې له امله لږ تر لږه ۱۶ زده کوونکې مړې شوې دي. د کینیا د ښوونې او روزنې وزیر ویلي، چې دا پېښه د شپې ناوخته رامنځته شوې ده.
د کینیا د ښوونې او روزنې وزیر جولیوس میګوس د پنجشنبې په ورځ ویلي، چې کینیا په لوېدیځه مرکزي برخه کې د ګیلګیل ښار په اوتومیشي د نجونو عالي اکاډمۍ په لیلیه کې د شپې په نیمايي کې د اورلګېدنې پېښه رامنځته وې چې له امله یې ۱۶ نجونې مړې شوې او ۷۹ نورې ټپیانې شوې دي.
جولیوس میګوس ویلي:«په دې اړه څېړنې روانې دي، خو په اوتومیشي اکاډمۍ کې د دغه اورلګېدلو اصلي لامل تر اوسه نه دی په ګوته شوی».
د راپورونو لهمخې د کینیا په ښوونځیو کې اور لګېدنې یو مروج کار دی او یوازې په ۲۰۲۴ کال کې په ښوونځیو کې د اورلګېدنې تر ۱۰۰ ډیرې پېښې ثبت شوې دي.
وروسته له هغه چې اووه افغان پناه غوښتونکي د ماشومانو پر وړاندي په جنسي ځورونې او تېري تورن شول، د برېتانیا په ختیځ نارویچ ښار کې یوشمېر د کډوالۍ ضد لاریون کوونکي په یوې راټولېدنه کې سره راغونډ شول. دغه راټولېدنه د چهارشنبې په ورځ د نارویچ ښاروالۍ ودانۍ مخې ته ترسره شوه.
لاریون کوونکو د برېتانیا د لومړي وزیر کېير سټارمر پر ضد شعارونه ورکړل. لاریون کوونکو پر لویو پاڼو په لیکل شویو شعارونو کې د برېتانیا له حکومته غوښتي وو، چې دغه هېواد ته د پناه غوښتونکو د داخلېدو مخه ونیسي او د هغوی د اېستلو بهیر پیل کړي.
د نورفولک سیمې پولیسو ویلي، چې د یادې قضیې دوه قربانیان تنکي ځوانان وو. دغه اووه کسان د ماشومانو د ډلهییزې جنسي استفادې د یوې قضیې په تړاو تورن شوي دي.
پولیسو همدارنګه ویلي، چې دغه اووه کسان افغانان دي. په دغه راټولېدنه کې شاوخوا ۱۵۰ کسان د ښاروالۍ ودانۍ مخې ته راټول شوي وو، لاریون کوونکو د لوډسپیکر له لارې ویناوې کولې او د برېتانیا بېرغونه یې پورته کړي وو.
تورن کسان د تېرې جمعې په ورځ د نورویچ مجسټریټ محکمې ته حاضر شول. قاضي امر وکړ، چې هغوی دې تر راتلونکې محکمې په توقیف خونه کې وساتل شي. د نارویچ یوشمېر اوسېدونکي چې د کډوالۍ پر وړاندې د دغه لاریون مخالف وو، له سیمې د تېرېدو پرمهال یې شعارونه ورکول؛ خو پولیسو هغوی له هغه ځایه لرې کړل.
د یادې قضیې راتلونکې محکمه به (د غبرګولي په ۲۹مه) د نورویچ کراون په محکمه کې ترسره شي.
یو امریکایي چارواکی وايي، امریکایي پوځ په ایران کې پر یوه پوځي سایټ تازه بریدونه کړي دي. دا بریدونه څو ساعته وروسته له هغې وشول چې ټرمپ د دغې ستراتیژیکې اوبولارې له لارې د بېړیو د تګ راتګ د بېرته پیلولو په اړه د ایران له لوري د یوې هوکړې په تړاو راپور رد کړ.
یوه امریکايي چارواکي د نوم د نه خپرېدو په شرط د پنجشنبې په سهار وختي (د غبرګولي ۷مه) رویټرز خبري اژانس ته ویلي، امریکايي پوځ څو ایراني بریدګرې بېپيلوټه الوتکې چې د هُرمز تنګي په شاوخوا کې یې ګواښ پېښاوه، راغورځولې دي. چارواکي زیاته کړه، په دغه برید سره په ساحلي ښار بندر عباس کې د ایران د ځمکني کنټرول یو مرکز په نښه شوی، چې په وینا یې، غوښتل یې پنځم ډرون هم وتوغوي.
له دې سره سم، د ایران د یوې رسنۍ په راپور کې ویل شوي، چې د پنجشنبې په سهار وختي د یاد بندر په شاوخوا کې درې چاودنې شوې دي. د امریکا او ایران ترمنځ د اوربند تړون د اپریل په لومړیو کې نافذ شوی وو.
یاد امریکايي چارواکي رویټرز ته ویلي: «دا اقدامات په بشپړ ډول د دفاعي موخو لپاره او د اوربند د ساتلو په نیت ترسره شوي دي».
