نیویارک ټایمز: ټرمپ له ایران سره د هوکړې شرایط سخت کړي

د جاپان د دفاع وزیر په سنګاپور کې د «شانګریلا ډیالوګ» په امنیتي غونډه کې وویل، د چین لوړ دفاعي لګښتونه او نظامي فعالیتونه د جاپان او نړیوالې ټولنې لپاره د جدي اندېښنې وړ دي.

د جاپان د دفاع وزیر د دغو تورونو په ځواب کې چې ګواکې هېواد یې د پوځي واکمنۍ او پراختیا غوښتنې لور ته مخه کړې، وویل: «فکر پرې وکړئ؛ یو هېواد چې د اټومي وسلو او سټراټیژیکو بم غورځوونکو الوتکو لوی اوزار او زېرمې لري، هېڅ نه ورته ویل کېږي، خو جاپان چې داسې هېڅ وسلې نه لري، د نوي پوځي سیاست نښه ګڼل کېږي؟».

کویزومي زیاته کړه چې له دویمې نړیوالې جګړې وروسته د جاپان تاریخ پخپله د دې شاهد دی چې نړیوالو قوانینو او د ملګرو ملتونو منشور ته ژمن پاتې شوی دی.

دا په داسې حال کې ده چې په تېره مې میاشت کې د چین د بهرنیو چارو وزارت د اسیا-پسیفیک له هېوادونو غوښتي وو چې د جاپان د «بېرته پوځي کېدو» د بې‌باکه اقداماتو پر وړاندې بېداره واوسي.

د روسیې رسنۍ د سپوتنک د راپور له مخې، «واکسیرا» نومې دغه واکسین د کیوبا او ارجنټاین د څېړونکو په ګډو هڅو جوړ شوی دی.

ویل کېږي چې دا واکسین د انسان د بدن دفاعي سیستم پیاوړی کوي څو د غیر کوچنیو حجرو د سږي سرطان (NSCLC) حجرې له منځه یوسي، په داسې حال کې چې سالمو نسجونو ته زیان نه رسوي.
د څېړنو د پایلو له مخې، هغه ناروغان چې دغه واکسین یې کارولی، د ژوندي پاتې کېدو منځنۍ موده یې له ۳۴ میاشتو څخه ۷۷ میاشتو ته لوړه شوې ده.

همداراز، ویل شوي چې د دې درمل کلنی لګښت شاوخوا پنځه زره امریکايي ډالره دی، په داسې حال کې چې د ورته لوېدیځو درملنو بیه تر دوو لکو ډالرو پورې رسېږي.

کیوبايي چارواکي دا واکسین د خپل هېواد د بایوټکنالوژۍ په برخه کې یو مهم پرمختګ بولي او وايي چې دغه لاسته راوړنه د اوږدمهالو علمي څېړنو پایله ده.

دغه سازمان ټینګار کړی چې د مناسب ملاتړ په ترلاسه کولو سره د تنباکو پرېښودل ممکن دي او د انسان پر روغتیا ژورې مثبتې اغېزې لري.

دغه سازمان د تنباکو ضد نړیوالې ورځې په مناسبت په خپل ایکس‌پاڼه کې له خلکو غوښتي چې د تنباکو له کارولو لاس واخلي او د روغ ژوند لپاره ګام پورته کړي.

یاد سازمان ویلي چې په نړۍ کې نږدې ۶۰ سلنه د تنباکو کاروونکي غواړي دا عادت پرېږدي. د سازمان په وینا، دا شمېر شاوخوا ۷۵۰ میلیونه کسانو ته رسېږي.

د روغتیا نړیوال سازمان په خپل پیغام کې ویلي: «د مناسب ملاتړ په ترلاسه کولو سره تاسو کولی شئ د تنباکو پرېښودو هیله په حقیقت بدله کړئ.»

سازمان د تنباکو پرېښودو روغتیايي ګټې هم یادې کړې او ویلي یې دي چې له پرېښودو یوازې شل دقیقې وروسته د زړه درزا راټیټېږي، د دوو تر دولسو اوونیو په موده کې د سږو فعالیت ښه کېږي او له یوه کال وروسته د زړه د ناروغیو خطر نږدې نیمایي ته کمېږي.

د روغتیا نړیوال سازمان ټینګار کړی چې د تنباکو اعتیاد ماتېدای شي او د هغو کسانو لپاره چې غواړي دا عادت پرېږدي، بېلابېل روغتیايي او مشورتي خدمتونه شته.

