• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

د هرات خلکو پر ښځو د طالبانو د محدودیتونو زیاتوالی «له کرکې ډک چلند» وباله

۱۶ غبرگولی ۱۴۰۵ - ۶ جون ۲۰۲۶، ۲۲:۵۲ GMT+۱تازه شوی: ۱۷ غبرگولی ۱۴۰۵ - ۷ جون ۲۰۲۶، ۰۱:۴۶ GMT+۱

د هرات یو شمېر ښځو او اوسېدونکو په یوې اعلامیه کې د طالبانو له لوري پر ښځو د چادرۍ د اغوستلو جبري کول «ناانصافي» او «له کرکې ډک اقدام» بللی دی. د دوی په باور، د طالبانو «خپل‌سري بندیزونه» او د ټولنیزو اصولو «افراطي تعبیرونه» د هرات له تاریخي او کلتوري ارزښتونو سره هېڅ اړخ نه‌لګوي

په هرات کې د ښځو پر وړاندې د طالبانو د محدودونکو تګلارو د دوام په ترڅ کې، دغې ډلې په وروستیو ورځو کې د ښځو د جامو او پوښاک په اړه خپل فشارونه لا زیات کړي دي.

په تازه پېښه کې، د طالبانو مامورینو د شنبې په ورځ (د غبرګولي ۱۶مه) د هرات ښار په بېلابېلو سیمو کې پراخ عملیات پیل کړل او هغه ښځې یې ونیولې چې د طالبانو له خوښې سره سم یې حجاب نه‌وو کړی.

سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې د طالبانو مامورینو یوازې د ښار په یوې سیمه کې له شلو څخه زیاتې ښځې نیولې دي.

طالبانو امر کړی، هغه ښځې چې د دوی له ټاکلي پوښاک څخه سرغړونه کوي، ونیول شي او زندان ته ولېږدول شي. دغه امر د شنبې له ورځې راهیسې عملي شوی دی.

پر ښځو، په ځانګړي ډول په هرات کې، د محدودیتونو زیاتوالي پراخ غبرګونونه راپارولي دي.

د هرات یو شمېر اوسېدونکو د شنبې په ورځ په خپره شوې اعلامیه کې ویلي، چې د جامو او پوښاک ټاکنه باید د ښځو او نجونو د خوښې او رضایت پر بنسټ وي.

د اعلامیې له لیکوالانو څخه یوه افغانستان انټرنشنل ته ویلي: «د هرات والي دې د ښځو له عزت او حیثیت سره لوبې نه‌کوي. که ښځې او نجونې له زده کړو او کار څخه محرومې شوې دي، لږ تر لږه دې د ساه اخیستلو حق ترې نه‌اخلي. پرېږدئ چې موږ هم د انسانانو په توګه ژوند وکړو او ساه واخلو».

د اعلامیې د یوه بل لیکوال په وینا، د دې اعلامیې یوه کاپي د هرات د طالبانو د والي دفتر ته لېږل شوې، خو یاد دفتر تر اوسه په دې اړه چوپتیا غوره کړې ده.

د هرات اوسېدونکو د شنبې په ورځ په دې ښار کې د ښځو د نیولو له نوې څپې خبر هم ورکړی دی.

د هرات خلکو په خپله اعلامیه کې ویلي، چې د چادرۍ جبري کول د دیني اصولو خلاف او د بې‌عدالتۍ څرګند مثال دی. دوی خبرداری ورکړی، چې د دغو محدودیتونو زیاتوالی به د ښځو پر تعلیمي، ټولنیز او اقتصادي ګډون لا ډېر منفي اغېز وکړي.

د دغو غبرګونونو په یوه برخه کې د ولایتونو ترمنځ د تګلارو د بېلابېل پلي کېدو په اړه هم اندېښنې څرګندې شوې دي. په اعلامیه کې راغلي، چې د مقرراتو نابرابر تطبیق کولای شي په ټولنه کې د «دوه‌ګوني چلند» ذهنیت پیاوړی کړي.

د هرات اوسېدونکو غوښتنه کړې، چې د خلکو او طالب چارواکو ترمنځ دې د دغې موضوع په اړه رغنده او اغېزناکې خبرې اترې رامنځته شي.

