پر لبنان د اسراییل په ډرون برید کې د دوو ماشومانو په ګډون درې کسان وژل شوي

د پنټاګون چارسمبالي ویاند جویل والډیز د دوشنبې په ورځ وویل، چې دغه دفتر د «حساسو ډلبندي شوو معلوماتو مرکز» په توګه بیا تعریف شوی؛ ځکه د ویناوو لیکونکي چې محرمو معلوماتو ته لاسرسی لري هلته کار کوي.

هغه وویل: «دغه لیکوالان معمولا له محرمو معلوماتو سره سروکار لري او اړتیا لري، چې د SIPRNet په نوم خوندي او محرمه انټرنېټي شبکه وکاروي». د والډیز په وینا؛ له دې وروسته خبریالانو ته اجازه نه ورکول کېږي، چې یادې ادارې ته ننوځي.
خو د جګړې وزارت د عامه اړیکو او د پنټاګون د ویاند دفتر ته به له وړاندې د اجازې اخیستلو په صورت کې د تګ امکان وي. دغه پرېکړه د ټرمپ ادارې د هغو اقداماتو دوام بلل کېږي، چې د پوځ او نورو دولتي ادارو په اړه د امریکایي رسنیو د راپور ورکولو وړتیا محدودوي.

په تېرې مارچ میاشت کې د امریکا دفاع وزارت اعلان کړی و، چې رسنۍ نور نه‌شي کولای په پنټاګون کې خپل دایمي دفترونه وساتي. دغه پرېکړه وروسته له هغې وشوه، چې یوې محکمې د نیویارک ټایمز په ګټه پرېکړه وکړه او د رسنیو د جوازونو نوي مقررات یې تر پوښتنې لاندې راوستل.

پنټاګون همداراز ویلي، چې خبریالان یوازې د یوه رسمي مامور په ملتیا د وزارت ودانۍ ته داخلېدای شي. نیویارک ټایمز په مئ میاشت کې د دغه محدودیت د لغوه کېدو لپاره جلا دعوه ثبت کړې وه.

د امریکا د خبریالانو تر ټولو لوی مسلکي سازمان ملي پرېس کلب دغه نوي محدودیتونه د رسنیو پر څار د ټرمپ ادارې د فشارونو زیاتوالی بللی دی. د یاد سازمان مشر مارک شوف جونیر وویل: «د امریکا د پوځ په اړه خپلواکه خبریالي یو اختیاري کار نه‌دی. کله چې خبریالان له هغو ادارو څخه لرې ساتل کېږي، چې باید پرې راپورونه جوړ کړي؛ نو د امریکا خلک له لږو معلوماتو، لږې روڼتیا او لږې څارنې سره مخ کېږي».

همدارنګه د مطبوعاتو د ازادۍ بنسټ چې د رسنیو د ازادۍ ملاتړې غیرانتفاعي اداره ده، هم پر یادې پرېکړه نیوکه کړې ده.

د دنیپرو سیمې والي اولیکسانډر هانزا وویل، چې د اوکراین ښار په ختیځ کې د روسیې د برید په پایله کې څلور کسان وژل شوي او ۱۶ نور ټپیان دي. له دنیپرو څخه خپاره شوي انځورونه ښيي، چې استوګنیزې ودانۍ سختې زیانمنې شوې، موټرونه سوځېدلي او د ماشومانو د لوبو یو میدان په بشپړه توګه ویجاړ شوی دی.

په کیف کې د پلازمینې د پوځي ادارې مشر تیمور تکاچینکو ویلي، چې یو کس وژل شوی او ۲۹ نور ټپیان شوي دي. د کیف ښاروال ویتالي کلیچکو وویل، چې د استوګنې پر یوې ۲۴ پوړیزې ودانۍ د توغنديز برید له امله د ودانۍ یوه برخه نړېدلې او ښایي خلک تر کنډوالو لاندې بند پاتې وي.

