د کندوز یو اوسېدونکی: د طالبانو استخبارات بې‌ګناه کسان نیسي او بډې ترې اخلي

دغه کس، چې نه غواړي نوم یې خپور شي، وایي چې د اګزیټ ازموېنې د نه اخیستل کېدو له امله د هغه خویندو ته اسناد نه دي ورکړل شوي.

د ده په وینا، د اسنادو له نشتوالي پرته د نرسنګ فارغانې نه شي کولای په دولتي ادارو کې دندې ترلاسه کړي او د ښځو د روغتیایي خدمتونو په برخه کې کار وکړي.

هغه ویلي، خویندې یې غواړي د شریعت له اصولو سره سم د هېواد د ښځو لپاره روغتیایي خدمتونه وړاندې کړي، خو د خروجي (اګزیټ) امتحان نه اخیستل د دوی د کار او اسنادو د بشپړېدو مخه نیولې ده.

دغه کس له طالبانو غوښتي چې د نرسنګ فارغانو ته د اګزیټ ازمیونې زمینه برابره کړي.

دوی وایي، شاوخوا لس تنه پخواني نظامیان دي او د شپږو میاشتو معاشونه یې پاتې دي او د هر یوه د معاش اندازه نږدې ۱۲۰ زره افغانۍ ته رسېږي.

د دوی په وینا، د طالبانو له واکمنېدو وروسته اړوند وچارواکو د معاشونو د ورکولو لپاره د دوی عریضې راټولې کړې او د معاشونو د اجرا ژمنه ورسره شوې وه.

د دغو پخوانیو نظامیانو په وینا، له ژمنو سره سره تر اوسه هېڅ عملي اقدام نه دی شوی او د معاشونو ورکولو په اړه روښانه معلومات نه شته.

دوی ادعا کوي چې نږدې یو کال وړاندې هم د طالبانو حکومت له لوري د معاشونو ورکولو ژمنه تکرار شوې وه، خو لا هم نه ده پوره شوې.

د ننګرهار یوه ځوان افغانستان انټرنشنل ته په خپل غږیز پیغام کې ویلي، چې ورور یې یو ځل له زندان څخه ورسره اړیکه نیولې او ورته یې ویلي چې د خوشې کېدو لپاره ترې ۶۰۰ ډالر غوښتل شوي دي.

د هغه په وینا، له پیغام سره یو بانکي حساب هم ورلېږل شوی او ورته ویل شوي چې که پیسې انتقال کړي، ورور به یې افغانستان ته ډیپورټ شي.

نوموړي زیاته کړه چې پیسې یې ورته ونه لیږلې او پر ځای یې په عراق کې د افغانستان له سفارت سره اړیکه نیولې، خو تر اوسه یې روښانه ځواب نه دی ترلاسه کړی.

هغه وویل: «سفارت هر ځل راته وایي چې نن او سبا به موضوع وڅېړي، خو تر اوسه کوم عملي اقدام نه دی شوی».

د دغه ځوان په وینا، پرون بیا هم له ورته شمېرې څخه پیغام ورلېږل شوی او ترې غوښتل شوي چې ۴۰۰ ډالر ورکړي څو د ورور د ډیپورټ چارې یې بشپړې شي. نوموړی وایي نه پوهېږي چې دغه پیسې د څه لپاره غوښتل کېږي او ایا دا یوه رسمي پروسه ده او که نه.

هغه ادعا کوي چې شاوخوا ۱۵ نور افغان ځوانان هم پېژني چې له ورته ستونزې سره مخ دي او د خپلو خپلوانو د خوشې کېدو یا ډیپورټ په نوم ترې د پیسو غوښتنې شوې دي.

