د برېتانوي ځواکونو پخوانی افغان همکار: د اسنادو له افشا کېدو وروسته د امنیت احساس نه‌لرم

د نوموړې په وینا، د اختر په څلورمه او پنځمه ورځ له بېلابېلو او لرو پرتو سیمو یوشمېر کورنۍ د سردې بند سیمې ته د سیاحت او تفریح لپاره ورغلې وې؛ خو طالبانو د ښځو د حضور له امله ورته د سېل او مېلې اجازه نه‌ده ورکړې.

هغه زیاتوي، چې په همدې موده کې ګڼ شمېر نارینه سېلانیان یادې تفریحي سیمې ته ورغلي وو؛ خو طالبانو یوازې ښځو او نجونو ته د ورتګ اجازه نه‌ده ورکړې. د یادونې وړ ده، چې واک ته د طالبانو له رسېدو وروسته یادې ډلې پارکونو، تفریحي ځایونو او ګڼو عامه ځایونو ته د ښځو پر ورتګ محدودیتونه لګولي دي.

دا په داسې حال کې ده، چې طالبانو د اختر په ورځو کې د افغانستان بېلابېلو سیاحتي سیمو لکه نورستان، کونړ، پنجشېر او کاپیسا ته د زرګونه سېلانیانو د ورتګ خبر ورکړی؛ خو د راپورونو له مخې دغه سېلانیان نارینه‌ وو او ښځو ته له یادو تفریحي سیمو د لیدنې اجازه نه‌وه ورکړل شوې.

دغه کروندګر په لېږلي غږیز پیغام کې ویلي، چې حاصلات یې بازار نه‌لري او پر کروندو لګول شوي لګښتونه نه‌شي پوره کولی. نوموړي‌ زیاته کړې: «له دې هر څه سره، سره طالبان هم راڅخه په جبري توګه عشر غواړي او که یې ورنه کړو بندیانوي مو».

هغه زیاته کړې: «حاصلات بازار نه‌لري، طالبان پر هر زر متره ځمکې ۶ یا شپږ نیم زره افغانۍ جبري عشر اخلي چې جنجال ورسره وکړې یوازې ۵۰۰ درته بښي او که یې ورنه کړې بندیانوي مو».

هغه وايي، چې طالبان له بزګرانو سره هیڅ ډول مرسته نه‌کوي.

د یادو سیمو یوشمېر اوسېدونکو افغانستان انټرنشنل ته په لېږلو ویدیو او غږونو کې ویلي، له یوې اونۍ زیاته موده کېږي چې د یادې لارې یوشمېر تړل شړې برخې د تګ‌راتګ لپاره نه‌دي پرانیستل شوې.

د دوی په وینا؛ د اختر په ورځو کې د موټرو ګڼه ګوڼه دومره زیاته شوې، چې د یو ساعت مزل په څو ساعتونو کې وهي. د تخار یو اوسېدنکي افغانستان انټرنشنل ته ویلي: «خلک د اختر په ورځو کې ساعتونه، ساعتونه پر سړک بند پاتې وو او ګڼې کورنۍ ونه توانېدې، چې پر وخت د خپلو خپلوانو لیدنې او کتنې ته ورسېږي. اختر د خلکو لپاره ډېر خوندور نه شو تېر».

د سیمې اوسېدونکي وایي، چې د اختر پرمهال د تخار او بدخشان ولایتونو ترمنځ تګ‌راتګ زیات وي؛ خو د وروستیو سېلابونو له امله د لویې لارې د یوې برخې تړل کېدو مساپر او موټرچلوونکو ته ستونزې جوړې کړې دي.

دغه کس وویل: «زه له تېرو ۱۲ کلونو راهیسې دولتي دنده لرم، خو تر اوسه مې زوړ موټرسایکل نوی نه‌شو، خو په همدې امارت کې چې نوی راغلی د طالبانو د چارواکو د کورنۍ غړې دولتي موټر کې ګرځي».

هغه نیوکه کوي، چې طالبان نجونو ته د زده‌کړو حق نه‌ورکوي، خو د دغې ډلې د کورنیو ښځینه غړې په کابل کې ان دولتي موټر چلوي. نوموړي په یوه غږیز پېغام کې زیاته کړې: «دا به حتمي د طالبانو د کوم وزیر او یا هم د کوم رییس لوري وي. موږ یو شخصي موټر نه‌لرو، خو د دوی لورګانې لا ۱۵ کلنې شوې نه‌دي او موټر یې ورکړی دی».

طالبانو لا تر اوسه د یوې نجلۍ له لوري د دولتي پلېټ لرونکي موټر د چلولو په تړاو څه سپیناوی نه‌دی کړی.

طالبانو په خپله واکمنۍ کې پر ښځو سخت بندیزونه لګولي دي. د ملا هبت‌الله د جزایي قوانینو تر څنګ د ښځو په تړاو د محدودیتونو او بندیزونو اړوند تر سلو ډېر فرمانونه صادر شوي دي. پر کابل واکمنه ډله په نړیواله کچه د ښځو د ځپونکو په توګه پېژندل کېږي او د بشري حقونو د سرغړونو پراخې نیوکې پرې دي.

د سیمې اوسېدونکو د یوډیويي پیغام په لېږلو سره ویلي، چې دغه سړک د فرخار ولسوالۍ پر لور د عامو وګړو د تګ راتګ تر ټولو مهمه لاره ده او د دغې ستونزې له امله د یادې لارې پر سر تېرېدونکي موټر له ۴ تر ۵ ساعتونو انتظار کوي. د دغې ستونزې دوام د سیمې پر اوسېدونکو او مسافرو باندې خورا منفي اغېز کړی دی. یو شمېر سیمه‌ییزو اوسېدونکو ادعا کړې چې په سیمه کې د ترافیکو او نورو اړوندو مسوولو ادارو هېڅ ډول شتون نه لیدل کېږي او تر دې دمه د لارې د پاکولو یا د موټرو د تګ راتګ د تنظیم لپاره کوم عملي ګامونه نه دي اخیستل شوي.

د سیمې اوسېدونکي له طالبانو غوښتنه کوي، چې ژر تر ژره دې یاد پُل او شاوخوا سیمه پاکه او ورغوي، څو خلک په ځانګړي ډول ښځې، ماشومان او ناروغان وکولای شي پرته له اوږد انتظار او ستونزو خپل سفرونه ترسره کړي.

افغانستان انټرنشنل - پښتو ته په رالېږل شوې ویډیو کې لسګونه موټر ښکاري چې په اوږدو کتارونو کې ولاړ دي او د یادې سیمې له لارې د تېرېدو انتظار باسي.

د یادونې وړ ده چې دا یوازې د تخار ولایت د یو شمېر اوسېدونکو روایت دی، افغانستان انټرنشنل- پښتو یې په خپلواکه توګه نه تاییدوي.