په لاس لیکل شوی قرانکریم؛ طالبان وایي د پنجشیر یوه اوسېدونکي ۸۰۰ کاله پخوانۍ نسخه ورسپارلې

هیدر بار د شنبې په ورځ (د غبرګولي ۱۶مه) په خپله اېکس‌پاڼه ویلي، چې د نړۍ بېلابېل حکومتونه داسې مهال افغان ښځې او نجونې بېرته خپل هېواد ته ستنوي چې هلته هغوی د طالبانو تر واکمنۍ لاندې له خپلو لومړنیو او اساسي حقونو بې‌برخې دي. هغې زیاته کړې، چې په افغانستان کې د ښځو وضعیت خورا د اندېښنې وړ دی.

د بشري حقونو د څار دغې چارواکې د طالبانو له لوري پر ښځو لګول شویو محدودیتونو ته په اشارې سره وویل، چې دغې ډلې ښځې او نجونې له زده کړو، کار، ازاد تګ راتګ او همداراز د بیان او عقیدې له ازادۍ محرومې کړې دي.

د هیدر بار په وینا، په افغانستان کې ښځې له کورني او ټولنیز تاوتریخوالي څخه د خوندیتوب لپاره هېڅ قانوني وسیله نه‌لري او په عامه ژوند، سپورتي فعالیتونو او بشري مرستو ته د لاسرسي په برخو کې هم له جدي خنډونو او بندیزونو سره مخ دي.

دا څرګندونې داسې مهال کېږي، چې ګاونډي هېوادونو او په ځانګړې توګه ایران او پاکستان د افغان کډوالو د اېستلو لړۍ ګړندۍ کړې ده.

د کاپیسا د امنیه قومندانۍ د جنايي مدیریت د سازمان شویو جرایمو د کشف امر شېر علي نصرت وايي، په تېره یوه اونۍ کې د دغه ولایت له بېلابېلو سیمو ۱۲ کسان د څارویو او موټرو د غلاوو، شخړو، د ناقانونه وسلو د لېږد او ساتنې او همداراز قاچاق په تړاو نیول شوي دي.

د نوموړي په وینا، په دې موده کې له وسله‌والو غلو سره په نښته کې یو غل هم وژل شوی دی.

ویل کېږي، د یادو کسانو دوسیې به د څېړنو له بشپړېدو وروسته د طالبانو عدلي او قضايي بنسټونو ته وسپارل شي.

په دغه غونډه کې د طالبانو د کندهار والي ملا محمدشیرین اخوند، د هرات والي نوراحمد اسلام‌جار، د بلخ والي یوسف وفا، د ننګرهار والي ملا محمدنعیم اخوند، د کندوز والي مولوي نصرالله مطیع، د کابل والي ملا امین‌الله عبید او د پکتیا والي ملا مهرالله حماد ګډون کړی و. یاد والیان د ملا هبت‌الله د باور وړ او نږدې کسان دي، چې د نورو والیانو او چاراکو په پرتله ډېر صلاحیتونه لري.
په کندهار کې د طالبانو د والي رسنیز دفتر نن شنبه، د غبرګولي پر ۱۶مه د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي چې یاد والیان د طالبانو د مشر هبت‌الله اخوندزاده د حکم پر اساس د خپلو ولایتونو ترڅنګ په اړوندو زونونو کې د شاملو ولایتونو مشري هم په غاړه لري.

طالبانو ویلي، چې په دغه ناسته کې د طالبانو د مشر د فرمانونو او حکمونو د تطبیق، د امنیت د لا ښه ټینګښت، د جنايي پېښو د مخنیوي او د امنیتي او ملکي چارو د لا ښه تنظیم په اړه خبرې وشوې په خبرپاڼه کې راغلي چې په یاده ناسته د نشه‌يي توکو د کښت او قاچاق د مخنیوي، له فساد سره د مبارزې، د معلولو جنګیالیو او یتیمانو ستونزو ته د رسېدنې، د سوالګرو د ثبت او د عامو خلکو د غوښتنو د حل په اړه لازمې پرېکړې شوې او ځینې وړاندیزونه د طالبانو د مشر دفتر ته واستول شول.

