د اسراییل سترې محکمې له فلسطیني بندیانو سره د سره صلیب پر لیدنو د بندیز لرې کولو امر کړی

د شرکت ویاند ویلي چې تر دې مهاله مسافر الوتکې ته نه وو ختلي، خو د الوتکې دننه عمله او د ځمکنیو خدماتو کارکوونکي موجود وو. د پېښې له امله څو کسان ټپیان شوي او اوس تر درملنې لاندې دي.

د پېښې پر مهال د ژغورنې او بېړنیو خدماتو ګڼ شمېر موټر د الوتکې شاوخوا لیدل شوي او د الوتکې پوزه لاندې پرځمکه لګېدلې ده.

لوفتهانزا ویلي چې د پېښې د کره لاملونو په اړه څېړنې روانې دي.

د بالتیک د هوايي څارنې ماموریت د استونیا، لاتویا او لیتوانیا هوايي حریم ساتي.

ناټو په نوبتي ډول خپلې جنګي الوتکې دغو هېوادونو ته استوي، ځکه هغوی په بشپړ ډول د خپل هوايي حریم د ساتنې وړتیا نه لري.

د فرانسې د پوځ ویاند ګیوم ورنېت په اوونیز خبري کنفرانس کې وویل چې د فرانسې هغه پوځي واحد چې د بالتیک د فضاڅارنې لپاره ځای پر ځای شوی، څو ځله هغه روسي پوځي الوتکې تعقیب کړې چې نه یې د الوتنې پلان درلود او نه یې راډیويي اړیکه ساتله.

د هغه په وینا، په دغو الوتکو کې وسله‌والې جنګي الوتکې، استخباراتي الوتکې او ترانسپورتي الوتکې شاملې وې.

د رویټرز خبري اژانس د راپور له مخې، د پنجشنبې په ورځ د رایو د لومړنیو شمېرنو پایلې ښيي چې ډیموکراټیک ګوند په عمومي ډول په سیمه‌ییزو ټاکنو کې قوي بریا ترلاسه کړې، خو د سیول ښاروالۍ سیالي لا هم تر سختې لانجې لاندې ده.

په سیول کې د اپوزیسیون د خلکو ځواک ګونداوسنی ښاروال او سې-هون د بریا نږدې اعلان شوی، او ویل کېږي چې هغه د ډیموکراټیک ګوند له سیال چونګ وون-او څخه په ډېر لږ توپیر مخکې دی.

د راپور له مخې، د رای پاڼو د کمښت په اړه د رامنځته شوې لانجې له امله د سیول ښاروالۍ سیالي تر ټولو مهمه او حساسه برخه ګڼل کېږي، چې پایلې یې لا هم نهایي شوې نه دي.

د ټاکنو شنونکي وايي که څه هم د ولسمشر د ګوند بریا په سیمه‌ییزو ټاکنو کې د هغه د سیاسي نفوذ د پیاوړتیا نښه ده، خو د سیول ښاروالۍ له لاسه ورکول کولی شي د واکمن ګوند لپاره مهم سیاسي او سمبولیک زیان وي.

ټاکل شوې چې د رایو وروستۍ شمېرنې او رسمي پایلې په راتلونکو ساعتونو کې اعلان شي.

د راپور له مخې، دا هوکړه په واشنګټن کې له ترسره شویو ډیپلوماتیکو خبرو اترو وروسته شوې او موخه یې د دواړو لورو ترمنځ د پوځي تاوتریخوالي او سرحدي نښتو کمول دي.

امریکايي چارواکو ویلي چې دغه اوربند د سیمه‌ییز ثبات د ټینګښت او د شخړو د پراخېدو د مخنیوي لپاره د ډیپلوماتیکو هڅو پایله ده. خو تر اوسه د هوکړې د شرایطو او عملي میکانیزمونو په اړه نور جزییات نه دي خپاره شوي.

دا پرمختګ داسې مهال رامنځته کېږي چې په وروستیو میاشتو کې د لبنان او اسراییل ترمنځ سرحدي ترینګلتیا او پراخې نښتې زیاتې شوې وې. د دواړو لورو ترمنځ د راکټي بریدونو او پوځي عملیاتو له امله د سیمې د امنیتي وضعیت په اړه اندېښنې هم ډېرې شوې وې.

شنونکي باور لري چې که دا اوربند په عملي ډول پلی شي، کولی شي د دواړو هېوادونو ترمنځ د تاوتریخوالي په کمېدو او د سیمې د امنیتي وضعیت په ښه کېدو کې مهم رول ولوبوي.

تر اوسه د لبنان او اسراییل چارواکو د اوربند د هوکړې د جزییاتو په اړه جلا څرګندونې نه دي کړې، خو تمه کېږي چې په راتلونکو ورځو کې به د دې هوکړې د عملي کېدو څرنګوالي په اړه نور معلومات هم خپاره شي.

