د خیبر پښتونخوا په کوهاټ کې د پاکستاني عسکرو او وسله‌والو ترمنځ نښته کې ۷ کسان وژل شوي

د پاکستان د اپوزیسیون مشر محمود خان اڅکزي د جمعې په ورځ (د غبرګولي ۸مه) چمن کې یوې لویې ولسي غونډې ته د وینا په ترڅ کې زیاته کړه، چې د پاکستان د روانو سیاسي او اداري ستونزو یوازنی حل د ۱۹۷۳ کال د اساسي قانون په بشپړ پلي کېدو او د منتخب پارلمان د واکمنۍ په منلو کې دی.

محمود خان اڅکزي همداراز څرګنده کړه، چې پارلمان باید د واک اصلي سرچینه وبلل شي. هغه د افغانستان او پاکستان ترمنځ د اړیکو په اړه وویل، چې کابل باید د پاکستان ملي حاکمیت او ځمکنۍ بشپړتیا ته درناوی وکړي.

د هغه په وینا، دواړه هېوادونه یو بل ته اړتیا لري او د سیمې د ثبات لپاره دوه اړخیزه همکاري اړینه ده.

د پښتونخوا ملي عوامي ګوند مشر ټینګار وکړ، چې په سیمه کې جګړه د هېڅ ستونزې حل‌لاره نه ده او یوازې د خبرو اترو له لارې په سیمه کې سوله او اقتصادي پرمختګ راتلای شي. هغه پر ډیورند کرښه د سوداګرۍ د ازادو زونونو پر جوړولو ټینګار وکړ او د قبایلي سیمو د خلکو د اقتصادي پیاوړتیا لپاره یې په مالیاتو کې د تخفیف غوښتنه وکړه.

نوموړي په خپلو خبرو کې یو ځل بیا یادونه وکړه، چې په پاکستان کې ټولو قومونو ته باید مساوي حقونه ورکړل شي. هغه وویل،څو چې د سرچینو او واک عادلانه وېش رامنځته نه‌شي، پاکستان له روانو بحرانونو څخه نه‌شي وتلای.

دا څرګندونې په داسې حال کې کېږي، چې پر ډیورند کرښه د پاکستاني ځواکونو او طالبانو ترمنځ د وروستیو نښتو له امله په کونړ او ننګرهار کې له ۱۰۰ زرو څخه ډېر خلک بې‌ځایه شوي دي.

محمودخان اڅګزي د پنجشنبې په ورځ، د غبرګولي ۷مه په یوه ویډیويي پیغام کې ویلي، چې پښتونخوا او بلوچستان د کانونو، تېلو او ګازو له بې‌شمېره او بډایه زېرمو څخه ډک دي، خو ځايي خلک یې له لومړنیو اسانتیاوو څخه بې برخې دي.

نوموړي خبرداری ورکړی، چې که د یادو سیمو اوسېدونکو ته په خپلو طبیعي کانونو کې حق ورنه‌کړل شي، نو خلک به د خپلو حقونو د ترلاسه کولو لپاره احتجاج او پاڅون کولو ته اړ شي.

اڅګزي ویلي:« که د موند غوره مرمر، د بنو تېل که د سویلي سیمو ګار او سره زر په تخت رستم کې د یورانیمو زېرمې د اټوم جوړولو لپاره کارول کېږي، خو د افسوس ځای دی چې د دې ټولو سرچینو سربیره د سیمې خلک اوبو او بنسټیزو اسانتیاوو ته لاسرسی نه لري».

نوموړي دا څرګندونې پرداسې مهال کړې، چې د راپورونو له‌مخې،، د پښتونخوا خټک مېشتې سیمې ۷۰ سلنه اوسېدونکي پاکو اوبو او نورو بنسټیزو اړتیاوو ته لاسرسی نه لري او په سیمه کې په فعالو حکومتي فابریکو کې هم د ځايي خلکو په ګمارنه کې ونډه نه ورکول کېږي.

د بښنې نړۍوال سازمان د چهارشنبې په ورځ (د غبرګولي ۶مه) د یوې اعلامیې په خپرولو سره ویلي، سره له دې چې د فریدالله اپریدي کورنۍ د هغه د برخلیک په تړاو له پولیسو بار بار غوښتنه کړې، خو هغوی د لومړني معلوماتي راپور له ثبتولو او د نوموړي د لادرکه کېدو په اړه له هر ډول پلټنو ډډه کړې ده.

د اپریدي کورنۍ او د پي‌ټي‌اېم غړي د هغه د روغتیايي حالت او برخلیک په اړه سخت اندېښمن دي.

د بښنې نړیوال سازمان خبرداری ورکړی، چې د فریدالله اپریدي لادرکه کېدل کومه نوې پېښه نه‌ده، بلکې دا د پښتون ژغورنې غورځنګ د فعالانو د جبري ورکولو او د پاکستاني چارواکو له‌خوا د هغوی د ځپلو د یوې داسې لړۍ برخه ده، چې په دې وروستیو کې په بې ساري ډول زیاته شوې ده.

یاد سازمان ټینګار کړی، که فریدالله اپریدی د پاکستاني امنیتي ځواکونو په توقیف کې وي، باید سمدستي یې د ساتلو ځای په ډاګه او پرته له ځنډه خوشې کړل شي. د بښنې نړیوال سازمان همدا راز غوښتنه کړې، چې د نړیوالو بشري حقونو له معیارونو سره سم باید د نوموړي د تښتولو مسوولین وپېژندل شي او قانوني چلند ورسره وشي.

