اروپایۍ سیاستواله: د طالبانو ځای په اروپايي ټولنه کې نه، بلکې د جرمونو نړیوالې محکمه کې دی

دغه وزارت د چارشنبې په ورځ د یوې اعلامیې په خپرولو سره د یادو افغان کډوالو وژنه «جنایي او ظالمانه برید» بللی.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت دا پېښه «زړه بوږنوونکې او غیرانساني» بللې او په سختو ټکو یې غندلې ده.

په اعلامیه کې راغلي چې ایټالیايي چارواکي باید د پېښې د څرنګوالي د روښانولو ترڅنګ د قربانیانو او د هغوی د کورنیو د حقونو د خوندي کولو او د عدالت د تامین لپاره لازم اقدامات وکړي.

د طالبانو حکومت په ایټالیا او نورو هېوادونو کې د مېشتو افغان کډوالو د ژوند، امنیت، عزت او اساسي حقونو د خوندیتوب پر اړتیا هم ټینګار کړی او هیله یې څرګنده کړې چې د ورته پېښو د مخنیوي لپاره اغېزناک تدابیر ونیول شي.

دا په داسې حال کې ده چې په ایټالیا کې په موټر کې د دریو افغان او یوه پاکستاني کارګرانو د ژوندي سوځولو له پېښې یوازیني ژغورل شوي افغان ویلي، چې د کار څښتن د پېسو غوښتلو له امله اور ور اچولی.

افغان کډوال تاج محمد علمیار د ایټالیا ملي تلویزیون ته ویلي، چې له دوو پاکستانیانو سره یې د لاسباړې نه ورکولو پر سر ناندرۍ رامنځته شوې وې. نوموړي ویلي، چې له دوو پاکستانیانو سره هره ورځ د کار لپاره تلل او یادو کسانو له یوې میاشتې راهیسې نوموړي او د ده نورو ملګرو ته معاشونه نه وو ورکړي.

تاج محمد علمیار وايي، کله چې دوی له کاره بېرته را ګرځېدل د تېلو په یوه پمپ کې ودرېدل، د کار د څښتنانو له ډلې یوه پر موټر پټرول وشیندل او بل کس د موټر د شا دروازې بندې کړې او موټر ته یې اور واچاوه.

په شمال کې د ډبرو سکرو د دولتي شرکت رییس عبدالله حامد د یادې ډلې تر واک لاندې ملي ټلویزیون ته ویلي، چې په شمال کې د ډبرو سکرو کانونه د افغانستان د عواید لپاره غوره سرچینه ده.

نوموړي ویلي، چې په تېرکال کې یې د ډبرو سکرو له کانونو څخه شاوخوا څلور میلیارده افغانۍ عواید راټول کړي دي.

د طالبانو د معلوماتو له‌مخې، په شمالي ولایتونو کې ډبرو سکرو ۱۲۰۰ فعال کانونه دي او هره ورځ ترې سلګونه ټنه د ډبرو سکاره ترلاسه کېږي.

طالبانو دا نه ده په ډاګه کړې، چې د ډبرو سکرو یاد کانونه یې کورنیو پانګوالو او که بهرنیو پانګوالو ته په واک کې ورکړي دي.

دا په داسې حال کې ده، چې پر طالبانو نیوکه کېږي، چې د ډبرو سکرو په ګډون ګڼ کانونه یې په ډېره ټیټه بیه قرارداد کړي او لوړپوړي طالب چارواکي د کانونو په استخراج کې په فساد تورنوي.

د طالبانو د ټولګټو چارو وزات ویاند محمد اشرف حقشناس پر اېکس‌پاڼه لیکلي، د چارشنبې په ورځ د بغلان په ځینو سیمو کې سېلابونه راووتل چې له امله یې د پلخمري ـ دوشي او نهرین ـ برقه لارې د نن ورځې په اوږدو کې د څو ساعتونو لپاره تړل شوې وې.

د نوموړي په خبره چې د پلخمري ـ دوشي لاره بېرته د ترافیکو پرمخ پرانېستل شوې، خو د نهرین ـ برقه او بغلان – کندوز لارې لا هم د هر دول تګ راتګ پر مخ تړلې دي.

په ورته مهال د طالبانو د پېښو پر وړاندې مبارزې ادارې په بغلان ولایت کې د سېلابونو له امله د یو شمېر کورونو د ویجاړیدو خبر هم ورکړی دی.

نتنیاهو له سي‌اېن‌بي‌سي شبکې سره په مرکه کې وویل چې د تاریخ په اوږدو کې د ځینو حکومتونو سقوط له مخکې نه و اټکل شوی.

هغه د رومانیا د کمونیستي رژیم او د برلین د دیوال د نړېدو بېلګې یادې کړې او ویې ویل چې دغه بدلونونه د هغو پټو ستونزو او اختلافاتو پایله وو چې د نظامونو په دننه کې مخ په زیاتېدو وو.

د اسراییل لومړي وزیر زیاته کړه چې اوس مهال هم د ایران په حکومت کې ژور اختلافات او درزونه موجود دي، خو دا نه شي اټکل کېدای چې دا وضعیت به کله د لوی سیاسي بدلون لامل شي.

هغه وویل: «باور لرم چې دا درزونه به په پای کې نور هم پراخ شي او رژیم به سقوط وکړي او موږ به د دې لپاره خپله ټوله هڅه وکړو».

نتنیاهو همداراز وویل چې باید د ایران له خلکو سره مرسته وشي څو هغه څه چې نوموړي «کمزوری شوی رژیم» وباله، نسکور کړي. هغه ټینګار وکړ چې د اسراییل دریځ په دې برخه کې نه دی بدل شوی، خو زیاته یې کړه چې د داسې بدلون د رامنځته کېدو وخت د اسراییل په خوښه نه ټاکل کېږي.

د بېلاروس د دفاع وزیر ویکتور خرینین د ډله‌ییز امنیت تړون سازمان د دفاع وزیرانو په غوڼده کې ویلي، چې په ایران کې د وروستي رامنځته شوي وضعیت له امله په منځنۍ اسیا کې خطرونه پیدا شوي دي.

نوموړي په ځانګړې توګه د طالبانو او پاکستان ترمنځ سرحدي شخړې ته اشاره کړې ده او وايي، چې ښايي د یادې شخړې له امله یو لوی بشري بحران او د کډوالۍ سیلابونه رامنځته شي.

د بېلاروس د دفاع وزیر زیاته کړې، چې ښايي د همدې شخړې له امله ترهګرې ډلې منځنۍ اسیا ته ننوځي او د ډله‌ییز امنیت تړون سازمان غړي هېوادونو سیمې به په نښه کړي.

نوموړي د یادو احتمالي ګواښونو د مخنیوي لپاره د غړو هېوادونو ترمنځ پر لا نږدې امننیتي او پوځي همکاریو ټینګار کړی دی.