طالبانو تر دې وړاندې هم په هرات کې د ښځو پر پوښاک د څار د زیاتوالي ترڅنګ لسګونه نجونې او ښځې نیولې وې. په ځینو مواردو کې د طالبانو د ځواکونو له خوا له ښځو او نجونو سره د د تاوتریخجن چلند راپورونه هم خپاره شوي وو.

ترویج لرونکی

په کونړ کې د مارکېټ پر سر شخړه؛ د طالبانو محکمې د ۳۵ زره ډالرو په بدل کې پرېکړه بدله کړې
۱
ځانګړی

په کونړ کې د مارکېټ پر سر شخړه؛ د طالبانو محکمې د ۳۵ زره ډالرو په بدل کې پرېکړه بدله کړې

۲

د پاکستان په کراچۍ کې یوه خاوند خپله مېرمن له کوروالي څخه د انکار له امله وژلې ده

۳

متحده ایالاتو د ملګرو ملتونو په لېست کې د بلوڅ وسله‌والو د شاملولو هڅه رد کړه

۴

ننګرهار کې یو طالب چارواکی: «موسسات د دجال لښکر دی»

۵

په سپين بولدک کې د انساني قاچاق تور بازار؛ ولس قرباني خو طالبان او مافیا ګټونکي دي

•
•
•

نور کیسې

هيله نجيب سعد محسني ته: ستاسو په څېر افغان نارينه د ښځو د نه پرمختګ لاملونه دي

۱۶ غبرگولی ۱۴۰۵ - ۶ جون ۲۰۲۶، ۲۲:۱۳ GMT+۱
هيله نجيب سعد محسني ته: ستاسو په څېر افغان نارينه د ښځو د نه پرمختګ لاملونه دي
100%

هيله نجیب د موبي ګروپ او طلوع‌نیوز د بنسټګر سعد محسني له لوري په افغانستان کې د افغان ښځو د ازادو ګرځېدو په اړه پر تازه څرګندونو نیوکې کړي او ويلي یې دي: «ستاسو په څېر افغان نارینه زموږ په ټولنه کې د ښځو د نه‌پرمختګ لاملونه دي او دا واقعاً د شرم خبره ده».

د افغانستان د پخواني ولسمشر ډاکټر نجیب‌الله لور هیله نجیب محسني ته په اشارې سره ویلي: «د شخصي ګټو لپاره تاسو نور ټول تر پښو لاندې کړي دي؛ دا واقعاً د شرم خبره ده».

سعد محسني د جېپور ادبي مېلې په يوې ناسته کې ویلي: «که کابل ته لاړې شئ، هر څه عادي په نظر راځي. ښځې کولای شي په یوازې سر له کوره بهر ووځي، اړې نه‌دي، چې خپل مخونه پټ کړي. هغوی کولی شي موټر وچلوي».

هغه همداراز زیاته کړې: «په ځينو سیمو کې فضا یو څه محدوده ده، خو په لویو ښارونو کې احتمالاً وضعیت له جمهوریت سره چندانې توپیر نه‌لري»

هيله نجيب د شنبې په ماخوستن (د غبرګولي ۱۶مه) په خپله اېکس‌پاڼه د سعد محسني څرګندونو ته په غبرګون کې زياته کړې: «پروپاګند همداسې کار کوي، نارینه، د رسنیو مالکان، په نړیوالو سټیجونو کې په دې اړه خبرې کوي چې په افغانستان کې ښځې څنګه ازادې دي او د جمهوریت د وخت او طالبانو ترمنځ هېڅ توپیر نه‌شته».

هغې په ډاګه کړې: «په داسې حال کې چې پرون د ملګرو ملتونو یوه افغان ښځینه کارکوونکې ووژل شوه، په هرات کې ښځې د حجاب نه کولو له امله تر پوښتنو ګروېږنو لاندې راغلي او نجونې لا هم ښوونځي ته د تګ اجازه نه‌لري».

هغې څرګنده کړې: «هو، طالبان خپلې لورګانې ښوونځي ته لېږي، خو د افغانستان لورګانې نه. حکمتیار هم همداسې وکړل، د نورو ښځو لپاره تېزاب خو خپلې لورګانې یې زده‌کړې کړې وې».

