هرانا: افغانه معترضه حمیرا شریفي په ایران کې په پنځه کاله بند محکومه شوې

د پولیتیکو او ولټ رسنیو د راپورونو له‌مخې، رحیم پیرزاده د ۲۰۲۵ کال د مارچ په ۳۰مه نېټه د امریکا د کډوالۍ چاراکو ونیوه. د فدرال قاضي د ۲۰۲۵ کال د مې میاشتې د حکم پر بنسټ، له طالبانو سره د پیرزاده په مشرۍ د هسپانیا سفارت همکاري د طالبانو لپاره مادي ملاتړ ګڼل شوی دی.

د راپور له‌مخې، د رحیم پیرزاده وکیل د روان کال په اپریل میاشت کې د هغه د خوشې کېدو غوښتنه کړې، خو تر اوسه محکمې د هغه د قضیې په اړه نېټه نه ده ټاکلې.

د اروپايي رسنیو د راپورونو له‌مخې، په ۲۰۲۲ کال کې یوې جرمني مېشتې افغان مېرمنې هم په هسپانیا کې پر پخوانيي افغان سفیر رحیم پیرزاده د جنسي تېري تور لګولی و او اعا یې کړې چې هغې ته د جنسي تېرې ځانګړې درمل ورکړل شوي وو.

له یاد تور وروسته هسپانیا د پیرزاده کاري دوره پای ته ورسوله او له هسپانیا څخه د وتلو امر یې ورکړ.

پیرزاده له هسپانیا څخه تر وتلو وروسته امریکا ته ولاړ، خو په هوايي ډګر کې د کډوالو ادارې له لوري د جنسي تېري په اړه له پوښتونو سره مخ شو. نوموړي د تحقیقاتو پر مهال د جنسي تېري تورونه رد کړي او ویلي یې دي چې ځینې کسان د هغه د بدنامولو هڅه کوي.

پیرزاده د تحقیاتو پرمهال د رضایت او تېري د تعریف په اړه د پوښتنو په ځواب کې ویلي:« په اروپا کې ډېر څه قانوني دي. که وغواړې یوې نجلۍ ته لاړ شې، نو نجلۍ ترلاسه کولی شې».

د امریکا د کډوالۍ ادارې مامورینو له پیرزاده څخه د پلټنو پرمهال د هغه د ټیلیفون په ړنګ کړل شویو پیغامونو کې یو داسې سکرین شاټ هم موندلی، چې یو چا ورته لیکلي:«نور هر څه پای ته ورسېدل، تا دوه نیم کاله وړاندې پر هغې جنسي تېری کړی و او اوس به په خبرونو کې راشې.»

پیرزاده د یاد پیغام په اړه ویلي، چې یاد کس یې د بدنامولو هڅه کوي.

په راپور کې راغلي، کله چې له پیرزاده څخه پر افغان مېرمنې د جنسي تېري د تور په اړه وپوښتل شول، هغغه وویل چې ادعا کوونکې مېرمن نه پېژني. نوموړي ویلي، چې هغه واده کړی.

هبت الله اخوندزاده د افغانستان په شمال لویدیځ او شمال ختیځ کې د خپلې ډلې د ۹ ولایتونو له والیانو، د علماوو شورا رییسانو او د استیناف محکمې له رییسانو سره په کندهار کې د یوې ناستې پرمهال ویلي، دوی چې کومه ټولبښنه کړې، هغه یې د غچ اخېستنو د مخنیوي لپاره کړې او افغانستان باید په سوله کې واوسي.

نوموړي په خپلو خبرو کې د افغانستان په شمالي ولایتونو کې طالب چارواکي بښنې او د بدیو له منځه وړو ته هڅولي دي.

هبت الله ویلي، چې خپل جنګیالي یې د پخوانۍ ادارې له کارکوونکو نه د غچ اخېستنې له چارې راګرځولي، ځکه دده په وینا، هغوی وسلې کښېښودې او د همدې بښنې پر بنسټ حساب ورسره نه کیږي.

هبت الله زیاته کړې چې « دوی هم اسلحه کښېښوله، موږ هم عفوه ورته وکړه، بیا مو حساب نه دی ورسره کړی اوس یې هم نه ورسره کوو».

د طالبانو مشر دې تجربې ته په پام پر خپلو لاس لاندې کسانو غږ کړی، چې دوی هم ورته لاره غوره کړي.

نوموړي زیاته کړې: « نو چې موږ دومره غټه عفوه وکړه، د شلو کالو جنګونو چې په هغه کې ډیر ظلمونه شوي وو، نو کوښښ وکړئ خلک وهڅوئ تر څو عفوې سره وکړي».

د طالبانو مشر د خپلې ډلې غړي او دیني عالمان ددین په تړاو نصیحت ته هڅولي او ټینګار یې پرې کړی چې خپلې دندې په ښه ډول ترسره کړي او دده په وینا، مسلمانان ناکامه نه کړي.

هبت الله هیله ښودلې، چې د طالبانو په دوره کې افغانستان داسې جوړ شي، چې هيڅ بدي پکې نه وي.

