ټرمپ: له هوکړې مخکې به د ایران کنګل شوې شتمنۍ ازادې نه شي
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، تر څو چې له ایران سره یوې هوکړې ته ونه رسیږي، تر هغه به د ایران کنګل شوې شتمنۍ ازادې نه کړي او نه به هم پر تهران لګېدلي بندیزونه لرې کړي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، تر څو چې له ایران سره یوې هوکړې ته ونه رسیږي، تر هغه به د ایران کنګل شوې شتمنۍ ازادې نه کړي او نه به هم پر تهران لګېدلي بندیزونه لرې کړي.
ډونالډ ټرمپ د اېنبيسي نیوز په یوه خپرونه کې وویل چې د ایران د شتمنیو د ازادولو او د بندیزونو لرې کولو په اړه به له تهران سره تر هوکړې رسېدو وروسته غور وکړي.
ټرمپ وویل:«دا به له هوکړې وروسته وي. که هغوی مناسب چلند وکړي او ښه همکاري وکړي، نو بیا به خبرې پیل کړو».
ټرمپ په خپلو خبرو کې ویلي، چې دی له تهران سره په لنډمهاله هوکړه کې د لبنان د شاملولو په تړاو کومه غوښتنه نه لري او دا موضوع د دې معاملې شرط نه دی.
د اسراییل په مرکزي سیمه کوخاف یائیر کې پر بېلابېلو ځایونو د یوه وسله وال په ډزو کې یو کس وژل شوی او لږ تر لږه پنځه نور ټپیان دي. د پولیسو ویاند ویلي چې شکمن بریدګر، چې د نږدې ښار طیبې یو عرب-اسرایلی اوسېدونکی بلل شوی، د پېښې پر مهال وژل شوی او له هغه سره وسله هم موندل شوې ده.
پولیسو ویلي چې د برید لپاره کارول شوی موټر یې هم موندلی او امنیتي ځواکونه لا هم په سیمه کې په پلټنه بوخت دي.
د پېښې ځای قلقیلیه فلسطیني ښار ته نږدې دی.
فلسطینۍ وسلهوالې ډلې حماس د برید ستاینه کړې، خو د مسوولیت اخیستو اعلان یې نه دی کړی.
د پاکستان تر واک لاندې کشمیر کې د امنیتي ځواکونو له خوا د یوه ځايي سوداګر له وژل کېدو وروسته حالات ترینګلي شوي دي. په سیمه کې د موبایل او انټرنیټ خدمات ځنډول شوي او له ګرځندویانو غوښتل شوي چې سیمه پرېږدي.
بل خوا د ولسي ګډې عملیاتي کمیټې پر ضد عملیات پیل شوي او لږ تر لږه ۷۲ غړي یې نیول شوي دي.
د کشمیر د پولیسو د ویاند له خوا په خپره شوې خبرپاڼه کې ویل شوي: «د عامه نظم د ساتلو او د وګړو د سر او مال د خوندیتوب مسوولیت په ترسره کولو سره، پولیسو په تېرو ۱۸ ساعتونو کې د منع شوې جوائنټ عوامي ایکشن کمیټې شاوخوا ۷۲ غړي نیولي دي.»
د پولیسو د ویاند په وینا، پولیس او نورې اړوندې ادارې معلومات، ډیجیټلي شواهد او اړیکې څېړي چې ښيي ځینې عناصر د ولسي ستونزو څخه په ګټې اخیستنې د امن او نظم د خرابولو او د ټاکنو د بهیر د ګډوډولو هڅه کوي.»
د سیمه ییزو رسنیو په وینا، د کاربندیز له امله د بازارونو د تړل کېدو د وېرې له وجې په بازارونو کې د خلکو ګڼه ګوڼه ده او په ډېرو سیمو کې د پټرولو کمښت هم دی او په کومو ځایونو کې چې پټرول شته، هلته د موټرو اوږدې لیکې ولاړې دي.
بلخوا د غبرګولي پر ۱۹مه په کشمیر کې د منع شوې ډلې د احتجاج د غوښتنې له امله له اسلام اباد څخه اضافي امنیتي ځواکونه غوښتل شوي چې وروسته د امنیتي ځواکونو ډلې په بېلابېلو ځایونو کې ګومارل شوې دي.