امریکایي پوځ د دوشنبې په ورځ هم د ایران پر سویل بریدونه کړي وو، چې امریکا هغه دفاعي اقدام بللی وو، خو ایران ویلي وو، چې دا له اوربند څخه «سخته سرغړونه» ده.
د چهارشنبې په ورځ د امریکا کابینې په یوې غونډه کې چې رسنیو هم پهکې حضور درلود، ټرمپ د ایران د دولتي ټلوېزیون هغه راپور رد کړ، چې ګواکې دوی د هُرمز تنګي له لارې د سوداګریزو بېړیو د تګ راتګ د بېرته پخوانۍ کچې ته د رسولو لپاره د یوې غیر رسمي هوکړې مسوده ترلاسه کړې ده، چې له مخې به یې ایران او عُمان په ګډه دا تګ راتګ اداره کوي.
ټرمپ وویل: «هېڅوک به پر (تنګي) کنټرول ونهلري. دا نړیوالې اوبه دي او عُمان به د نورو ټولو په څېر چلند کوي، که نه نو موږ به هغوی والوځوو. هغوی پوهېږي، هغوی به سم شي».
د هوکړې په اړه د ایران د ټلوېزیون په راپور کې ویل شوي وو، چې متحده ایالات به د ایران د بندرونو کلابندي هم پای ته ورسوي او خپل پوځي ځواکونه به د ایران له شاوخوا سیمو څخه وباسي.
د ایران د پارلمان د ملي امنیت د کمېټې مشر ابراهیم عزیزي ویلي، چې د ټرمپ «فشارونه او ګواښونه» به ایران اړ نهکړي چې د یورانیمو د غني کولو، پر تنګي د واکمنۍ او د بندیزونو د لرې کولو له غوښتنو څخه لاس په سر شي.
عزیزي په خپله اېکسپاڼه لیکلي: «دا ښکاره ده، چې ټرمپ له دغه ستراتیژیک بندون څخه د وتلو د لارې په لټه کې دی او کله ګواښونه کوي او کله د هوکړې غوښتنه کوي».
دغې درې میاشتنۍ جګړې په زرګونو کسان وژلي او د انرژۍ نړیوالې بیې یې په بې ساري ډول لوړې کړې دي. ټرمپ په وار وار ویلي، چې یوې هوکړې ته رسېدل نږدې دي.
د هُرمز تنګی، چې تر جګړې وړاندې یې د نړۍ پنځمه برخه تېل او مایع ګاز لېږداوه، د ایران د اټومي وړتیاوو له منځه وړل او روان بندیزونه د هغو خبرو اترو اصلي ستونزې دي، چې د دغې درې میاشتنۍ شخړې د پای ته رسولو لپاره لا هم پر خپل ځای دي.
د ایران د سپاه پاسداران سمندري ځواک د چهارشنبې په ورځ وویل، چې د تېرو ۲۴ ساعتونو په اوږدو کې د دوی په اجازه ۲۳ بېړۍ، چې پهکې د تېلو ټانکرونه، د کانټینرونو بېړۍ او نورې سوداګریزې بېړۍ شاملې وې، له هُرمز څخه تېرې شوي، چې دا له جګړې وړاندې د ورځني د ۱۲۵ تر ۱۴۰ بېړیو پر تله یوه ډېره کوچنۍ برخه جوړوي.
د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف د دغه هېواد د اټومي ځواک د ورځې په مناسبت ویلي، د طالبانو «رژیم» د پاکستان پر ضد له هند سره مرسته کوي. نوموړي ټینګار کړی، چې اسلاماباد به د افغانستان په خاوره کې د ګواښونو د لهمنځه وړلو لپاره د افغان طالبانو پر ضد خپلو پوځي عملیاتو ته دوام ورکړي.
شهباز شریف د چهارشنبې په ورځ (د غبرګولي ۶مه) د پاکستان د اټومي ازموینو د کلیزې په مناسبت په یوه پیغام کې وویل، که پاکستان اټومي ځواک نه وای ګرځېدلی، دښمن به له هرې پولې اوښتی وای. هغه زیاته کړه، چې اټومي سپر او وسلهوال ځواکونه د پاکستان د دښمنانو پر وړاندې اصلي خنډ دي.
د پاکستان لومړي وزیر هند ته په اشارې سره وویل: «د افغانستان رژیم د دښمن د موخو د عملي کېدو لپاره زمینه برابروي. دښمن له ماتې وروسته اوس د نیابتي ډلو لکه فتنه الخوارج (تحریک طالبان پاکستان) او فتنه هندوستان (بلوڅ بېلتونپالو) ملاتړ کوي».
هغه خبرداری ورکړی، چې پاکستان به د «غضب للحق» پوځي عملیاتو له لارې دا ټول ګواښونه لهمنځه یوسي. طالبانو بیا د پاکستان پر وړاندې ځوابي بریدونه «ردالظلم» بللي دي.
د پاکستان د پوځي عملیاتو پراختیا او د مرګژوبلې شمېر
وروسته له هغې چې د طالبانو او پاکستان ترمنځ په ډیورند کرښه کې نښتې په بېسارې ډول زیاتې شوې، د پاکستان پوځ د «غضب للحق» په نوم عملیات پیل کړل، څو د افغانستان پر خاوره بریدونه ترسره کړي. تر دې وړاندې هم اسلاماباد د «عزم استحکام» تر نوم لاندې د بلوڅ وسلهوالو او د پاکستاني طالبانو د تحریک پر ضد ورته عملیات پیل کړي وو.