هغه زیاته کړه، چې د یوې ۹ پوړیزې استوګنیزې ودانۍ په ګډون څو نورې ودانۍ د توغندیو د پاتې شونو د لوېدو له امله اور اخیستی دی. عیني شاهدانو ویلي، چې د کیف زرګونه اوسېدونکو د دغه هېواد په ګڼو برخو کې د هوایي بریدونو تر خبرداري وروسته د میټرو تم ځایونو کې پناه اخیستې ده.

د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زېلېنسکي د دوشنبې په ورځ یو ځل بیا د روسیې د لوی برید خبرداری ورکړ او له خلکو یې وغوښتل، چې د هوایي بریدونو خبرداری جدي ونیسي. روسیې تېره اوونۍ اعلان کړی و، چې غواړي د اوکراین د پوځ اړوند هدفونه او په کییف کې د پرېکړو نیوونکو مرکزونو پر وړاندې «منظم او پرله‌پسې بریدونه» ترسره کړي.
همدارنګه یې له بهرنیو وګړو غوښتي و، چې د اوکراین پلازمېنه پرېږدي. مسکو ویلي، دغه اقدام د تېرې میاشتې د هغه ډرون برید په غبرګون کې دی چې د روسیې تر کنټرول لاندې د لوهانسک سیمې پر یوې لیلیه شوی و. د روسیې په وینا؛ په هغه برید کې ۲۱ کسان وژل شوي وو؛ خو اوکراین د دغه برید مسوولیت نه‌دی منلی.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت په فاري ژبې اېکس پاڼه ویلي چې تیره شپه د ختیځې امریکا په وخت ۱۱ بجې د ایران له لوري ویشتل شوي دوه بالستیک توغندي د کویټ په خاوره کې د مېشتو امریکايي ځواکونو هدف وو.

په بیان کې ویل شوي چې امریکايي ځواکونو دغه توغندي په فضا کې له منځه وړي او برید ناکام شوی دی.

دغه وزارت زیاتوي چې په پېښه کې هېڅ امریکايي سرتېري ته زیان نه دی اوښتی.

همداراز د امریکا مرکزي قوماندانۍ (سینټکام) ویلي چې د اوربند د ملاتړ تر څنګ به خپلو ځواکونو ته د هر ډول احتمالي ګواښ پر وړاندې د بشپړ چمتووالي او دفاعي تدابیرو ته دوام ورکړي.

د رویټرز خبري اژانس د راپور له مخې، نوموړي ټینګار کړی چې حزب‌الله د جګړو د درولو او د لبنان د امنیت د ټینګښت لپاره د بشپړ اوربند له هر ډول هڅو ملاتړ کوي.

حسن فضل‌الله ویلي: «موږ په ټول لبنان کې د بشپړ اوربند د ټینګښت ملاتړ کوو.»

هغه زیاته کړې چې د بشپړ اوربند پلي کېدل کولی شي د دې زمینه برابره کړي چې اسراییلي ځواکونه د لبنان له ټولو سیمو ووځي.

د حزب‌الله د استازي په وینا، د جګړو پای ته رسېدل او د بهرنیو ځواکونو وتل د لبنان د ثبات او امنیت لپاره مهم ګامونه ګڼل کېږي.

د نوموړي څرګندونې داسې مهال مطرح کېږي چې په سیمه کې د امنیتي او سیاسي وضعیت په اړه اندېښنې لا هم دوام لري او د جګړو د پراخېدو د مخنیوي لپاره د ډیپلوماټیکو هڅو غوښتنې زیاتې شوې دي.

سپینې ماڼۍ په خپله اېکس پاڼه کې لیکلي چې د امریکا لپاره «نوی طلايي پړاو» پیل شوی دی.

په همدې پیغام کې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ له قوله راغلي چې نوموړي د اسراییلو له لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو سره «ډېرې ګټورې خبرې» کړې دي.

ټرمپ ویلي چې د دغو تماسونو په ترڅ کې پرېکړه شوې چې لبنان ته به امریکايي پوځیان نه لېږل کېږي.

په پوسټ کې همداراز د ټرمپ له قوله ادعا شوې چې له حزب‌الله سره هم اړیکه شوې او د هغه په وینا «هغوی منلې چې ټولې ډزې به ودرول شي».