د یادولو ده چې په جمو او کشمیر کې د عامو ټاکنو نېټه د زمري د ۵مې لپاره اعلان شوې ده، په داسې حال کې چې د نوماندۍ پاڼې به د غبرګولي له ۱۹مې څخه وېشل کېږي او په همدې ورځ د منع شوې ډلې له خوا د بشپړ کاربندیز اعلان هم شوی دی.
دا خبره هم د یادولو وړ ده چې د تېر کال د وږي او تلې په میاشتو کې د ګډې عملیاتي کمیټې له خوا له یوې اونۍ څخه د ډېرو ورځو لپاره یو بریالی کاربندیز او د څو ورځو لپاره لاریونونه شوي وو. په دغو لاریونونو کې مرګ ژوبله هم شوې وه، خو وروسته حکومت د لاریون کوونکو ډېری غوښتنې منلې وې.
د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زیلنسکي ویلي، روسیې یو ځل بیا د چرنوبیل اټومي برېښناکوټ په ځانګړې ساحه کې برید کړی او د مصرف شوي سونګ د مرکزي زېرمتون یوه ودانۍ یې هدف ګرځولې ده.
زیلنسکي په خپله ایکس پاڼه کې لیکلي چې پر یادې ودانۍ د “شاهد” بېپیلوټه الوتکې لګېدنې له امله اورلګېدنه رامنځته شوې، خو اوکرایني ژغورونکو یې اور مړ کړی دی.
نوموړي ویلي دا یو «ډېر حساس زیربنايي مرکز» دی او د ده په وینا دا برید د روسیې له لوري «ډېر سپک او قصدي اقدام» دی. هغه زیاته کړې چې د اوکراین د بهرنیو چارو وزارت، د انرژۍ وزارت او نورې ادارې هڅه کوي نړیوالو شریکانو ته د دې پېښې په اړه بشپړ معلومات ورسوي.
د اوکراین ولسمشر ویلي چې تر اوسه د وړانګو کچه له عادي حالت څخه لوړه نه ده، خو د هغه په وینا د روسیې «بېباکي» ورځ تر بلې زیاتېږي.
زیلنسکي همداراز ویلي چې یوازې تېره شپه د اوکراین په ۱۳ سیمو کې پر ملکي اهدافو بریدونه شوي او په تېره یوه اونۍ کې روسیې ۸۸ توغندي، له ۳۵۰۰څخه ډېر بریدګر بېپیلوټه الوتکې او شاوخوا ۱۸۰۰ هدایت شوي هوايي بمونه کارولي دي.
نوموړي له نړیوالې ټولنې غوښتي چې پر روسیې فشار زیات کړي او ټینګار یې کړی چې «نړۍ باید داسې ګامونه واخلي چې روسیه د دې جګړې بیه په خپله احساس کړي.»
د کډوالو د ملاتړ نړیوال بنسټ Displaced International ویلي، په نړۍ کې له ۱۲۰ میلیونو څخه ډېر خلک په جبري ډول بېځایه شوي او باید له دوی سره د «ګواښ» پر ځای د انساني کرامت، شمولیت او فرصتونو په رڼا کې چلند وشي.
دغه بنسټ په خپل ایکس لیکلي: «هره ټولنه خپل بهرني خلک ستونزه ګڼي، خو اصل ستونزه بهرني خلک نه دي، بلکې د بهرنیانو د جوړولو تمایل ستونزه ده.»
په بیان کې راغلي چې په داسې وخت کې چې نړۍ له بېساري کډوالۍ او بېځایه کېدو سره مخ ده، کډوال باید د بحران، بار یا خطر په توګه ونه کتل شي، بلکې هغوی د هغو انسانانو په توګه وپېژندل شي چې عزت، مقاومت، استعداد او د امنیت او فرصتونو لپاره ګډې هیلې لري.
دغه بنسټ له حکومتونو، خیریه بنسټونو، خصوصي سکټور او ټولنو غوښتي چې د شمولیت پر وړاندې خنډونه لرې کړي او د کډوالو د ملاتړ لپاره عملي ګامونه واخلي.
