څارنوالۍ د نوموړي پر ضد پر پولیسو د برید، د هغوی پر وړاندې د مقاومت، بدني زیان رسونې، د عامه او شخصي شتمنیو د تخریب، ګواښ، درغلۍ، غلا او نورو جرمونو تورونه ثبت کړي دي.
د پېښې له مخې، دغه افغان د اپرېل په لسمه نېټه د زونبرګ ښار په مرکز کې پر یوې هټۍ په وسپنیزې میلې برید کړی او د هټۍ ښیښې او دروازې یې ماتې کړې وې. وروسته چې پولیس د هغه د نیولو لپاره سیمې ته ورسېدل، نوموړي پر یوه پولیس هم د برید هڅه وکړه او نږدې و چې پر هغه د وسپنیزې میلې ګوزار وکړي.
پولیسو په پای کې پر هغه مرچ سپرۍ وکاروله او ویې نیوه.
راپورونه وايي، چې نوموړي له دې پېښې دوه ورځې وړاندې هم د یوې غلا پر مهال پر پولیسو برید کړی و او یو پولیس یې ټپي کړی و. تر هغه وروسته نوموړی د رواني درملنې یوې ادارې ته لېږدول شوی و، خو لږ وخت وروسته بېرته خوشې شوی و.
اوس مهال لا روښانه نه ده چې محکمه به نوموړي ته د بند سزا ورکړي او که به یې د رواني درملنې ځانګړي مرکز ته واستوي. همدارنګه د هغه د استوګنې او پناه غوښتنې د وضعیت په اړه وروستۍ پرېکړه هم نه ده شوې.
سرچینې وایي چې طالبانو په وروستیو کې د افغانستان د اټومي انرژۍ په اداره کې د راډیو اکټیف موادو د څېړنې، تحلیل او تخنیکي ارزونې پر فعالیتونو تمرکز زیات کړی خو تر اوسه دا روښانه نه ده چې دا څېړنې په مشخص ډول په کومو علمي، صنعتي یا تخنیکي برخو کې کېږي او د کومو موخو لپاره کارول کېږي.
د افغانستان د اټومي انرژۍ عالي ادارې پخوانیو متخصصانو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې کېدای شي طالبان د ځینو تخنیکي وسایلو د پیاوړتیا لپاره له ایران، روسیې او چین څخه وارداتي تجهیزات وکاروي او د لابراتوارونو د فعالولو هڅې یې کړې وي، خو زیاته یې کړه چې دمګړۍ داسې شواهد نشته چې دا اداره دې د هستوي وسلو د پراختیا لپاره تخنیکي ظرفیت ولري.
هغوی زیاته کړه، « نه د جمهوریت په دوره کې او نه هم اوس دا ډول ظرفیت شته. که څه هم طالبان له چین سره د روزنیزو همکاریو او د هستوي انجینرۍ او فزیک د پروګرامونو په برخه کې هڅې کوي».
کارپوهان ټینګار کوي چې راډیو اکټیف وړانګې په اصل کې د طبي، صنعتي او څېړنیزو سولهییزو موخو لپاره کارول کېږي،خو همدا مواد د نظامي او تخریبي موخو لپاره هم کارېدلی شي، چې په داسې حالت کې چاپېریال او انساني ژوند ته جدي ګواښونه پېښولی شي.
یو تن متخصص چې پخوا یې په دې اداره کې کار کړی، په خپلو څرګندونو کې وایي چې که په کابل کې دا ډول تخنیکي فعالیتونه کېږي، دی یې احتمال نه ردوي، خو ټینګار کوي چې د دې کچې پرمختللي هستوي ظرفیت لپاره واضح علمي او صنعتي بنسټونه اړین دي، چې شته شواهد یې نه ښيي.
طالبانو ددې ادارې د فعالیتونو د څرنګتیا په اړه په رسمي ډول څه نه دي ویلي خو افغانستان د هغو ۲۳ هیوادونو له ډلې دی چې په ۱۳۳۶ل کې یې د نړیوال اټومي اژانس غړیتوب ترلاسه کړ.
ددغه سازمان مهمې دندې د سوله ییزو هستوي تخنیکونو پرمختګ او پراختیا، په نظامي برخه کې د هغو نه کارول او همدارنګه د لازمو تدابیرو نیول او د څیړنو د ارتقا او سوله ییزو موخو لپاره د اټومي انرژي عملي تطبیق ګڼل شوې او تر دې دمه یاد سازمان ۱۵۱ غړي لري.
یاد سازمان پر مرکزي دفتر سربیره په ولایتونو کې هم څلور امریتونه لري چې په هرات، کندهار، مزار شریف او جلال اباد ولایتونو کې فعالیت لري.
دې ادارې د جمهوري نظام پرمهال له نړیوال اټومي اژانس سره نږدي اړیکې او له ایران سره د همکاریو هوکړه لیکونه درلودل او د یاد سازمان له غړو وزارتونو او عمومي ریاستونو سره یې د هستوي تکنالوژي په برخه همکاري کوله، خو د طالبانو تر واک لاندې دوره کې تر دې مهاله روښانه نه ده، چې یاده اداره د اتومي انرژۍ له نړیوال اژانس او نورو هېوادونو سره پخوانۍ اړیکې لري او که اغیزمنې شوې دي.