د یادونې وړ ده، چې دمګړۍ هم د پښتون ژغورنې غورځنګ یو شمېر غړي د پاکستان په زندانونوو کې شپې او ورځې تېروي.

د خیبر پښتونخوا ایالت د باجوړ ولسوالۍ ځايي خلک وايي چې د دې ولسوالۍ په ځینو سیمو کې نامعلومو کسانو د تحریک طالبان پاکستان تبلیغاتي توکي وېشلي چې د دې ډلې د مشر مفتي نور ولي مسید د اختر پیغام هم پکې شامل دی.

د باجوړ یوه قومي مشر افغانستان انټرنشنل ته تایید کړه چې تېره شپه ناوخته د باجوړ په مرکز خار تحصیل کې پر دېوالونو د ټي ټي پي د مشر لیکلي پیغامونه نښلول شوي دي.

په دغو پیغامونو کې د ټي ټي پي د مشر د اختر پیغام هم شامل دی چې د هغه له انځور سره خپور شوی دی.

ځینې ځايي سرچینې وايي چې دا لیکلي توکي د خار تحصیل د عیدګاه او شاوخوا ځینو نورو جوماتونو پر دېوالونو نښلول شوي وو او نن سهار چې کله ځايي خلک د اختر د لمانځه لپاره جوماتونو ته لاړل، نو پمفلټونه پر دېوالونو نښلول شوي لیدل کېدل.

د باجوړ د پولیسو یوه چارواکي د نوم نه ښودلو په شرط تر دې حده تایید کړه چې د خار تحصیل په ځینو سیمو کې د تېرې شپې په تیاره کې نامعلومو کسانو د ټي ټي پي توکي پر جوماتونو او دېوالونو نښلولي دي.

بلخوا له شمالي وزیرستان څخه هم راپورونه وايي چې هلته هم د ټي ټي پي د مشر د اختر پیغام او د ځینو نورو وسله والو ډلو لیکلي پیغامونه پر دېوالونو نښلول شوي او په عامو خلکو کې وېشل شوي دي.

د یادولو وړ ده چې د ټي ټي پي د مشر له خوا هر کال د اخترونو په مناسبت پیغام خپرېږي چې د ټي ټي پي د رسمي رسنۍ عمر میډیا له خوا پر بېلابېلو ټولنیزو رسنیو خپرېږي.

سږ کال هم د ټي ټي پي په درې مخیز پیغام کې له خلکو غوښتل شوي چې د حکومت پر ضد راپورته شي. ټي ټي پي د تېرو کلونو په څېر سږ کال هم د اختر په دریو ورځو کې د اوربند اعلان کړی دی، خو د ټي ټي پي جنګیالیو ته لارښوونه شوې چې که د امنیتي ادارو له خوا پر دوی برید وشي، نو دوی دې هم «غاښ ماتوونکی» ځواب ورکړي.

د پاکستان په بلوچستان ایالت کې پر بار وړونکو موټرو د پرله پسې بریدونو د زیاتوالي، د هغو د سوځولو د پېښو او د امنیت د نشتوالي له امله، د لاریو مالکانو د موټرو تګ راتګ په موقتي ډول بند کړی دی.

د کوټې د سوداګرۍ او صنایعو خونې او د باروړونکو موټرو د څښتنانو اتحادیې په دغه ایالت کې د امنیت د خراب وضعیت، اقتصادي بحران، پر مال وړونکو موټرو د بریدونو او د هغو د سوځولو په اړه د اندېښنې په څرګندولو سره د ټولو سوداګریزو سازمانونو یوه مهمه غونډه د جون پر درېیمه نېټه بللې ده.

د بلوچستان د باروړونکو موټرو د څښتنانو اتحادیې مشر حاجي نور محمد شاهواني له افغانستان انټرنشنل سره په خبرو کې وویل، په دغه ایالت کې په تېرو دریو اونیو کې د بار وړونکو موټرو د سوځولو پېښې خورا زیاتې شوې دي چې له امله یې له ټرانسپورټ سره تړلو سوداګرو ته د میلیاردونو روپیو زیان اوښتی دی.

د هغه په وینا، په تېرو درېو اونیو کې د بلوچستان په بېلابېلو ښارونو کې د وسله والو کسانو له خوا پر ۵۰ تر ۶۰ پورې مال وړونکو موټرو بریدونه شوي او سوځول شوي دي.

نوموړي وویل، له دغو بریدونو وروسته اوس د دوی د ټولنې له خوا د بار وړونکو موټرو تګ راتګ په موقتي ډول درول شوی دی.

د کوټې ځايي خبريالان وايي، پر مال وړونکو موټرو ډېری بريدونه په نوشکي، احمدوال او دالبندین سیمو کې شوي دي.

د یادولو وړ ده چې په بلوچستان کې له ډېر وخت راهیسې د امنیت د خرابېدونکي وضعیت کابو کول د امنیتي ادارو لپاره یوه لویه ننګونه ګرځېدلې ده.

ډېری دغه بریدونه بلوڅ بېلتون پالې ډلې کوي.