د امریکا استازو جرګې د ایران جګړې په اړه د ټرمپ د واکونو محدودولو طرحه تصویب کړه

ټرمپ د حزب‌الله په اړه د خبرو پر مهال ویلي چې امریکا د لومړي ځل لپاره له دې ډلې سره خبرې کړې دي او د سې‌شنبې په ورځ هوکړه شوې چې نورې ډزې به نه ترسره کېږي.

هغه زیاته کړې چې اسراییل هم د بریدونو او ډزو پلان نه لري او ټینګار یې کړی چې د هرمز تنګي، د ایران د اټومي پروګرام او د لبنان اړوند موضوعات باید له یو بل څخه جلا وڅېړل شي.

د امریکا ولسمشر د اسراییل لومړی وزیر بنیامین نتنیاهو خپل «ډېر ښه شریک» بللی او ویلي یې دي چې د دواړو لورو ترمنځ همکاري مهمه وه.

ټرمپ همداراز د سیمې په وروستیو تحولاتو کې د امریکا رول ته په اشارې ویلي چې له واشنګټن پرتهاسراییل د خپلو وروستیو پوځي عملیاتو د ترسره کولو توان نه درلود.

نوموړي یو ځل بیا پر ایران نیوکه کړې او ویلي یې دي چې تهران د نړیوالې ټولنې لپاره یوه ستره ستونزه وه او که یې مخه نه وای نیول شوې، د منځني ختیځ امنیت او ثبات به یې له جدي ګواښ سره مخ کړی وای.

د ټرمپ دغه څرګندونې داسې مهال مطرح کېږي چې د ایران، اسراییل او امریکا ترمنځ د وروستیو کړکېچونو او د سیمې د امنیتي وضعیت په اړه بحثونه لا هم دوام لري.

نوموړې د چهارشنبې په ورځ، د غبرګولي په ۱۳مه، د ملګرو ملتونو د عمومي اسامبلې په غونډه کې ټینګار کړی چې منځګړیتوب او مخنیوی کوونکې ډیپلوماسي د تاوتریخوالي د کمولو، د کړکېچونو د پراخېدو د مخنیوي او د نړیوالې سولې او امنیت د ساتنې له اغېزناکو وسیلو څخه شمېرل کېږي.

ال‌ثاني د افغانستان د سولې په بهیر کې د قطر رول ته په اشارې ویلي چې دوحه د طالبانو او امریکا ترمنځ د خبرو اترو کوربه وه؛ هغه مذاکرات چې په پایله کې یې د ۲۰۲۰ کال د فبرورۍ په میاشت کې د دوحې هوکړه‌لیک لاسلیک شو.

د قطر دایمي استازې زیاته کړې چې هېواد یې په تېرو کلونو کې د بېلابېلو لوریو ترمنځ د سیاسي خبرو اترو په کوربتوب سره د افغانستان د مذاکراتي بهیر په اسانتیا کې مهم رول لوبولی دی.

قطر له کلونو راهیسې د افغانستان اړوند د سولې او سیاسي خبرو اترو کوربه پاتې شوی او د دوحې مذاکراتو د امریکا د ځواکونو د وتلو او په افغانستان کې د طالبانو د بیا واکمنېدو لپاره زمینه برابره کړې وه.

د قطر استازې ټینګار کړی چې دوحه به د سیمه‌ییز ثبات، خبرو اترو او ډیپلوماتیکو حل‌لارو د پیاوړتیا لپاره خپلو هڅو ته دوام ورکړي.

پولیسو د مړه شویو بهرنیو وګړو د هویت په تړاو نور جزییات نه‌دي ورکړي، خو د سي‌اېن‌اېن نیوز ۱۸ شبکې د راپور له‌مخې، په قربانیانو کې د بنګله‌دېش، نایجیریا، موزمبیق او لایبریا اتباع هم شامل دي.

رویټرز د عیني شاهدانو له قوله راپور ورکړی، چې سویلي ډیلي د مالویا نګر په سیمه کې د اور له پراخېدو وروسته یو شمېر کسانو د ژغورنې لپاره د هوټل له کړکیو او لوړو پوړونو ځانونه لاندې غورځول.

د دغې پېښې په خپرو شویو ویډیوګانو کې ښکاري، چې د ودانۍ له لوړو پوړونو څخه د خلکو د ټوپ وهلو پر مهال اور او لوګي ټوله ودانۍ نیولې وه.

ځايي اوسېدونکي چې د ژغورنې په لومړیو هڅو کې یې برخه اخیستې وایي، چې اور د څلور پوړیزې ودانۍ په لومړي او ځمکني پوړ کې پیل شوی وو او د لوړو پوړونو اوسېدونکي یې بند پاتې کړي وو.

د چارواکو په وینا، اور د سهار له نهو بجو لږ وړاندې بل شوی وو او د اور وژنې اته موټر د اور د مهارولو لپاره سیمې ته استول شوي وو. اور تر غرمې مهار شو.

پولیسو ویلي، د ژغورنې عملیاتو پر مهال ټولټال ۴۹ کسان روغتونونو ته لېږدول شوي، چې له دې ډلې اته تنه تر درملنې وروسته رخصت شوي دي.

د هند د طبي علومو انسټیټیوټ ویلي، دوی ۱۳ ټپیان ترلاسه کړي، چې د دوو کسانو روغتیايي وضعیت نازک دی.

ځايي چارواکو ویلي، ښایي اور د ودانۍ په ځمکني پوړ کې له فعال رستورانت څخه پیل شوی وي. د پېښې په تړاو دوسیه ثبت شوې او د ودانۍ مالک لاوکیش بجاج د تحقیقاتو لپاره نیول شوی دی.

تر دې وړاندې، د نیویارک ټایمز ورځپاڼې په یوه راپور کې ویلي وو، چې د ایران د جګړې له پیل راهیسې د فارس خلیج د سیمې هېوادونو له ۱۰۰ څخه ډېر شیعه وګړي د خیانت په تور نیولي دي. کویټ، متحده عربي امارات او بحرین هغه هېوادونه بلل شوي چې د نیونو څپه په‌کې راپور شوې ده.

همدارنګه، د بحرین سترې جنايي محکمې د روان کال د غویي په ۲۲مه درې کسان، چې یوه ښځه هم په‌کې شامله وه، د ایران له اسلامي جمهوریت سره د «همکارۍ» په تور په عمري بند محکوم کړل.

ایران او په ځانګړې توګه سپاه پاسداران لا تر اوسه په دې تړاو څه سپيناوی نه‌دی کړی.

د رویټرز د راپور له مخې، ټرمپ د چارشنبې په ورځ د یوې خبري ناستې پر مهال وپوښتل شو چې ایا رښتیا یې نتنیاهو ته «لیونی» ویلي دي که نه.

ټرمپ وویل: «هو، ما دا ویلي دي. زه به نه وایم چې ډېر قهرجن وم، خو زه لږ خپه شوی وم ځکه هغه په دوامداره توګه له لبنان سره جګړه کوله.»

ټرمپ زیاته کړه چې هغه او نتنیاهو له یو بل سره ډېرې ښې اړیکې لري.

مخکې له دې، اکسیوس د یوه امریکایي چارواکي له قوله لیکلي و چې ټرمپ په ټیلیفوني خبرو کې نتنیاهو ته ویلي: «ته لعنتي لیونی یې، که زه نه وای، ته به په زندان کې وې… زه ستا ملاتړ کوم.»

ټرمپ په خبرې ناسته کې زیاته کړه: «ما ورته وویل، بیبي، موږ باید دا ودروو. موږ باید دا پای ته ورسوو.»