د وروستیو بشري راپورونو له مخې، په سیمهییزه کچه د افغان کډوالو وضعیت هم تر فشار لاندې دی، په ځانګړي ډول په ایران او پاکستان کې چې په وروستیو میاشتو کې د افغان کډوالو د ایستلو او جبري ستنولو لړۍ چټکه شوې ده.
د بشري حقونو سازمانونه خبرداری ورکوي چې دغه اقدامات د زرګونو کورنیو ژوند اغېزمنوي او د هغوی د خوندیتوب او راتلونکي په اړه جدي اندېښنې راپورته کوي.
دغه بنسټ له حکومتونو، خیریه بنسټونو، خصوصي سکټور او ټولنو غوښتي چې د شمولیت پر وړاندې خنډونه لرې کړي او د کډوالو د ملاتړ لپاره عملي ګامونه واخلي.
ديس پلیس انټرنشنل ټینګار کړی چې د کډوالو لپاره د زدهکړو، د کار فرصتونو، خوندیتوب او د مشرتابه امکاناتو پراخول نه یوازې د هغوی ژوند بدلوي، بلکې ټولنې هم پیاوړې کوي او ګډ انساني ارزښتونه پیاوړي کوي.
رویټرز خبري اژانس راپور ورکړی، چې د اسراییل تر ولکې لاندې لوېدیځه غاړه الخلیل کې یو ۷ میاشتنی فلسطینی ماشوم د جمعې په ورځ د اسراییلي پوځ په ډزو وژل شوی او مور او پلار یې ټپیان شوي دي.
د یاد ماشوم د کورنۍ د غړو او د فلسطین د روغتیا وزارت په وینا، د ماشوم جنازه د شنبې په ورځ (د غبرګولي ۱۶مه) په الخلیل کې خاورو ته وسپارل شوه.
د وژل شوي ماشوم نوم سَم فهد ابوهایكل وو، چې په سپین کفن او د فلسطین په بیرغ کې نغښتی وو او د الخلیل نږدې جومات کې د جنازې تر لمانځه وروسته خاورو ته وسپارل شو. د ده پلار ویلي، چې پېښه «د تېروتنې ډزې» نهوې او بښنه د دې درد درملنه نهشي کولای.
هغه زیاته کړې: «دا داسې نه وه، چې په تېروتنه ډزې وشوې او دا غمیزه رامنځته شي. داسې نه ده چې ووایي په تېروتنې وشول یا مو نهپېژندل. په دې قضیه کې د تېروتنې خبره نهشته».
ده څرګنده کړه، چې عسکر لس متره لرې وو او مرمۍ له مخامخ ښیښې تیره شوه چې لومړی یې دی، بیا یې زوی او ورپسې یې بیا د هغه مېرمن وویشتله.
اسراییل بیا وایي، په سیمه کې دوی د ډز غږ واورېد چې عسکرو «یو چټک نږدې کېدونکی موټر» ولید او ټینګار یې کړی، چې «له پېښې سره بېتړاوه ملکیان» هم ټپیان شوي او پېښه تر ارزونې لاندې ده.
له دې سره سم، د غزې روغتیايي چارواکو د شنبې په ورځ وویل، چې د غزې تړانګې په مرکز کې پر یوه پنډغالي د اسراییل په هوايي برید کې لږ تر لږه ۷ فلسطینیان، چې دوه ښځې هم پهکې شاملې دي، وژل شوي دي. د طبي سرچینو په وینا، په دې برید کې د څو ماشومانو په ګډون ۱۵ نور ټپیان شوي هم دي.
د اسراییل د پوځ ویاند رویټرز خبري اژانس ته ویلي، چې د دوی ځواکونو د هغو کسانو پر وړاندې عملیات کړي چې دوی «ترهګر» بللي، خو په دې اړه یې نور جزییات ورنهکړل.
دغه پېښې په داسې حال کې دي، چې منځګړو د مصر په پلازمېنه قاهره کې، له حماس سره د ماتېدونکي اوربند د هوکړې د ساتلو لپاره د خبرو اترو نوی پړاو پیل کړی دی.