پاکستاني چارواکي ادعا کوي، چې د «غضب للحق» عملیاتو پر مهال تر اوسه له ۷۰۰ ډېر طالب جنګیالي وژل شوي؛ خو افغان طالبانو دغه شمېرې رد کړي دي.
طالبانو بیا د پاکستان د بریدونو پر وړاندې خپلو ځوابیه بریدونو ته د «ردالظلم» نوم ورکړی او ورسره یې له اسلاماباد سربېره د پاکستان پر بېلابېلو سیمو او په ځانګړې توګه پر پوځي مرکزونو د بریدونو او پاکستاني پوځیانو ته د مرګژوبلې د اړولو ادعا کړې ده.
اسلاماباد هیله لري، چې پوځي فشارونه او ګواښونه به د طالبانو اداره اړه کړي، څو پاکستاني جنګیالي له افغانستانه وباسي یا یې په خیبرپښتونخوا کې د بریدونو مخه ونیسي.
افغان طالبانو د پاکستان دغه غوښتنه نه ده منلې او د تحریک طالبان پاکستان مساله یې د دغه هېواد کورنۍ ستونزه بللې او همداراز یې د بریدونو پر مهال متقابل پوځي بریدونه کړي دي. دغو نښتو د افغانستان ګاونډي هېوادونه، په ځانګړي ډول چین اندېښمن کړي دي.
له دې سره سره، د تحریک طالبان پاکستان (ټيټيپي) د لوی اختر د درېیو ورځو لپاره د اوربند اعلان کړی، خو تر اوربند مخکې په خیبرپښتونخوا کې د نا امنیو لمن پراخه شوې وه.
د پاکستاني طالبانو تحریک د لوی اختر د درېو ورځو لپاره د اوربند اعلان وکړ | افغانستان انټرنشنل پښتو
له دغو څرګندونو سره هممهاله، د پاکستان پوځ د عامه اړیکو ادارې هم د ځمکنیو، هوايي او سمندري ځواکونو د قومندانانو له قوله په ګډه اعلامیه کې ویلي، چې د ۱۹۹۸ کال اټومي ازموینو په سویلي اسیا کې ستراتیژیک توازن رامنځته کړی دی.
د پاکستان پوځ دغه لاسته راوړنه د ملي یووالي ټینګښت او ملي حاکمیت نښه بللې او د هېواد دفاعي او ستراتیژیک وړتیاوې یې «مقدس ملي امانت» او په سیمه کې د سولې تضمین یاد کړی دی.
سره له دې چې پاکستان په افغانستان او قبایلي سیمو کې د پاکستاني طالبانو پر پټنځایونو بریدونه کړي، د دغو وسلهوالو بریدونه نه دي درېدلي او پاکستاني ځواکونه د ټيټيپي په ځانمرګو او چریکي بریدونو کې په پرلهپسې ډول وژل او یا هم ټپيان کېږي.
د پاکستان د پوځ مشر عاصم منیر د بلوچستان صوبې ژوب ولسوالۍ ته سفر کړی او هلته یې پر ډیورند کرښه له مېشتو عسکرو سره د لوی اختر لمونځ کړی دی. نوموړي په دې سفر کې ویلي، چې پاکستاني پوځیان د ترهګرۍ د مخنیوي او وسلهوالو د ځپلو لپاره عالي مورال لري.
د پاکستان پوځ د عامه اړیکو دفتر (ISPR) د چهارشنبې په ورځ (د غبرګولي ۶مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې عاصم منیر په ژوب کې له پوځیانو سره د اختر لمونځ ادا کړ او د خپل هېواد د سولې، ثبات او د وژل شویو عسکرو ارواحو ته یې دعاګانې وکړې.
عاصم منیر د کوټې وروستي برید ته په اشارې سره وویل، چې دا ډول بېرحمانه بریدونه د ترهګرۍ پر وړاندې د پاکستان د وسلهوالو ځواکونو او د دغه هېواد د ملت هوډ نهشي کمزوری کولی.
هغه زیاته کړه، چې د دوی د عسکرو او ولس روحیه نه ماتېدونکې ده او پوځ به د امنیتي ارګانونو او د بلوچستان د خلکو په همکارۍ، د وسلهوالو د ټولو ملاتړو او عاملینو په نښه کولو ته په پوره ځواک سره دوام ورکړي.
د تېرې یکشنبې په سهار (د غبرګولي ۳مه) د بلوچستان په مرکز کوټه کې د پاکستاني سرتېرو پر لېږدونکي اورګاډي د موټر بم برید له امله شاوخوا ۲۴ کسان ووژل شول او له ۵۰ ډېر ټپیان شول.
د بلوڅانو د ازادۍ پوځ چې یوه بېلتون غوښتونکې ډله ده، د دغه برید مسوولیت پر غاړه اخیستی دی.
