اسد قیصر: د پنجاب پولیسو ګلګت بلتستان ته زما د سفر مخه ونیوله

د نوموړي په وینا، هغه موټر چې افغان کډوال لېږدوي او همدارنګه تش موټر چې له افغانستان نه بېرته پاکستان ته ستنېږي، خپل عادي تګ راتګ پیل کړی دی. هغه زیاته کړې چې د اړوندو ادارو تر څارنې لاندې د افغان کډوالو د بېرته ستنولو لړۍ په منظم ډول روانه ده.

انعام الله وزیر ویلي چې د لوی اختر د رخصتیو له امله د مې له ۲۶مې تر ۲۹مې نېټې پورې د تورخم دروازه د ستنېدونکو کډوالو پر مخ تړل شوې وه او د بېرته ستنېدو بهیر د څلورو ورځو لپاره ځنډېدلی و.

دا په داسې حال کې ده چې د تورخم دروازه له نږدې یو کال راهیسې د ترانزیټي او عادي تګ راتګ پر مخ تړلې ده، خو له شاوخوا درېیو میاشتو راهیسې یوازې د افغان کډوالو د بېرته ستنولو لپاره له یوه لوري خلاصه ده.

بلخوا، یو شمېر افغان کډوال د بېرته ستنولو د اوږدو اداري پړاوونو او د لنډي کوتل په کمپ کې د اسانتیاوو د نشتوالي په اړه پرله‌پسې شکایتونه کوي.

د جرګې د تنظیموونکو په وینا، ټاکل شوې ده چې دغه قومي جرګه نن د مې په ۳۰مه نېټه د واڼه ښار کې د پښتون ژغورنې غورځنګ (پي ټي اېم) د دفتر په تالار کې جوړه شي، چې پکې به د وزیرستان د امنیتي وضعیت، د خلکو د حقونو او د سیمې د راتلونکي په اړه بحث وشي.

د جرګې په اعلان کې راغلي چې د وزیرستان اوسېدونکي له کلونو راهیسې د ترهګرۍ، هدفي وژنو، تښتونو او نورو امنیتي پېښو له امله له سختو ستونزو سره مخ دي او د خلکو ژوند، مال او ټولنیز ثبات له جدي ګواښونو سره مخامخ شوی دی.

تنظیموونکي وايي، د وزیرستان ولس تل د سولې، ورورولۍ او ګډ ژوند پلوی پاتې شوی، خو په وروستیو کې د امنیتي وضعیت د خرابېدو له امله یو ځل بیا د خلکو ترمنځ د اندېښنې او بې‌باورۍ فضا پراخه شوې ده. د دوی په وینا، د ناامنۍ تر ټولو ډېر زیان عامو خلکو، زده‌کوونکو، سوداګرو، مزدورانو او قومي مشرانو ته رسېدلی دی.

د اعلامیې له مخې، دولت د خپلو وګړو د امنیت د خوندي کولو او د اساسي قانون له مخې د هغوی د بنسټیزو حقونو د تضمین مسولیت لري. تنظیموونکو ټینګار کړی چې خلک نور د وینې تویېدو، جبري بې‌درکیو، په امنیتي پوستو کې د سپکاوي چلند او دوامدارې ناامنۍ د زغملو توان نه لري.

دوی ویلي چې د جرګې موخه د وزیرستان د خلکو غوښتنې او اندېښنې په سوله‌ییز او منظم ډول اړوندو چارواکو ته رسول او په سیمه کې د تلپاتې سولې، ثبات، د قانون د حاکمیت او د انساني کرامت د خونديتوب غوښتنه ده.

د جرګې تنظیموونکو همداراز ټینګار کړی چې دا غونډه د کوم سیاسي ګوند یا ډلې پر ضد نه ده، بلکې د وزیرستان د خلکو د امنیتي اندېښنو د مطرح کولو او د امن لپاره د ګډ ولسي دریځ د څرګندولو په موخه رابلل شوې ده.

