سارا اډمز: هر هغه څوک چې د فرشته عمادي د مړینې په اړه د طالبانو ادعا ومني «ډیر ناپوهه» دي

سرچینو ویلي چې دا پېښه د یکشنبې په ماښام شاوخوا ۷ بجې د هرات ښار د لسمې ناحیې په «پایین‌اب» سیمه کې رامنځته شوې ده. د راپورونو له مخې، یاده ښځه هم د طالبانو له لوري نیول شوې ده.

عیني شاهدانو ویلي چې د طالبانو د امر بالمعروف ماموران د رسمي وختونو نه بهر په ځینو سیمو کې د هغو ښځو په لټه کې وو چې د دوی د ټاکل شوي حجاب مقررات یې نه وو مراعت کړي.

د سرچینو په وینا، کله چې مامورانو هڅه وکړه چې یوه ښځه ونیسي، د سیمې یو شمېر ځوانانو یې مخه ونیوله چې له امله یې د دواړو لورو ترمنځ نښته رامنځته شوه.

د ځایي اوسېدونکو په وینا، د نښتې وروسته د امر بالمعروف ماموران له سیمې ووتل، خو څو دقیقې وروسته بېرته راستانه شول او د سیمې څلور اوسېدونکي یې ونیول.

تر اوسه د طالبانو له لوري د دې پېښې په اړه رسمي څرګندونې نه دي شوي.

د طالبان مالیې وزارت د یکشنبې په ورځ (د غبرګولي ۱۷مه) د یوې خبرتیا په خپرولو سره د میوو د شیرې د تعرفې له راکمولو خبر ورکړ.

دغه وزارت ویلي، د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ وزارت په مشرۍ د مالیې او صنعت او سوداګرۍ وزارتونو او د سوداګرۍ او صنایعو د درې ګونو خونو په غړیتوب د تعرفې کمېټې پرېکړه کړې، چې د میوو شیرې یا کانسټرېټ دې کارخونو ته په حمایوي تعرفه کې نه‌ ورکول کېږي، بلکې تعرفې دې له ۶۰ سلنې څخه ۲۰ سلنې ته راټيټه شي.

د یاد وزارت په خبرتیا کې راغلي: «دغه پرېکړه به د روان ۱۴۰۵ کال د چنګاښ میاشتې له ۴ نېټې وروسته پلې شي».

دغه وزارت د یادې پرېکړې موخه د پانګونو جلب او د کورنیو میووپروسس او ورته بازار موندنه بللې ده.

د مېوې شیره هغه غلیظه مایع ده، چې د میوو له عصارې څخه په ځانګړو تخنیکي وسایلو سره د اوبو د یوې برخې په ایستلو جوړیږي او بیا په جوسونو، مشروباتو او نورو خوږو خوراکي توکو کې د یوه پروسس له لارې استفاده کېږي.

د ازبکستان د پرایم کرنیز شرکت رييس مراد قدرتوف د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ له وزیر نورالدین عزیزي سره په کتنه کې د دواړو هېوادونو تر منځ له نیکو اړیکو د خوښۍ په څرګندولو سره ازبکستان، روسیې او اروپايي هېوادونو ته د افغانستان د تازه میوو د صادرولو لپاره د خپل شرکت چمتووالی څرګند کړ.

د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت د یکشنبې په ورځ (د غبرګولي ۱۷) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، نورالدین عزیزي په دې کتنه کې د دغه ازبکستاني شرکت له نوښته هرکلی وکړ او په دې برخه کې یې د اسانتیاوو له برابرولو او نورو همکاریو ډاډ ورکړ.

د ازبکستان د پرایم کرنیز صنعت شرکت په کال کې د ۲ زره ټُنه تازه میوو د صادرولو وړتیا لري. د معلوماتو له‌مخې، دغه شرکت د افغانستان تازه میوې او په ځانګړې توګه ګیلاس، زردالو، مڼې او انار لومړی ازبکستان او بیا روسیې او هماغسې یې اروپايي هېوادونو ته صادروي.

له افغانستان سره د لارو بندېدو او سیمه‌ییزې بې‌ثباتۍ پاکستان ته ۱،۴میلیارد ډالر زیان اړولی | افغانستان انټرنشنل پښتو

د یادونې وړ ده، چې تر دې مخکې د افغانستان صادراتي توکي او په ځانګړې توګه تازه میوې پاکستان ته صادرېدې او له دغه هېواده بیا نورو هېوادونو ته لېږدول کېدل، خو له شاخوا اتو میاشتو راهیسې د افغانستان او پاکستان تر منځ د سوداګریز بهیر د درېدو له امله اوس افغانستان تر ډېره پر منځنۍ اسیا هېوادونو تکیه کړې ده.

