د عامې روغتیا طالب وزیر: د نړیوالو بنسټونو په همکارۍ د روغتیايي خدماتو د پراختیا هڅه کوو

سرچینو نن پنجشنبه د غبرګولي ۱۴مه افغانستان انټرنشنل - پښتو ته وویل، په دې کتنه کې د پاکستان له لوري ډاکټر امنه خان او په کابل کې د پاکستان پخواني سفیر منصور خان او د طالبانو له لوري ذاکر جلالي او غنچه ګل ارمان ګډون کړی دی.

سرچینې وایي، چې دغه کتنه د ازبکستان په غوښتنه او د طالبانو او پاکستان په سلا ترسره شوې ده.

طالبانو او پاکستان لا تر اوسه د دغې غونډې په تړاو څه نه‌دي ویلي او همداراز په یاده غونډه کې د مطرح شویو مسایلو په تړاو هم څه جزییات نه‌دي ورکړل شوي، خو ښايي په دې ناسته کې د افغان طالبانو او پاکستان تر منځ د وروستیو ناندریو د حل لپاره، دا یوه هڅه وي.

خبرپاڼه کې راغلي، د نشه يي توکو پر وړاندې د مبارزې ځواکونو په کابل ولایت کې ۱۹ تنه او د هرات ولایت په مربوطاتو کې اته تنه د نشه يي توکو د قاچاق او پلور په تور نیولي دي. د طالبانو د کورنیو چارو وزارت د معلوماتو له مخې، له دغو نیول شویو کسانو څخه نږدې څلور کیلوګرامه چرس، له یو زر او ۷۰۰ څخه زیات نشه يي ټابلېټونه او یو مقدار تریاک، شیشه، هیرویین او الکولي مشروبات هم ترلاسه شوي دي.

د طالبانو یاد وزارت همدا راز وایي، د دوی د جنایي جرمونو پر وړاندې د مبارزې منسوبینو په اوو نورو ولایتونو کې ۲۰ تنه د غلا، ناقانونه وسلو ګرځولو او قاچاق په تور نیولي دي. په دغو تورنو کسانو کې درې غله په نیمروز، دوه تنه په بغلان، دوه غله په فراه، یو تن د ناقانونه وسلې د ګرځولو په تړاو په فاریاب، یو د څارویو غل په کاپیسا او یو بل تن په کونړ ولایت کې نیول شوي دي.

د دغه وزارت د راپور له مخې، د هلمند ولایت د امنیې قومندانۍ له جنایي جرمونو سره د مبارزې منسوبینو هم د تېرو دوو ورځو په ترڅ کې لس تنه د دغه ولایت په مرکز او بېلابېلو ولسوالیو کې د بېلابېلو جنایي جرمونو په تړاو نیولي دي. د کونړ ولایت په ماڼوګي ولسوالۍ کې نیول شوی کس بیا د ځنګلي لرګیو د ناقانونه قاچاق په تور تر پوښتنو لاندې دی.

هم‌مهاله په بېلابېلو ولایتونو کې خلک د جنایي جرمونو له ډېرېدو څخه هم تنګ ته راغلي او نیوکه کوي چې طالبان د جنایي پېښو په مخنیوي کې پاتې راغلي دي.

دغه تړون د غبرګولي ۱۴مه د طالبانو د کانونو او پټرولیم د وزیر ملا هدایت‌الله بدري او د «رېډګولډ اسیا» شرکت ترمنځ لاسلیک شو.

د دغه تړون له مخې، یاد شرکت به پر دغه کان باندې چې ۹.۷ کیلومتره مربع مساحت لري، څه باندې ۲۰ میلیونه او ۴۵ زره امریکايي ډالره پانګونه وکړي. د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزیر ملا هدایت‌الله بدري د تړون د لاسلیک په مراسمو کې وویل چې دغه قرارداد د ۱۵ کلونو لپاره لاسلیک شوی او په هر ټن مالګه باندې به ۱۵۰۰ افغانۍ د رویالټي په توګه ورکول کېږي.

ملا هدایت‌الله بدري په خپلو خبرو کې ټینګار کړی، چې قراردادي شرکت مکلف دی خپلې ټولې چارې د کانونو د قانون، طرزالعملونو او کړیو ژمنو سره سمې پرمخ بوځي. د یاد وزارت د معلوماتو له مخې، دغه شرکت به د رویالټي له ورکړې سربېره، د ۹۳۰ زره امریکايي ډالرو په ارزښت په بېلابېلو برخو کې ټولنیز خدمات هم وړاندې کړي.

د دې ترڅنګ، قراردادي شرکت ژمن دی چې په سیمه کې د چاپیریال ساتنې اصول او تعهدات په بشپړ ډول مراعت کړي. د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزارت زیاته کړې چې د دې پروژې په عملي کېدو او استخراج سره به په سیمه کې شاوخوا ۱۰۰ کسانو ته د کار زمینه هم برابره شي.