هغه دغه راز د شریعت او امربالمعروف او نهی عن المنکر پر پلیتابه ټینګار کړی او د طالبانو چارواکو او د علماوو شوراګانو مشرانو ته یې سپارښتنه کړې، چې دده فرمانونه لومړی په ځانونو پلې کړي او بیا یې خلکو ته ورسوی.

د طالبانو ارګ په یوه اعلامیه کې ویلي، چې دیني عالمانو په دې ناسته کې له هبت الله سره خپل بیعت بېرته نوی کړی دی.

هبت الله داسې مهال له مخالفانو سره د حساب نه کولو یادونه کوي، چې په وروستیو پنځو کلونو کې د تېرې ادارې ګڼ سرتېري نیول شوي، شکنحه شوي او ځینې په زندانونو کې مړه شوي او په کوردننه پخواني سیاستوال د بیان، سیاسي فعالیتونو او ناستو پاستو له حقونو بې برخې کړای شوي دي.

د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت ویلي، چې نوموړي د ترمذ خبرو اترو دویمې ناستې ته په خبرو کې د سیمه‌ییزو اقتصادي همکاریو د پراختیا، د سوداګرۍ د اسانتیا او له ترانزیټي ظرفیتونو څخه د ګټې اخیستنې په اړه د افغانستان لید لوری بیان کړی دی.

عزیزي ویلي، چې د افغانستان د ځانګړي ستراتیژیک موقعیت له امله د منځنۍ او سوېلي اسیا ترمنځ د یوه ارتباطي پُل په توګه د ځانګړي رول لوبونې غوره ظرفیت لري.

همدارنګه عزیزي افغان ټرانس پروژه د سیمه‌ییز اتصال یو له خورا مهمو پرژو څخه بللې او وايي، چې د یادې پروژې له لارې د منځنۍ او سوېلي اسیا د ریل پټلۍ د نښلولو، د سوداګرۍ او ترانزیټ په اسانتیا او د اقتصادي همکاریو په پیاوړتیا کې مهم رول لوبوي.

قطري رسنیو راپور ورکړی، چې تېره ورځ د امریکا له پوهنتونونو څخه د هغو ۷۴ افغان نجونو د فراغت مراسم ترسره شول، چې د طالبانو له واکمنېدو وروسته یې د زده‌کړو بهیر نیمګړی پاتې شوی و.

یادو افغان نجونو د ۲۰۲۵ کال په پای او په ۲۰۲۶ کال کې د امریکا په ۲۷ پوهتونونو کې خپلې زده‌کړې پای ته رسولې دي.

د افغان نجونو د زده کړو لپاره د قطر د بورسونو په پروژه کې ۴۲۶ نجونې شاملې دي، چې په افغانستان کې واک ته د طالبانو له رسېدو وروسته یې زده‌کړې له ځنډ او خنډ سره مخ شوې وې.

مسوولان وايي، چې د یادې پروژې موخه دا وه، چې افغان نجونو ته په امریکا کې په یوه خوندي او ډاډمن چاپېریال کې د لیسانس او ماسټرۍ په کچه د زده کړو زمینه برابره کړي، څو خپل راتلونکی جوړ کړي.

د قطر د افغان فنډ بسټ اجرایوي رییس محمد سعد الکبیسي د افغان نجونو د فراغت د مراسمو پرمهال ویلي:« موږ نن یوازې یو علمي بریالیتوب نه نمانځو، بلکې د هغو افغان محصلانو مېړانه، نظم او قوي عزم نمانځو چې د ژوند په سختو او بې‌برخلیکه شرایطو کې یې خپلو زده‌کړو ته دوام ورکړ».

دغه افغانې نجونې پر داسې مهال د امریکا له پوهنتونونو فارغې شوې، چې په افغانستان کې د طالبانو د بندیزونو له امله میلیونونه نجونې له تېرو څلورو کلونو راهیسې له شپږم ټولګي پورته ښوونځيو او پوهنتونونو ته د تګ اجازه نه لري.

د طالبانو یادې ادارې ویلي، په دغه بندیانو کې ښځې او ماشومان هم شامل دي چې د پاکستان د کراچۍ ښار په بېلابېلو سیمو کې نیول شوي وو. د طالبانو یادې ادارې زیاته کړې، چې یادو کسانو شاوخوا شپږ میاشتې د پاکستان په زندانونو کې تېرې کړې دي.

د دوی په خبره؛ د بند پرمهال له زندانیانو څخه د هغوی شخصي او ګران بیه توکي او نغدې پیسې هم اخیستل شوې دي. د معلوماتو له مخې؛ د خوشې شویو کسانو ډېری برخه د افغانستان د شمالي ولایتونو اوسېدونکي دي، چې د بېلابېلو لاملونه له امله پاکستان ته تللي وو او وروسته هلته نیول شوي وو.

ورته مهال د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت د پنجشنبې په ورځ (د غبرګولي ۱۴مه) خبر ورکړی، ۷۹ افغان کډوال چې د پاکستان په زندانونو کې بندیان وو؛ له زندانه تر خوشې کېدو وروسته د تورخم له لارې بېرته افغانستان ته ستانه شوي دي.