د پاکستان د اېکسپرېس ورځپاڼې د خبر له‌مخې، اسحاق ډار د جمعې په ورځ (د غبرګولي ۸مه) په واشنګټن کې د پاکستان په سفارت کې رسنیو ته وویل: «د ابراهيمي تړون په اړه ډېرې اوازې خپرېږي، خو په دې اړه د پاکستان دریځ خورا روښانه او ثابت دی. تر هغې چې فلسطین د ۱۹۶۷ کال له ماډل سره سم، چې قدس شریف یې پلازمېنه وي په رسمیت ونه‌پېژندل شي، هېڅ نرمښت به ونه‌ښي».

د خبر له‌مخې، اسحاق ډار د امریکا د بهرنیو چارو له وزیر مارکو روبیو سره تر کتنې وروسته دغه خبره کړې ده.

د پاکستان د بهرنيو چارو وزير له‌خوا دا سپيناوی څو ورځې وروسته له هغې څرګندېږي، چې د مې پر ۲۵مه د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وویل، ده د قطر، سعودي عربستان، پاکستان، مصر، اردن او ترکیې په ګډون له څو هېوادونو څخه غوښتي، چې له اسراییل سره د اړیکو د عادي کولو لپاره له ابراهيمي تړون سره یوځای شي.

ټرمپ ويلي وو، له ايران سره د جګړې د پای ته رسولو د هڅو په اړه هم د دغو هېوادونو له مشرانو سره یې خبرې کړې دي.

ابراهيمي تړون

ابراهیمي تړون هغه تړون ته ویل کېږي، چې په ۲۰۲۰ کال کې د ډونالډ ټرمپ د ولسمشرۍ د لومړۍ دورې پر مهال، د امریکا په منځګړیتوب د اسرایيل او ځینو عربي هېوادونو ترمنځ د اړیکو د عادي کولو لپاره لاسلیک شو.

په دغه تړون کې لومړی متحده عربي امارات او بحرين شامل شول او له اسرایيل سره یې رسمي اړیکې جوړې کړې، وروسته بيا سوډان او مراکش هم ورسره یوځای شول.

په دې تړون کې؛ د اسرايیل او عربي هېوادونو ترمنځ د ډیپلوماتیکو اړیکو جوړېدل، سوداګریز، اقتصادي او امنیتي همکارۍ، د الوتنو او سیاحت اسانتیاوې، د ټکنالوژۍ او پانګونې پراختیا شاملې دي.

هغه وخت ویل شوي وو، چې دغه تړون ته د ابراهيم نوم ځکه ورکړل شوی، چې مسلمانان، عیسویان او یهودیان ټول ابراهیم (ع) خپل ګډ پیغمبر ګڼي، نو د سولې او ګډ تفاهم د سمبول په توګه دا نوم ورته غوره شوی دی.

خو ځینې یې په ځانګړي ډول فلسطینیان، پر دې تړون نیوکې لري او وايي، چې فلسطين په‌کې له پامه غورځول شوی، خو ملاتړ کوونکي یې په اړه څرګندوي، چې دا تړون د منځني ختیځ د ثبات او اقتصادي همکاریو لپاره مهم دی.

د پاکستان بهرنيو چارو وزارت د جمعې په ورځ (د غبرګولي ۸مه) په یوې خبرپاڼه کې ویلي، د دغه هېواد د لومړي وزیر مرستیال او د بهرنیو چارو وزیر اسحاق ډار په واشنګټن کې د امریکا له بهرنيو چارو وزير مارکو روبيو سره وکتل.

د خبرپاڼې له‌مخې، په دې ليدنه کې اسحاق ډار له مارکو روبيو سره «د پاکستان پر وړاندې د ترهګرو ډلو له‌خوا د افغانستان د خاورې د کارولو په اړه د پاکستان اندېښنې شریکې کړې او د امنیتي ننګونو د هوارولو لپاره یې د ترهګرۍ پرضد د همکاریو» پر زیاتېدو هم ټينګار کړی دی.