د پاکستاني چارواکو په وینا، له افغانستان سره پر ډیورند کرښه د لارو د تړل کېدو او د سیمې د سوداګریزو مسیرونو د ګډوډۍ له امله د دغه هېواد بهرنۍ سوداګرۍ ته تر ۱،۴ میلیارد ډالرو زیات زیان اوښتی دی.

اویوواله د یکشنبې په ورځ، د غبرګولي په ۱۷مه، په اېکس خواله رسنۍ کې لیکلي چې په روغتیايي مرکزونو کې د ماشومانو د واکسین بهیر دوام لري او دا خدمتونه د ماشومانو د روغتیا او د ناروغیو د مخنیوي لپاره حیاتي ارزښت لري.

هغه د بلخ ولایت د مزارشریف ښار د یوه روغتیايي مرکز بېلګه وړاندې کړې او ویلي یې دي چې د یونیسف ملاتړ شوي روغتیايي کارکوونکي هلته د ماشومانو د واکسین په بهیر کې له کورنیو سره مرسته کوي.

د نوموړي په وینا، دغه خدمتونه د واکسین کارتونو ارزونه، کورنیو ته د اړینو واکسینونو په اړه لارښوونې او د ماشومانو د روغتیايي معلوماتو ثبتول هم رانغاړي.

اویوواله په داسې حال کې د ښځینه روغتیايي کارکوونکو پر ارزښت ټینګار کړی چې په افغانستان کې د ښځو او نجونو پر زده‌کړو او مسلکي روزنو لګېدلو محدودیتونو د روغتیايي سکټور راتلونکې په اړه اندېښنې زیاتې کړې دي.

یونیسف تر دې وړاندې خبرداری ورکړی و چې که دا محدودیتونه دوام ومومي، نو تر ۲۰۳۰ کال پورې به له ۲۵ زرو څخه زیاتې ښځینه ښوونکې او د روغتیايي سکټور کارکوونکې د زده‌کړو او کاري بهیر له دورې ووځي.

د ماشومانو د ملاتړ دغه نړیوال سازمان ټینګار کړی چې د روغتیايي او واکسیناسیون خدمتونو دوام د ماشومانو د ژوند ژغورنې او د عامې روغتیا د پیاوړتیا لپاره اړین دی.

د طالبانو د امربالمعروف او نهې عن‌المنکر وزیر محمد خالد حنفي د یکشنبې په ورځ (د غبرګولي ۱۷مه) له یو شمېر قومي مشرانو سره په کتنه کې ویلي، ټول مسوولین د اسلامي شريعت د پلي کولو په برخه کې ځواب ورکوونکي دي، ځکه چې د اسلامي شريعت پلي کېدل د «افغان مجاهدینو د قربانیو» اساسي موخه وه.

هغه زیاته کړه: «که چېرې موږ او تاسې د اسلامي شرعیت په تطبیق کې ناغیړي وکړو، نو د خدای‌ج له لوري به په جدي توګه وپوښتل شو».

خالد حنفي په ډاګه وویل، چې د خپلو افرادو د وینو په برکت وزیران او رییسان شوي او په ټوله کې حاکمیت ور په برخه شوی او زیاته یې کړه: «که همدغه شهدا له موږ او تاسو پوښتنه وکړي، چې موږ له خپل خوږ وجود څخه تېر شو او زموږ موخه دا وه، چې اسلامي نظام تطبیق شي، تاسو زموږ د شهادت په برکت وزیران وۍ، رییسان وۍ، تاسو ته خدای حکومت او سلطه درکړې وه. د شهداوو له شهادت وروسته ولې مو په افغانستان کې اسلامي نظام نافذ نه‌کړ، زموږ ځواب به څه وي».

د څارونکو په باور، طالبان په ۲۰۲۱ کال کې له امریکایانو سره د یوې معاملې له لارې بیا ځلي پر افغانستان حاکمان شول او په دویم ځلي حاکمیت کې یې هم پر افغان ولس او په ځانګړې توګه پر ښځو سخت محدودیتونه ولګول.

دغې ډلې نجونې او ښځې له شپږم ټولګي پورته له زده‌کړو او کار څخه منع کړې او له پرون راهیسې یې په هرات کې د حجاب د نه‌مراعاتولو له امله د ښځو د نیونې بهیر پیل کړی دی. دغه بهیر ګڼ نړۍوال غبرګونونه راپارولي، خو طالبانو یاد غبرګونونه بابیزه ګڼلي او همداراز خپلو نیونو ته دوام ورکوي.