دغه شکایتونه داسې مهال مطرح کېږي چې تر دې وړاندې هم په عراق کې مېشتو یو شمېر افغان مساپرو افغانستان انټرنشنل پښتو ته ویلي وو چې په وروستیو میاشتو کې ګڼ شمېر افغان ځوانان د کار موندنې لپاره عراق ته تللي، خو د قانوني اسنادو د نشتوالي له امله نیول شوي او زندانونو ته لېږدول شوي دي.

یو شمېر افغان بندیان او د هغوی خپلوان ادعا کوي چې زرګونه افغان کډوال په عراق کې د غیرقانوني استوګنې په تور نیول شوي او اوس مهال په بېلابېلو زندانونو کې ساتل کېږي.

د دوی په وینا، د زندانونو وضعیت د اندېښنې وړ دی او بندیان د خوراکي توکو، روغتیايي خدماتو او نورو لومړنیو اسانتیاوو له کمښت سره مخ دي. هغوی همدارنګه ادعا کوي چې له ځینو افغان بندیانو سره د نړیوالو انساني معیارونو خلاف چلند کېږي.

د بندیانو کورنۍ له طالب دیپلوماتیکو استازولیو او اړوندو ادارو غواړي چې د عراق په زندانونو کې د افغان بندیانو وضعیت وڅېړي او د هغوی د قانوني او بشري حقونو د خوندیتوب لپاره لازم اقدامات وکړي.

دغه افغان په خپل لېږلي پیغام کې ویلي، چې د طالبانو په زندانونو کې «شکنجې، ناوړه چلند او تاوتریخوالی» شته. د نوموړي په خبره؛ زوی یې اوس هم د طالبانو په زندان کې بندي دی او ۴۰ ورځې کېږي، چې له سختو شکنجو وروسته یې جبري اقرار ترې اخیستی.

نوموړي زیاته کړې: «دا رښتیا ده، په زندانونو کې شکنجې، ناوړه چلند او تاوتریخوالی شته». هغه له افغان سیاست‌والو او مشرانو هم غوښتنه کړې، چې ژر تر ژره د خلکو د ژوند شرایطو د ښه کولو او په افغانستان کې د روانو کړاوونو د پای ته رسولو لپاره اقدام وکړي.

تر دې وړاندې د طالبانو ویاند ذبیح‌الله مجاهد له افغانستان انټرنشنل سره په یوه ځانګړې مرکه کې په زندانونو کې د بندیانو د شکنجې راپورونه په کلکه رد کړل او ویې ویل، چې د دوی د اصولو له مخې د تورنو کسانو هر ډول ځورونه منع ده.

هغه پر فېسبوک پاڼه کابل مېشتو ته په یوه پيغام کې ویلي: « که د کابل د قلعه زمان خان- ارزان قیمت او احمدشاه بابا مینې پر سرک تېرېږئ؛ نو له ما سره دمه او خواله کوئ». هغه چې د سړک پر غاړه اوبه او هندواڼې پلوري کاږلي، دوه ورځې کېږي چې د یخ پیسې هم نه‌شي برابرولی او ښاروالی ورڅخه د یو متر پر سر ۶۰ افغانۍ اخلي.

100%

څه موده مخکې یوشمېر فرهنګ‌پالو نوموړي ته د کار موندنې او مالي مرستو د ټولولو کمپاین هم پيل کړی و. د سیف‌الرحمان نیازي په نوم یو کس پر فېسبوک پاڼه د هاشمي له انځور سره لیکلي: «دغه سړی حقدار او ناچاره دی! هيله ده يو څوک ورسره د دندې پيدا کولو کې همکاري وکړي. هغه د پښتو، دري او هر ډول متن جوړولو، اداري کار، عامه پوهاوي، ژورنالیزم، ادبیاتو، حقوقو، اسلامیاتو، صنعت او سوداګرۍ کې دېرش کلنه کاري تجربه لري».

نورو تبصره کوونکو هم د نوموړي ملاتړ کړی، د رسنیو پر ملاتړو بنسټونو او واکمنو طالبانو یې غږ کړی، چې د هغه لاسنیوی وکړي.