پاکستان له اوږدې مودې څخه ادعا لري، چې د افغانستان خاوره د پاکستان پر ضد د ترهګرۍ لپاره کاريږي، خو طالبان د پاکستان دغه ادعا او تور ردوي او وايي، چې ناامني د پاکستان کورنۍ ستونزه ده.

د اسحاق ډار او مارکو روبيو ترمنځ د ليدنې په اړه د پاکستان بهرنيو چارو وزارت زياته کړه: «د دوه اړخیزو ملګرتیاوو په ترڅ کې دواړو لورو موافقه وکړه، چې د پاکستان او امریکا د ملګرتیا د لا پیاوړتیا لپاره په ګډه کار ته دوام ورکوي، کوم چې د لوړ پوړي تعامل او سیمه‌ییزې سولې، امنیت او اقتصادي سوکالۍ کې د ګډو ګټو پر بنسټ مشخص شوي دي».

خبرپاڼه زیاتوي، په دې ليدنه کې دواړو لورو «د دوه اړخیزو ګټو پر اړوند مسایلو هم خبرې وکړې او موافقه یې وکړه، چې اقتصادي او سوداګریزې اړیکې، کلتوري همکارۍ او همدارنګه د ترهګرۍ پرضد او امنیتي برخو کې ملګرتیا پیاوړې او پراخه کړي».

د يادې ليدنې په اړه مارکو روبيو هم په خپله اېکس‌پاڼه ویلي: «په منځني ختیځ کې د سولې د پرمختګ په برخه کې د پاکستان د پرله‌پسې رول لوبولو له امله مې له اسحاق ډار څخه مننه وکړه».

هغه زياته کړې: «موږ د دواړو ملتونو د غوره امنیت او سوکالۍ لپاره د یوې معنا لرونکې ملګرتیا د لا پیاوړتیا په موخه د ګډ کار پر ارزښت هوکړه وکړه».

د طالبانو دفاع وزیر: داسې مسلکي دفاعي سیستم جوړول غواړو چې د افغانستان امنیت تضمین کړي | افغانستان انټرنشنل پښتو

دغه څرګندونې په داسې حال کې دي، چې د طالبانو دفاع وزیر محمد یعقوب مجاهد د روسیې په کوربه‌توب د امنیت شورا نړۍوال فورم په لومړۍ غونډه کې ویلي: «موږ هېڅکله چا ته اجازه نه ورکوو، چې زموږ خاوره د بل هېواد په ضرر وکاروي».

امنیتي چارواکو څرګنده کړې، چې دغه عملیات د استخباراتي معلوماتو پر بنسټ وروسته له هغې پلان شول، چې پاکستاني ځواکونو ته په سیمه کې د وسله‌والو د حضور په اړه راپورونه ورسېدل. سرچینې وایي، پاکستاني ځواکونو لومړی د تور څپر غرنۍ سیمه کلابنده کړه او د عملیاتو پر مهال د دواړو لورو ترمنځ سخته نښته وشوه.

د چارواکو په وینا، په دغو عملیاتو کې د وسله‌والو یو پټنځای په بشپړ ډول له‌منځه وړل شوی دی.

تر اوسه هېڅ وسله‌والې ډلې د دغې نښتې په تړاو څه نه‌دي ویلي. پاکستاني امنیتي مسوولین وایي، چې دغه عملیات به تر هغې روان وي چې سیمه په بشپړ ډول د وسله‌والو له موجودیت څخه پاکه او خوندي شي.

د خیبر پښتونخوا په بېلابېلو سیمو په ځانګړي ډول قبایلي سیمو کې په دې وروستیو کې ناامني زیاته شوې او ډېری قربانیان یې ځايي اوسېدونکي دي.