هغې ویلي چې د دې پېښې شکمن کسان نیول شوي او دا اقدام د حقیقت د روښانېدو او د عدالت د تامین په لاره کې یو مهم ګام ګڼل کېږي.

ملوني د دوسیې پر جدي تعقیب ټینګار وکړ او ویې ویل: «په کالابریا کې د څلورو کرنیزو کارګرانو وحشیانه وژنې موږ ټول سخت حیران او خواشیني کړي یو. ایټالیا به د تاوتریخوالي او وحشت پر وړاندې هېڅکله شاتګ ونه کړي».

د ایټالیا لومړۍ وزیرې زیاته کړه چې د دې جنایت د ټولو اړخونو روښانول او عاملانو ته سزا ورکول د حکومت له مهمو لومړیتوبونو څخه دي. هغې وویل چې د جنايي پلټونکو له خوا راټول شوي شواهد او اسناد، د پېښې د ځای د امنیتي کمرې د انځورونو په ګډون، د تورنو کسانو د پېژندلو او نیولو لامل شوي دي.

د قضیې مسئول څارنوال الیساندرو دآلسیو د چهارشنبې په ورځ خبریالانو ته وویل: «د خپل ۳۰ کلن کاري ژوند په اوږدو کې مې هېڅکله دومره بې‌رحمي او قساوت نه دی لیدلی».

د ایټالیايي رسنیو د راپورونو له مخې، دغه پېښه د ایټالیا په سوېل کې د کوزنزا ولایت د آمندولارا ښار په سیمه کې رامنځته شوې ده. قربانیان څلور تنه کډوال کارګران وو او هویتونه یې هم تثبیت شوي دي.

په قربانیانو کې درې افغان پناه‌غوښتونکي شامل دي چې امین افضل خوګیاڼی (۲۸ کلن)، صفي ایجاد (۲۷ کلن) او عصمت‌الله قائمي (۱۹ کلن) و. څلورم قرباني ۲۹ کلن پاکستانی وګړی وسیم خان و. ټول دغه کسان د کرنې په برخه کې په کار بوخت وو.

راپورونه ښيي چې دوه ۳۲ کلن پاکستانیان، چې د کډوالو کارګرانو د استثمار په تور تورن دي، د هغه موټر دروازې چې کارګران پکې سپاره وو، قلف کړې، پرې یې پټرول شیندلي او وروسته یې موټر اور ته اچولی دی. د څلورو قربانیانو سوځېدلي جسدونه وروسته د تېلو د یوه پمپ ترڅنګ د هماغه موټر دننه وموندل شول.

د دې پېښې جزییات تاج‌محمد، هغه افغان پناه‌غوښتونکي رسنیو ته بیان کړي چې له دې پېښې ژوندی ژغورل شوی دی. هغه ویلي چې د موټر د ښیښې په ماتولو سره یې ځان د اور له لمبو څخه راویستلی او تښتېدلی دی.

د نوموړي په وینا، کارګرانو تر یوې میاشتې زیات معاش نه و ترلاسه کړی او تورنو کسانو به هغوی د چړو او وسلو په زور کار ته اړ ایستل. هغه دا ادعا هم کړې چې یاد کسان د یوې داسې شبکې برخه دي چې له کډوالو کارګرانو ناوړه ګټه پورته کوي او هغوی استثماروي.

د راپورونو له مخې، دغه پېښه هغه مهال رامنځته شوه چې کارګرانو د رسمي قرارداد له نشتوالي او د استثماري شرایطو له امله د کار دوام ته غاړه کېنښوده.

د اته ساعته کار په بدل کې ۴۵ یورو

په ایټالیا کې د کډوالو د کار ځواک استثمار یوه اوږدمهاله ستونزه ده چې کله ناکله مرګونې پایلې هم لري. د «پلاچیدو ریزوتو څار بنسټ» د راپور له مخې، په ۲۰۲۳ کال کې شاوخوا ۳۰ سلنه کرنیز کارګران په غیرقانوني او غیررسمي ډول په کار بوخت وو.

دې پېښې یو ځل بیا په ایټالیا کې د «کاپورالاتو» په نوم نظام ته پام رااړولی دی؛ هغه سیستم چې پکې دلالان او ناقانونه شبکې، په ځانګړې توګه د ایټالیا په سوېلي سیمو کې، د کډوالو له کاري ځواک څخه ناوړه ګټه اخلي.

د ایټالیا د کارګرانو ټولنه وایي چې په دغه هېواد کې له ۲۰۰ زرو زیات کډوال کارګران له قانوني اسنادو پرته کار کوي او د قانوني ملاتړ د نشتوالي له امله د استثمار، تاوتریخوالي او جبري کار له ګواښ سره مخ دي.

د بشري حقونو بنسټونو هم له جورجیا ملوني حکومت څخه غوښتي چې د ورته پېښو له رامنځته کېدو وروسته یوازې لنډمهالي اقدامات ونه کړي، بلکې د دې ستونزې د بنسټیز حل لپاره جدي او دوامدار ګامونه پورته کړي.