د شیخ زاید پوهنتون د محصلانو شکایت؛ دوه سمستره کېږي چې بدل اعاشه نه ده راکړل شوې
د خوست د شیخ زاید پوهنتون یو شمېر محصلان شکایت کوي چې له تېرو دوو سمسترونو راهیسې ورته د بدل اعاشې پیسې نه دي ورکړل شوې او له جدي اقتصادي ستونزو سره مخ دي.
افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته یوه محصل ویلي چې مخکې به مسوولینو ورته ویل د بدل اعاشې لپاره بودیجه نشته، خو اوس چې بودیجه تصویب شوې، بیا هم پیسې نه ورکول کېږي.
هغه زیاتوي: «موږ په بازار کې د اوسېدو او مصرف توان نه لرو. کله چې لیلیې ته مراجعه کوو، راته وایي ځای نشته او لیلیه نه درکول کېږي».
د محصلانو په وینا، د اقتصادي ستونزو له امله ګڼ شمېر زدهکوونکي له سخت اقتصادي وضعیت سره مخ دي او نه شي کولای د کرایې، خوړو او نورو ورځنیو اړتیاوو لګښتونه برابر کړي.
دوی له اړوندو مسوولینو غواړي چې د بدل اعاشې د ورکړې بهیر ژر تر ژره بشپړ کړي او د لیلیې ستونزې ته هم عملي حل پیدا کړي، څو محصلان وکولای شي خپلو زده کړو ته په مناسب ډول دوام ورکړي.
شیخ زاید پوهنتون د افغانستان له مهمو دولتي پوهنتونونو څخه دی چې د خوست ولایت په مرکز کې موقعیت لري. دا پوهنتون په اصل کې په ۲۰۰۰ کال کې د “افغان پوهنتون” په نوم په پېښور کې جوړ شو، خو وروسته خوست ته ولېږدول شو او په ۲۰۰۳ کال کې یې رسمي فعالیت پیل کړ. وروسته د متحده عربي اماراتو د بنسټايښودونکي شیخ زاید بن سلطان ال نهیان په نوم ونومول شو، ځکه د پوهنتون د ودانۍ او پراختیا په برخه کې یې مالي ملاتړ کړی و.
د یادونې وړ ده چې دا یوازې د شیخ زاید پوهنتون محصلانو روایت دی. افغانستان انټرنشنل-پښتو یې په خپلواکه توګه نه تاییدوي.
طالبانو له واک ته رسېدو وروسته یو پراخ کمپاین پیل کړی چې د افغانستان ځوانان د طالباني تفکر پر لور جذب کړي، خو دې هڅو سره له دې چې د هېواد ستونزې نه دي اوارې کړي بلکې وضعیت یې لا نور ترینګلی کړی دی.
په تېرو دریو کلونو کې د دیني مدرسو شمېر د تېرو شلو کلونو پرتله پنځه برابره زیات شوی، چې اوس یې شمېر نږدې ۷۰۰۰ ته رسېدلی او لا هم زیاتېږي. افغانان اړ دي چې خپل اولادونه ښوونځي ته ولېږي، آن که دا ښوونځی مدرسه هم وي.
د طالبانو د پوهنې وزارت د مدرسو او دارالحفاظونو مشر عبدالرزاق صدیق رسنیو ته ویلي و: «افغانستان یوه مذهبي ټولنه ده او هر کس باید لومړنۍ او د لوړې کچې دیني زدهکړې ولري. له همدې امله موږ د دیني مدرسو وده ضروري بولو».
خو دا فکر آن د طالبانو دننه هم پراخ ملاتړ نه لري. ځینې طالب چارواکي وایي چې افغانستان یوازې طالب او ملا ته اړتیا نه لري بلکې انجینرانو او ډاکټرانو ته هم اړتیا ده. دا وضعیت نړۍ ته یو انزوا طلبه او افراطي افغانستان معرفي کوي چې نه یوازې کولتوري ستونزې لري، بلکې سیمه او نړۍ ته قوي امنیتي ګواښ هم پېښولی شي.
که څه هم افراطي فکرونه پراخېږي، خو ټکنالوژي دا وړتیا لري چې له افراطیت سره مبارزه وکړي. انټرنټ او رسنۍ هغه څه دي چې په اوسني عصر کې ورسره ځوانان په بېلابېلو ډولونو نښلول شوي دي. د شمېرو له مخې، د افغانستان ۶۷ سلنه وګړي لږ تر لږه میاشت کې یو ځل ټلوېزیون ګوري، چې دا ۱۲ میلیونه ماشومان او ۱۴ میلیونه ځوانان رانغاړي.
نجیب پیکان زیاتوي، چې تر ټولو مهمه مسئله له دې ځوانانو سره د اړیکو جوړول دي: «افغان ځوانان په دوو برخو وېشل کېدای شي. لومړی، تحصیلکرده او ناراضه ځوانان دي چې په میدان یوازې پرېښودل شوي او د بدلون ځواک یې له لاسه ورکړی. دا هغه ځوانان دي، چې که څه هم ناهیلې دي، خو د ځان ژغورلو یوازینۍ لاره د آزادې نړۍ سره همکاري ګڼي.دویم، هغه ځوانان دي چې د طالبانو په اداره کې دي؛ هغوی افراطي شوي. هر کال نیم میلیون طالبان له مدرسو فارغېږي او د افراطیت پر لور ګام اخلي.»
د حالاتو د بدلون لپاره باید له دواړو ډلو سره کار وشي. تر ټولو مهمه لاره دا ده چې د رسنیو، خبرو اترو، کنفرانسونو او مشورو له لارې د ځوانانو ترمنځ پل جوړ شي، ترڅو هغوی انتقادي فکر ته وهڅول شي او خپل بحثونه له دین او آخرت څخه ور هاخوا هم وغځوي.
دا ځوانان کار غواړي، او د کار موندلو لپاره اړیکو ته اړتیا لري. له هغو هېوادونو درس اخیستل کېدای شي، چې د ځوانانو کچه پکې لوړه ده، او دغه ځوانان د سمې لارې پر لور هڅول کېدای شي.