د پښتونخوا په پېښور کې د توپاني بادونو له امله ۱۵ کسان ټپيان شوي

پوځ د سه شنبې په ورځ يوه خبرپاڼه کې وویل، د ۲۰۲۶ کال د می پر ۲۴مه د ریل ګاډي له پېښې وروسته، امنیتي ځواکونو د بلوچستان ایالت په مستونګ، نوشکي، زهري، خضدار او کیچ ولسوالیو کې د استخباراتي معلوماتو پر بنسټ یو لړ عملیات ترسره کړل.

د خبرپاڼې له مخې، د دغو عملیاتو د ترسره کولو پر مهال، «ځواکونو د ترهګرو ګڼ شمېر ځایونه په نښه کړل. د سختې او توندې نښتې په پایله کې، د بلوچستان ازادۍ پوځ چې پاکستان یې د هند په ملاتړ تورنوي، ۱۷ وسله وال وژل شوي دي.

دوی زیاتوي، د وژل شوو وسله والو څخه د وسلو، مهماتو او په لویه کچه چاودېدونکيو توکيو او چمتو شويو لاسي بمونو ترلاسه کولو هم ويل شوي دي.

د پاکستان پوځ وخت نا وخت دغه ډول ادعا کوي چې له ازادو سرچينو څخه یې تاييد نه کيږي.

د يادونې وړ ده، د بلوچستان په مرکز کوټه کې د پاکستاني عسکرو پر لېږدونکي اورګاډي د موټر بم کې شاوخوا ۲۴ کسان ووژل شوي او تر ۵۰ډېر ټپیان شوي وو.

د بلوڅانو د ازادۍ پوځ (بي اېل اې) چې یوه بېلتون غوښتونکې ډله ده، د دغه برید مسوولیت یې په غاړه اخیستی و.

د ژغورنې او مرستندویه ادارې یا ریسکیو ۱۱۲۲ مسوولینو ویلي چې د پېښې له راپور ترلاسه کېدو سره سم، د دوی طبي ډله سمدستي د پېښې ځای ته ورسېده.

د سرچینو په وینا، طبي کارکوونکو د پولیسو په شتون کې لومړنۍ طبي ارزونې ترسره کړې او وروسته یې مړي د قانوني او عدلي چارو د بشپړولو لپاره روغتون ته لېږدولي دي. سرچینو افغانستان انټرنشنل - پښتو ته تایید کړې چې د دغو جسدونو موندل کېدو په سیمه کې د خلکو ترمنځ سخته وېره او اندېښنه خپره کړې ده.

د پولیسو د لومړنیو معلوماتو له مخې، د موندل شویو مړو کې یو ښځه او خاوند او ورسره یو بل کس هم شامل دي.

تر اوسه د دې پېښې اصلي علت او انګېزه نه ده روښانه شوې، خو پولیسو ویلي چې د شواهدو د راټولولو ترڅنګ یې رسمي پلټنې پیل کړې دي. پولیس چارواکو زیاته کړې چې د پېښې ټول اړخونه تر څېړنې لاندې دي او د پلټنو له بشپړېدو وروسته به نور جزییات له رسنیو سره شریک کړي.

د پاکستان د شخړو او امنیتي مطالعاتو انسټیټیوټ د راپور له مخې، په دې موده کې بلوچستان د تاوتریخوالي مرکز پاتې شوی، ۲۴ بریدونه پکې ثبت شوي، چې په بېلابېلو ولسوالیو کې شوي دي.

که څه هم په خیبر پښتونخوا کې د بریدونو شمېر د راپور له مخې یوڅه کم و، خو د مرګ ژوبلې کچه پکې تر ټولو لوړه ثبت شوې، چې دا د کمو خو مرګونو بریدونو نښه ګڼل کېږي.

په دغه ایالت کې پر پاکستاني ځواکونو سربېره، د سولې کمېټو غړي، قبایلي مشران او سیاسي او مذهبي څېرې په نښه شوې دي.

د راپور له مخې په دې موده کې تر ټولو ډېر کارېدلي تاکتیکونه هدفي وژنې او تښتونې وې. د کوټې د چمن پاټک ته نږدې پر مسافرو وړونکي رېل ګاډي ځانمرګی برید تر ټولو خونړی پېښه بلل شوې، چې مسوولیت یې د بلوچ ازادي غوښتونکي پوځ منلی دی.

د پاکستان امنیتي ځواکونو په ۱۱ عملیانو کې د ۳۸ وسله والو د وژلو خبر ور کړی دی.

راپور وايي، وسله والو ډلو د عملیاتو تر څنګ د معلوماتي او تبلیغاتي جګړې برخه هم فعاله ساتلې ده. د تحریک طالبان پاکستان، د اسلامي دولت خراسان څانګې، حرکت انقلاب اسلامي پاکستان، جماعت الاحرار او اتحاد المجاهدین پاکستان په ګډون بېلابېلو ډلو د لوی اختر او حج اړوند پیغامونه د خپلو ایډیالوژیکو روایتونو د پیاوړتیا، د پلویانو د جلب او د وسله وال فعالیت د توجه لپاره کارولي دي.

