د طالبانو د شخصیتونو سره د تماس کمېسیون وایي چې هره اوونۍ د دغه کمېسیون په هڅو ګڼ شمېر افغانان هېواد ته راستانه کېږي. خو د پخوانیو نظامیانو او د طالبانو د منتقدانو د خوندیتوب په اړه اندېښنې لا هم پر خپل ځای پاتې دي او د ډېرو افغانانو د نه راستنېدو له مهمو لاملونو څخه ګڼل کېږي.
د یاد کمېسیون ویاند احمدالله وثیق وایي، د کمېسیون د فعالیت له پیله تر اوسه ۱۳۹۵ کسان افغانستان ته راستانه شوي دي. د هغه په وینا، په دغو کسانو کې د پخواني جمهوري نظام وزیران، مرستیالان، والیان، د ملي او ولایتي شورا غړي، جنرالان او نور پوځي او ملکي چارواکي شامل دي.
وثیق زیاتوي چې سلګونو نورو کسانو ته، چې د پخواني نظام پر مهال یې دندې لرلې او اوس په افغانستان کې ژوند کوي، د مصونیت کارتونه ورکړل شوي دي.
د هغه په خبره، د کمېسیون هڅه دا ده چې هېڅ افغان د امنیتي اندېښنو له امله له هېواده بهر پاتې نه شي. نوموړی ادعا کوي چې د طالبانو مخالفین د منفي تبلیغاتو له امله په افغانستان کې د ګواښ احساس کوي.
طالبان همداراز ادعا کوي چې افغانستان د پخوا په پرتله ډېر امن شوی دی.
خو منتقدان دا ادعاوې ردوي او وایي چې یو شمېر بېرته راستانه شوي افغانان، په ځانګړي ډول پخواني نظامیان او هغه کسان چې د طالبانو له ایډیالوژۍ سره مخالف وو، په مشکوکو او ناڅرګندو پېښو کې وژل شوي دي.
څه موده وړاندې یوناما په افغانستان کې د بشري حقونو د وضعیت په اړه په خپل درې میاشتني راپور کې ویلي وو چې د ۲۰۲۵ کال د اکتوبر له لومړۍ نېټې څخه د ډسمبر تر پایه لږ تر لږه ۱۴ پخواني نظامیان وژل شوي دي. د راپور له مخې، په قربانیانو کې یو شمېر هغه کسان هم شامل وو چې تازه له ایران او پاکستان څخه افغانستان ته راستانه شوي وو.
یو شمېر نور راپورونه هم ښيي چې ځینې پخواني پوځي او امنیتي کارکوونکي هېواد ته له راستنېدو وروسته د ناپېژاندو کسانو له خوا وژل شوي دي.