د تنباکو ضد نړیواله ورځ هر کال د مې پر ۳۱مه لمانځل کېږي او موخه یې د تنباکو د زیانونو په اړه د عامه پوهاوي لوړول او د تنباکو د استعمال د کمولو لپاره د خلکو هڅول دي.

د روسیې د روس اټوم مشر الکسي لیخاچیف دا پېښه «قصدي» وبلله او ویې ویل، چې دغه برید د توربین د تالار په دېوال کې یو سوری رامنځته کړی دی.

لیخاچیف په یوې خبرپاڼه کې وویل: «نن ماسپښین، د اوکراین یوه چاودېدنکې جنګي ډرون د شپږم نمبر برېښنايي واحد د توربین تالار پر ودانۍ برید وکړ چې وروسته په‌کې چاودنه وشوه. دې چاودنې اصلي تجهیزاتو ته کوم زیان نه دی اړولی، خو د توربین تالار دېوال یې سوری کړی دی».

د اوکراین پوځ د روسیې دا ادعا د مسکو «یو بل تبلیغاتي چل» بللی او رد کړې یې ده. اوکرایني لوري ویلي، چې ځواکونو یې د زاپوریژیا د اټومي برېښناکوټ پر شپږم نمبر واحد هیڅ ډول برید نه دی کړی.

د زاپوریژیا اټومي بټۍ د ۲۰۲۲ کال په مارچ میاشت کې د روسیې له‌خوا ونیول شوه او د اوکراین په سویل ختیځ، د زاپوریژیا په سیمه کې د جګړې لومړۍ کرښې ته نږدې پرته ده.

دا اټومي سایټ د دې څلور کلنې جګړې په اوږدو کې کله نا کله د ډزو ښکار شوی، چې دغې چارې په یادو تاسیساتو کې د اټومي پېښې د رامنځته کېدو اندېښنې راپارولې دي.

د رویټرز د راپور له‌مخې، دغه شکایت د امریکا د مدني ازادیو ټولنې (ACLU)، د بشري حقونو د څار سازمان او د ټګزاس د مدني حقونو پروژې له‌خوا د هغو څلورو کسانو په استازیتوب ثبت شوی چې اوس مهال په «ایسټ مونټانا» کمپ کې ساتل کېږي. دا پنډغالی د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرامپ د کډوالو د ډله‌ییز اخراج د تګلارې له مخې جوړ شوی او اوس پکې تر ۲۷۰۰ زیات کډوال ساتل کېږي.

د امریکا د کورني امنیت وزارت تر اوسه په دې اړه غبرګون نه‌‌دی ښودلی، خو مخکې یې ویلي وو، چې دغه ۱،۲ میلیارد ډالري کمپ له فدرالي معیارونو سره سم جوړ شوی دی.

د دعوې پر بنسټ، کډوال په داسې ځایونو کې ساتل کېږي چې هېڅ کړکۍ نه‌لري او هلته د ساتونکو له‌خوا له فزیکي شکنجې، ناسمې روغتیايي پاملرنې او انفرادي بند سره مخ دي. په عریضه کې راغلي، چې د ونزوېلا یو کډوال ایریک ایوان روډریګز د ساتونکو له‌خوا دومره ووهل شو، څو د شړل کېدو پاڼې لاسلیک کړي.

همدارنګه د کامرون یو بل کډوال، جیرالډ اکارې انګې هم ویلي، چې د ساتونکو له‌خوا سخت وهل شوی دی.

د روان کال د جنورۍ په درېیمه د کیوبا د یوه کډوال جیرالډو لوناس کامپوس مړینه د طبي معایناتو وروسته د زندۍ کېدو له امله وژنه وبلل شوه، په داسې حال کې چې چارواکو په لومړي سر کې د هغه مړینه د روغتیايي ستونزو له امله بللې وه. د بشري حقونو ډلو ویلي، چې دغه کس د سالنډۍ د درملو د غوښتلو په خاطر تر وهلو ټکولو لاندې مړ شوی دی.

د راپورونو له مخې، په ۲۰۲۵ کال کې د ډونالډ ټرمپ د ادارې له‌خوا د کډوالو د نیولو د کچې په لوړېدو سره، په توقیف ځایونو کې د مړینې کچه په تېرو ۲۰ کلونو کې تر ټولو لوړ حد ته رسېدلې ده.