هيله نجيب همداراز پر سعد محسني او د دغه پروګرام پر سمبالوونکو نيوکې کړي: «د هغه دریځ د یو امتیاز لرونکي افغان کډوال نارینه دی، زه نه پوهېږم چې ولې داسې سټیجونه افغان ښځینه ویناوالې نه راغواړي. افسوس پر سمبالوونکو چې درواغو او نارینه وو ته سټیج ورکوي څو د هغو افغان ښځو په استازیتوب خبرې وکړي چې تر ظلم لاندې دي او بې له عدالت څخه وژل کېږي په داسې حال کې چې نړۍ په چوپتیا ورته ګوري».

سعد محسني تېر کال په يوې مرکه کې طالبان د خوشحاليو دښمنان بللي او له دغې وړاندې یې ويلي وو، که طالبان پر ښځو لګېدلي بندیزونه راکم کړي، نجونو او ښځو ته د تعلیم او کار اجازه ورکړي، نو ښایي نړۍواله ټولنه ورسره تعامل وکړي.

ملګري ملتونه: په افغانستان کې د ماشومانو ودونه کلتوري نه بلکې حقوقي مسئله ده

۱۶ غبرگولی ۱۴۰۵ - ۶ جون ۲۰۲۶، ۲۱:۲۱ GMT+۱
ملګري ملتونه: په افغانستان کې د ماشومانو ودونه کلتوري نه بلکې حقوقي مسئله ده
100%

د ملګرو ملتونو د ماشوم حقونو د کمېټې مشرې ویلي، د طالبانو نوی فرمان چې په ځانګړي ډول د ماشومو نجونو د ودونو په اړه صادر شوی، د ماشومانو ودونو ته مشروعیت ورکوي او د بشري حقونو له اصولو سره په ټکر کې دی.

د سوفي کیلادزې په وینا، د ماشومانو ودونه «کلتوري، دودیزه یا شخصي موضوع نه‌ده، بلکې د ماشوم د حقونو یوه حیاتي او بنسټیزه مسئله ده».

د ملګرو ملتونو د ماشوم حقونو د کمېټې مشرې د شنبې په ورځ (د غبرګولي ۱۶مه) له عرب‌نیوز سره په مرکه کې د طالبانو نوی فرمان د «نړیوالو معیارونو پر وړاندې مستقیمه ننګونه» وبلله او ټینګار یې وکړ، چې په نړیواله کچه د طالبانو حکومت په رسمیت نه پېژندنه د افغانستان لپاره د بشري حقونو ژمنې نه لغوه کوي.

د طالبانو عدلیې وزارت د غویي په ۲۴مه اعلان وکړ، چې د «زوجین تفریق اصولنامه» د دې ډلې د مشر هبت‌الله اخوندزاده له توشېح وروسته په رسمي جریده کې خپره شوې ده. په دې اصولنامه کې د نکاح د فسخې شرایط، د ماشومانو د ودونو موضوع او د ماشومانو د سرپرستۍ اړوند احکام راغلي دي، چې د نړیوالو بنسټونو له سختو غبرګونونو سره مخ شوې ده.

د دې فرمان له تر ټولو جنجالي برخو څخه یوه د رضایت موضوع ده. د نویو مقرراتو له‌مخې، که یوه نجلۍ له بلوغ وروسته چوپه پاتې شي، دا چوپتیا یې د واده لپاره د رضایت په معنا ګڼل کېدای شي. خو دا حکم پر هلکانو نه پلی کېږي.

د ملګرو ملتونو د ماشوم د حقونو د کمېټې مشرې سوفي کیلادزې ټینګار وکړ: «هغه ماده چې له بلوغ وروسته واده روا ګڼي او د نجلۍ چوپتیا د رضایت په توګه تعبیروي، د بشري حقونو له نړیوالو معیارونو او د ماشوم د حقونو کنوانسیون ته د افغانستان له ژمنو سره سمون نه لري».