د طالبانو له دې ناستو معلومیږي، چې ددې ډلې مشر ملاهبت الله د خپلو حکمونو پر نه پلي کېدو ناخوښه دی او دا ځل بیا ټینګار شوي چې باید د نوموړي حکمونه پلي شي.

د راپورونو له‌مخې، دا نښته د جمعې په ماښام، شوې ده. د ایران د پوله ساتو ځواکونو قوماندان علي اکبر جاویدان د شنبې په ورځ، رسنیو ته وویل چې دا ډله د سیستان او بلوچستان ولایت په زابل ښار کې د سختې نښتې او سختې جګړې وروسته ووژل شوه.

هغه زیاته کړه چې پوله ساتو ځواکونو له دې ډلې څخه ځینې وسلې او مهمات کشف او ضبط کړي دي.

د ایران د سیسان او بلوچستان ولایت د زابل ولسوالې د افغانستان د نیمروز ولایت سره پوله لري.

د افغانستان د اسلامي جمهوریت د ډیپلوماټانو د همغږۍ ټولنې نن شنبه، د غبرګولي پر ۱۶مه د یوې اعلامیې په خپرولو سره په بروکسل کې د کډوالۍ په پلمه له طالبانو سره د اروپايي ټولنې د ځینو بنسټونو د تعامل پر هڅو سخته اندېښنه ښودلې. په اعلامیه کې راغلي چې یاد اقدام خطرناک پیغام رسوي.

په اعلامیه کې راغلي چې د طالبانو سیاستونو په مستقیم ډول د افغانستان په وروستي تاریخ کې د بې‌ځایه کېدو تر ټولو لوی بحران رامنځته کړی دی.

د افغان ډیپلوماټانو ټولنې ویلي چې له عامه ژونده د ښځو ګوښه کول، د بنسټیزو ازادیو ځپل، د تاوتریخوالي له لارې د واک انحصار او د افغان ټولنې د پراخو پرګنو محرومول د دې لامل شوي چې خلک له هېواده وتښتې. د دوی په وینا که د کډوالۍ اصلي عواملو پر ځای یوازې د کډوالو د بېرته شړلو پر هوکړو تمرکز وشي، دا ستونزه به حل نه‌شي بلکې په هېواد او سیمه کې به بې‌ثباتي نوره هم زیاته کړي.

د افغانستان د اسلامي جمهوریت د ډیپلوماټانو د همغږۍ ټولنې په اروپايي پارلمان کې د هسپانیا د استازې راکېل ګارسیا هرمیدا وان ډر وال او د جرمني د استازې هانا نویمان د اصولي هڅو ستاینه کړې، چې د افغانانو د بشري حقونو ملاتړ کوي او له طالبانو سره د اړیکو د عادي کولو په وړاندې ولاړې دي. دغې ټولنې پر اروپايي مشرانو غږ کړی چې د بشري حقونو او ډیموکراسۍ ارزښتونو ته ژمن پاتې شي او په بروکسل یا نورو اروپايي هېوادونو کې د طالب چارواکو له کوربه‌توب څخه ډډه وکړي.

دغې ټولنې ټینګار کړی چې په افغانستان کې رښتینی پرمختګ یوازې د ډیپلوماټیک او اقتصادي فشار له لارې د داسې ټولګډونه سیاسي بهیر په ملاتړ کېدی شي چې ښځې، مدني ټولنې، قومي او ډیموکراتیک مخالف لوري پکې برخه ولري. د دوی په وینا، د یوازې د مشروع حکومت رامنځته کول افغانستان تلپاتې ثبات ته رسوي.