ایران د اسلامکلا له لارې افغانستان ته د ۲۹۹ میلیونه ډالرو توکي صادر کړي
ایراني چارواکي وايي، چې د روان کال له پیله د غویي میاشتې تر پایه پورې یې د دوغارون-اسلام کلا له لارې ۵۸۵ زره ټنه توکي افغانستان ته صادر کړي چې ارزښت یې ۲۹۹ میلیونه ډالره دی. په همدې موده کې له افغانستان نه د درې میلیونه او ۶۲۳ زره ډالرو توکي ایران ته صادر شوي.
د ایران د دوغارون سوداګریزې او صنعتي سیمې د اقتصادي پراختیا مرستیال حسن نوريزاده د چارشنبې په ورځ وویل چې په همدې موده کې له افغانستان نه د واردو شویو توکو کچه۲۵۵۷ ټنه وه چې ارزښت یې درې میلیونه او ۶۲۳ زره ډالر اټکل شوی دی.
هغه همدارنګه وویل چې په همدې وخت کې د ایران او افغانستان ترمنځ د وارداتو او صادراتو د ترانزیټ مجموعي حجم له ۴۸۶ زره ټنو زیات و چې ارزښت یې ۸۵۳ میلیونه ډالر دی.
نوموړي وویل چې له ایران څخه افغانستان ته د صادرېدونکو مهمو توکو په ډله کې د ودانیزو توکو بېلابېل ډولونه، اوسپنه، د نفتو محصولات او مېوې او سبزي شامل دي او له افغانستان څخه ایران ته واردېدونکي توکي د نباتي غوړیو تخمونه، ممیز او کونځلې دي.
یاد ایراني چارواکي ددغه هېواد ایرنا اژانس ته ویلي، چې اوس مهال هره ورځ له ۱۲۰۰ څخه زیات ایرانی او بهرني بار وړونکي موټر د دوغارون او اسلامکلا ترمنځ تګ راتګ کوي.
هغه وویل چې په دوو ګمرکونو اسلامکلا او دوغارون کې د بار وړونکو موټرو د تم کېدو وخت کمول د اقتصادي فعالانو او افغان پانګوالو مهمه غوښتنه ده او که دا بهیر ښه تنظیم شي نو د صادراتو، ترانزیټ او وارداتو په پراختیا کې به مهم رول ولري.
طالبانو له واک ته رسېدو وروسته یو پراخ کمپاین پیل کړی چې د افغانستان ځوانان د طالباني تفکر پر لور جذب کړي، خو دې هڅو سره له دې چې د هېواد ستونزې نه دي اوارې کړي بلکې وضعیت یې لا نور ترینګلی کړی دی.
په تېرو دریو کلونو کې د دیني مدرسو شمېر د تېرو شلو کلونو پرتله پنځه برابره زیات شوی، چې اوس یې شمېر نږدې ۷۰۰۰ ته رسېدلی او لا هم زیاتېږي. افغانان اړ دي چې خپل اولادونه ښوونځي ته ولېږي، آن که دا ښوونځی مدرسه هم وي.
د طالبانو د پوهنې وزارت د مدرسو او دارالحفاظونو مشر عبدالرزاق صدیق رسنیو ته ویلي و: «افغانستان یوه مذهبي ټولنه ده او هر کس باید لومړنۍ او د لوړې کچې دیني زدهکړې ولري. له همدې امله موږ د دیني مدرسو وده ضروري بولو».
خو دا فکر آن د طالبانو دننه هم پراخ ملاتړ نه لري. ځینې طالب چارواکي وایي چې افغانستان یوازې طالب او ملا ته اړتیا نه لري بلکې انجینرانو او ډاکټرانو ته هم اړتیا ده. دا وضعیت نړۍ ته یو انزوا طلبه او افراطي افغانستان معرفي کوي چې نه یوازې کولتوري ستونزې لري، بلکې سیمه او نړۍ ته قوي امنیتي ګواښ هم پېښولی شي.
که څه هم افراطي فکرونه پراخېږي، خو ټکنالوژي دا وړتیا لري چې له افراطیت سره مبارزه وکړي. انټرنټ او رسنۍ هغه څه دي چې په اوسني عصر کې ورسره ځوانان په بېلابېلو ډولونو نښلول شوي دي. د شمېرو له مخې، د افغانستان ۶۷ سلنه وګړي لږ تر لږه میاشت کې یو ځل ټلوېزیون ګوري، چې دا ۱۲ میلیونه ماشومان او ۱۴ میلیونه ځوانان رانغاړي.
نجیب پیکان زیاتوي، چې تر ټولو مهمه مسئله له دې ځوانانو سره د اړیکو جوړول دي: «افغان ځوانان په دوو برخو وېشل کېدای شي. لومړی، تحصیلکرده او ناراضه ځوانان دي چې په میدان یوازې پرېښودل شوي او د بدلون ځواک یې له لاسه ورکړی. دا هغه ځوانان دي، چې که څه هم ناهیلې دي، خو د ځان ژغورلو یوازینۍ لاره د آزادې نړۍ سره همکاري ګڼي.دویم، هغه ځوانان دي چې د طالبانو په اداره کې دي؛ هغوی افراطي شوي. هر کال نیم میلیون طالبان له مدرسو فارغېږي او د افراطیت پر لور ګام اخلي.»
د حالاتو د بدلون لپاره باید له دواړو ډلو سره کار وشي. تر ټولو مهمه لاره دا ده چې د رسنیو، خبرو اترو، کنفرانسونو او مشورو له لارې د ځوانانو ترمنځ پل جوړ شي، ترڅو هغوی انتقادي فکر ته وهڅول شي او خپل بحثونه له دین او آخرت څخه ور هاخوا هم وغځوي.
دا ځوانان کار غواړي، او د کار موندلو لپاره اړیکو ته اړتیا لري. له هغو هېوادونو درس اخیستل کېدای شي، چې د ځوانانو کچه پکې لوړه ده، او دغه ځوانان د سمې لارې پر لور هڅول کېدای شي.