هغې د بلوغ مفهوم هم تر پوښتنې لاندې راوستی او زیاتوي: «بلوغ د لویوالي یا د واده د قانوني عمر مترادف نه‌شي ګڼل کېدای. د کنوانسیون له تعریف سره سم، هر څوک چې تر ۱۸ کلنۍ کم عمر ولري ماشوم بلل کېږي او ماشومان په ذاتي توګه د واده لپاره د رضایت څرګندولو اړینه حقوقي پوخوالی او خپلواکي نه‌لري».

د نوموړې په باور، د طالبانو نوی فرمان د ماشوم د حقونو د کنوانسیون ټول بنسټیز اصول، لکه زده‌کړه، روغتیا، له تاوتریخوالي څخه خوندیتوب او د نظر څرګندولو حق، په یوه وخت کې تر پښو لاندې کوي.

د ملګرو ملتونو دې چارواکې د نجونو پر زده‌کړو د بندیز په یادولو سره وویل: «منځنیو زده‌کړو ته لاسرسی ځانګړی اهمیت لري. هغه نجونې چې په ښوونځیو کې پاتې کېږي، د ماشومانو د ودونو له خطر څخه تر ډېره خوندي وي او ډېرې کمې ورسره مخامخ کېږي».

د ملګرو ملتونو د ماشوم د حقونو کمېټې تر دې وړاندې هم په یوې اعلامیه کې له طالبانو غوښتي وو، چې د ماشومانو د ودونو اړوند قوانین لغوه کړي.

ذبیح الله مجاهد: د زوجینو د تفریق اصولنامې په اړه نیوکو ته باید هیڅ ارزښت ورنه کړل شي | افغانستان انټرنشنل پښتو

خو تر دې مخکې د طالبانو ویاند ذبیح‌الله مجاهد د «زوجینو د تفریق اصولنامې» په اړه د نیوکو په غبرګون کې ویلي وو، چې دغه اصولنامه د کم‌عمره نجونو د ودولو معنا نه‌لري، بلکې د قضاتو لپاره ده، چې په پخوانیو او پېچلو کورنیو قضیو کې روښانه پرېکړې وکړای شي. هغه ویلي، چې په دې اړه نیوکو ته باید ارزښت ورنه‌کړل شي.

د هرات د صنعتي ښارګوټي په یوې کارخونه کې اور لګېدنه رامنځته شوې

۱۶ غبرگولی ۱۴۰۵ - ۶ جون ۲۰۲۶، ۲۰:۵۴ GMT+۱
د هرات د صنعتي ښارګوټي په یوې کارخونه کې اور لګېدنه رامنځته شوې
100%

د هرات ولایت لپاره د طالبانو د رسنیو دفتر مسوولین وايي، د هرات په صنعتي ښارګوټي کې د کولر جوړولو په یوې کارخونه کې نن مازدیګر مهال اورلګېدنه رامنځته شوه. د دوی په وینا، په دې پېښه کې چا ته د سر زیان نه‌دی اوښتی، خو د کارخونې مالک تاواني شوی دی.

د هرات ولایت لپاره د طالبانو د رسنیو دفتر د شنبې په ماخوستن (د غبرګولي ۱۶مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، دغه اورلګېدنه نن مازدیګر رامنځته شوې وه او په وینا یې: «د اور وژنې د ټیمونو پر وخت اقدام له امله اورلګېدنه مهار شوې او د صنعتي ښارګوټي نورو برخو ته د اور د پراخېدو مخه نیول شوې».

د خبرپاڼې له‌مخې، په دې پېښه کې چا ته د سر زیان نه‌دی اوښتی، خو یادې کارخونې ته مالي زیان رسېدلی دی.

په خبرپاڼه کې د دغې اورلګېدنې د لامل او همداراز د کارخونې مالک ته د اوښتي تاوان د اندازې په تړاو څه نه‌دي ویل شوي.

د اروپایي پارلمان غړې: اروپا ته د طالبانو بلل د افغان ښځو او مبارزینو لپاره مایوسونکې ده

۱۶ غبرگولی ۱۴۰۵ - ۶ جون ۲۰۲۶، ۱۹:۱۷ GMT+۱
د اروپایي پارلمان غړې: اروپا ته د طالبانو بلل د افغان ښځو او مبارزینو لپاره مایوسونکې ده
100%

د اروپايي پارلمان غړې هانا نیومن اروپا ته د طالبانو د استازو پر بللو سختې نیوکې کړي او دا کار یې هغو افغانانو ته چې د خپلو حقونو لپاره مبارزه کوي، یو ډېر ناسم پیغام بللی دی. هغې ټینګار کړی، چې دا ډول پرېکړې د نړۍ نورو مستبدو او استبدادي رژیمونو ته هم ناسمې اشارې ورکوي.