دغه بنسټ ویلي، د امریکا د کورني امنیت وزارت د جون په پنځمه هغه مقرره خپره کړې چې له مخې یې د افغان پناه‌غوښتونکو او بشري ویزه لرونکو کسانو لپاره د کار جواز ترلاسه کول او نوي کول له سختو محدودیتونو سره مخ کېږي. د افغان ایواک په وینا، دا مقرره په ځانګړې توګه هغه افغانان په نښه کوي چې د «ښه راغلاست» او ورته پروګرامونو له لارې امریکا ته انتقال شوي دي.

د بنسټ د معلوماتو له مخې، د نوې طرحې له مخې به یوازې نیول کېدل، حتا که محکومیت هم ورسره نه وي، د کار جواز د ردولو لپاره کافي دلیل وګڼل شي. همداراز، هغه افغانان چې د کار جواز د تمدید غوښتنه کوي، باید د داسې کار ورکوونکي لپاره کار وکړي چې د «E-Verify» سیسټم غړی وي؛ هغه شرط چې د ګڼو افغانانو د دندو د له لاسه ورکولو لامل کېدای شي.

افغان ایواک ویلي چې د دې مقرراتو له مخې به د کار جواز موده یو کال ته محدوده شي او که د بشري ویزې د تمدید بهیر وځنډېږي یا رد شي، د کار جواز به هم په اوتومات ډول پای ته ورسېږي.

بنسټ ټینګار کړی چې دا یوازې یوه وړاندیز شوې مقرره ده او لا تراوسه وروستۍ شوې نه ده. د عامه نظرونو د وړاندې کولو موده د ۲۰۲۶ کال د اګست تر څلورمې دوام لري او د امریکا حکومت مکلف دی چې د خلکو او اغېزمنو لورو نظرونه وارزوي.

افغان ایواک په خپل بیان کې ویلي: «دا عادي اداري بدلون نه دی، بلکې یوه هدفي تګلاره ده چې که تصویب شي، زرګونه افغان متحدین به د قانوني کار کولو له حقه محروم کړي.»

دغه بنسټ زیاته کړې چې ډېری افغانان چې د «اپریشن الایز وېلکم» له لارې امریکا ته رسېدلي، د بشري پارول تر چتر لاندې ژوند کوي او همدا ډله د نوې طرحې اصلي هدف بلل کېږي.

افغان ایواک ویلي چې د امریکا د کورني امنیت وزارت خپله اټکل کړی چې د دې مقرراتو له امله اغېزمن کارکوونکي ښايي هر کال تر ۲،۹ میلیاردو ډالرو پورې د معاشونو له زیان سره مخ شي، چې پایلې به یې پر کورنیو، ټولنیزو بنسټونو او مرستندویه ادارو هم ولویږي.

بنسټ همداراز یادونه کړې چې د امریکا د مهاجرت اساسي قوانین نه دي بدل شوي او که دا مقرره په اوسني شکل تصویب شي، تمه ده چې پر وړاندې یې حقوقي دعوې او قضايي ننګونې راپورته شي.

افغان ایواک له هغو افغانانو چې اوس د کار قانوني جواز لري غوښتي چې د خپل وضعیت په اړه د کډوالو اړوند مسلکي وکیلانو سره سلا مشوره وکړي، ځکه د مقرراتو وروستۍ بڼه لا نه ده ټاکل شوې.

د طالبانو له پېښو سره د مبارزې چمتووالي ادارې د پنجشنبې په ورځ (د غبرګولي ۱۴مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، د کلیوالي سیمو د پراختیا او سوکالۍ لپاره د اقدام موسسې په مردیان، درزاب او منګجېک ولسوالیو او همداراز شبرغان ښار کې پر ۶۷۳۰ اړمنو کورنیو د یوې اندازې نغدي او خوراکي توکو مرسته وکړه.

د خبرپاڼې له‌مخې، له دې منځه پر ۲۴۱۱ کورنیو پر هر یوې کورنۍ ۵۰ کیلوګرامه اوړه، څه باندې ۶ کیلو دال‌نخود، نیم‌ کیلو مالګه او څه باندې ۴نیم کیلو غوړي وېشل شوي دي.

خبرپاڼه کاږي، پر پاتې ۴۳۲۰ کورنیو پر هر یوې ۲۹۰۰ افغانۍ وېشل شوي چې ټولیز ارزښت یې ۱۲ میلیونه او ۵۲۸ زره افغانۍ کېږي.

د یوه بل خبر له‌مخې، د ګالو په نوم یوې موسسې په خوست ولایت کې له ۱۳۵۵ هغو کورنیو سره چې له طبیعي پېښو زیانمنې او په ډیورند کرښه کې د وروستیو جګړو له امله بې‌ځایه شوي هرې کورنۍ ته په دویم پړاو کې د ۵۸۰۰ افغانۍ مرستې کړي.

100%

یادې اړمنې کورنۍ دغه شوې مرستې کافي نه‌بولي او له دوی سربېره د طالبانو ولایتي ادارې هم د ورته مرستو د دوام غوښتنه وکړه.