بلوڅ او جهادي ډلو په بلوچستان او خیبر پښتونخوا کې د لسګونو بریدونو مسوولیت منلی دی، او په دې موده کې د تحریک طالبان پاکستان او جماعت الاحرار ترمنځ د تبلیغاتي جګړې شدت هم زیات شوی، چې د راپور لیکونکو په وینا، د وسله والو ډلو ترمنځ د داخلي اختلافاتو ژورتیا ښيي.

دغه ادارې په یوه خبرتیا کې ویلي چې د ترانسپورټ او هوايي چلند وزارت د هواپېژندنې ریاست او نړیوالو معتبرو بنسټونو د وړاندوینو له مخې، په پروان، پنجشېر، بامیان، غور، خوست، بلخ، سمنګان، سرپل، بغلان، تخار، بدخشان او ننګرهار ولایتونو کې د نسبتاً شدیدو بارانونو، دوړو، تالندې او برېښنا او ناڅاپي سېلابونو د راوتلو احتمال شته.

د خبرتیا له مخې، په یادو ولایتونو کې د باران اندازه له ۱۰ تر ۲۰ میلی‌مترو پورې اټکل شوې ده.

ادارې له اوسېدونکو غوښتي چې د سیندونو، خوړونو او هغو سیمو ته له تګ څخه ډډه وکړي چې د سېلابونو د راوتلو خطر پکې موجود دی او د پېښو پر وړاندې د مبارزې د ولایتي کمېټو له سپارښتنو سره سم اړین احتیاطي تدابیر ونیسي.

همدارنګه، د پېښو پر وړاندې د مبارزې او چمتووالي ادارې ویلي چې د دې ادارې عمومي رییس ټولو ولایتي مسوولانو او کارکوونکو ته سپارښتنه کړې چې د احتمالي زیانونو د مخنیوي لپاره په بشپړ چمتووالي او خبرداریز حالت کې واوسي.

افغانستان هر کال د پسرلي او اوړي په موسمونو کې د سختو بارانونو او ناڅاپي سېلابونو شاهد وي، چې له امله یې خلکو ته مالي او ځاني زیانونه اوړي.

د بلوچستان ایالت په چمن ولسوالۍ کې د پښتونخوا ملي عوامي ګوند د مرکزي مشر او د پاکستان د ملي اسمبلۍ د اپوزیسیون د مشر محمود خان اڅکزي پر ضد د پولیسو په یوه حوزه کې قضیه ثبت شوې ده.

د پولیسو د راپور له مخې، دغه قضیه د عبدالولي خان په نوم یو کس په شکایت ثبت شوې، چې پکې ادعا شوې ده محمود خان اڅکزي د مې میاشتې په ۲۹مه نېټه په چمن کې د پښتونخوا ملي عوامي ګوند یوې ولسي غونډې ته د وینا پر مهال داسې څرګندونې کړې چې «د دولتي ادارو او خلکو ترمنځ د کرکې او پارونې» لامل کېدای شي.

په ثبت شوې قضیه کې ویل شوي چې اڅکزي ادعا کړې وه چې په بلوچستان کې هره ورځ موټر سوځول کېږي او ایالتي حکومت د خلکو د امنیت په خوندي کولو کې پاتې راغلی دی.

نوموړي همداراز اوسنی حکومت د "فورم ۴۷ له لارې راغلی حکومت" بللی او د پاکستان د پوځ په مقابل کې یې د بېلابېلو قبایلو له کسانو څخه د یوه لښکرجوړولو وړاندیز کړی دی.

د شکایت له مخې، اڅکزي د چمن اوسېدونکي هم هڅولي چې د افغانستان د تابعیت تذکرې ترلاسه کړي.

په قضیه کې دا هم راغلي چې د غونډې ګډونوالو د سړک پر سر د رسۍ په تړلو سره عامه لاره تړلې وه او خلک یې د دولتي ادارو پر ضد پارول.

د یادونې وړ ده چې محمود خان اڅکزي د مې په ۲۹مه د چمن په یادې غونډې کې ویلي وو چې د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې لګول شوی اغزن تار د امریکا په غوښتنه نصب شوی او دوی به یې لرې کړي. نوموړي دا خبرداری هم ورکړی و چې که افغانستان ټوټه شي، نو پاکستان او ایران به هم له ورته برخلیک سره مخ شي.

اڅکزي په خپله وینا کې زیاته کړې وه چې د نړۍ په ګڼو هېوادونو کې میلیونونه کسان دوه‌ګونی تابعیت لري، نو پښتانه هم کولای شي د افغانستان تذکرې ترلاسه کړي او په ویاړ یې ښکاره کړي.