مېرمن نیومن د شنبې په ورځ (د غبرګولي ۱۶مه) په خپله اېکس پاڼه لیکلي، چې په افغانستان کې میلیونونه نجونې ښوونځیو ته له تګ څخه منع شوې دي، خو په ورته وخت کې د طالبانو استازي اروپا ته بلل کېږي. هغې د اروپايي هېوادونو پر دغه چلند نیوکه کړې او دا یې د افغان ښځو د مبارزې په زیان بللې ده.

پر اروپایي ټولنې د اروپايۍ رسنۍ نیوکه: ايا طالبان مو د بشري حقونو سرغړونکي نه بلل؟ | افغانستان انټرنشنل پښتو

د اروپايي پارلمان د دغې غړې په وینا، دا ډول اقدامات نه یوازې د افغانانو د حقونو مبارزه کمزورې کوي، بلکې هغو استبدادي رژیمونو ته چې د اروپا چلند څاري، دا جرات ورکوي، چې خپلو ځپونکو سیاستونو ته دوام ورکړي.

د افغان ډیپلوماټانو د همغږۍ ټولنې له طالبانو سره د اروپايي ټولنې د تعامل هڅې وغندلې | افغانستان انټرنشنل پښتو

تر اوسه په رسمي توګه د هغو طالب استازو نومونه او د سفر دقیق جزییات نه‌دي په ډاګه شوي چې اروپا ته بلل شوي دي، خو د نیومن دغه غبرګون د طالبانو له لوري پر ښځو او نجونو د لګول شویو سختو محدودیتونو په لړ کې راپورته شوی دی.

په لاس لیکل شوی قرانکریم؛ طالبان وایي د پنجشیر یوه اوسېدونکي ۸۰۰ کاله پخوانۍ نسخه ورسپارلې

۱۶ غبرگولی ۱۴۰۵ - ۶ جون ۲۰۲۶، ۱۸:۳۵ GMT+۱
په لاس لیکل شوی قرانکریم؛ طالبان وایي د پنجشیر یوه اوسېدونکي ۸۰۰ کاله پخوانۍ نسخه ورسپارلې
100%

د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت ویلي، د قرانکریم یوه په لاس‌لیکل شوې نسخه چې نږدې اته پېړۍ لرغونتوب لري، د پنجشېر د ابشار ولسوالۍ د یوه اوسېدونکي له لوري د دوی ولایتي ریاست ته سپارل شوې ده.

د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت د شنبې په ورځ (د غبرګولي ۱۶مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، لومړني معلومات ښيي چې «دا سپېڅلی مصحف له تاریخي، فرهنګي او دیني اړخونو ډېر لوړ ارزښت لري او لرغونتوب یې شاوخوا ۸۰۰ کاله اټکل شوی دی».

دوی ویلي، د دغه اثر موندنه او قانوني سپارل د فرهنګي میراث د خوندیتوب لپاره مهم ګام دی.

طالب چارواکو د ابشار ولسوالۍ له هغه اوسېدونکي مننه کړې، چې نسخه یې دوی ته سپارلې او ټینګار یې کړی، چې د تاریخي اثارو او فرهنګي میراثونو ساتنه یوه ملي دنده او د ټولو هېوادوالو ګډ مسوولیت دی. د دوی په وینا، د داسې همکاریو دوام کولای شي د افغانستان فرهنګي شتمني خوندي کړي.

د پنجشېر لپاره د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور ریاست ویلي، دغه نسخه به له تخصصي څېړنو، علمي ثبت او مستندولو وروسته د فرهنګي میراثونو د ساتنې د اصولو او معیارونو پر بنسټ تر ځانګړې پاملرنې لاندې وساتل شي، څو د راتلونکو نسلونو لپاره خوندي پاتې شي.