په تخار کې د طالبانو د کانونو ساتنې کمېټې د سرو زرو ناقانونه استخراج پر مخنیوي ټینګار کړی

د یونان استازې وویل، د طالبانو سیستماتیک محدودیتونه او د بیان ازادي ټول اندېښمنوونکي دې او طالبان باید دا سیاستونه پرېږدي او نجونو او ښځو ته د زده کړو او کار اجازه ور کړي او نړیوالو تعهداتو ته ژمن پاتې شي.

نوموړې وویل، چې د ازادو رسنیو شته والی مهم دی او د افغانستان قلمرو باید ترهګرو ډلو ته د خوندي پناه ځای په توګه ونه اوسي.

د یونان د استازې په وینا، پاکستان او طالبانو پر شخړو اندېښمن دي، چې ګڼ ملکي کسان پکې وژل شوي دي.

هغې د چین د منځکړتوب ملاتړ وکړ او ډیپلوماسۍ یې د حل لاره وګڼله.

هغه له امنیت شورا وغوښتل چې د امریکايي اتباعو د “غیرقانوني توقیف” له امله د طالبانو غندنه وکړي او د ترهګرو ډلو د پناه ورکولو پر وړاندې ګډ دریځ غوره کړي.

د امریکا استازي وویل چې طالبان د ترهګرۍ ضد ژمنو په عملي کولو کې پاتې راغلي او دا وضعیت د سیمې او نړۍ امنیت ته جدي ګواښ دی.

هغه زیاته کړه چې طالبان د افغانستان له خلکو سره “سخت او ظالمانه چلند” کوي او د ښځو او نجونو پر وړاندې د پراخو محدودیتونو له لارې د بشري حقونو جدي سرغړونې ترسره کوي.

د هغه په وینا، د ښځو پر زده‌کړې، کار او عامه ژوند بندیزونه د افغانستان بشري او اقتصادي بحران نور هم ژور کړی دی او د خلکو د ژوند شرایط یې سخت کړي دي.

په وینا کې د ملګرو ملتونو د افغانستان د مرستندوی ماموریت یا یوناما په اړه هم نیوکه وشوه او وویل شول چې دا ماموریت د ملګرو ملتونو په سیستم کې یو له “ډېرو لګښت لرونکو سیاسي ماموریتونو” څخه دی، چې باید د موثریت له پلوه و ارزول شي.

د امریکا استازي ټینګار وکړ چې د یوناما د ماموریت د نوي کولو په بهیر کې باید اصلاحات رامنځته شي او یو “ځواکمن او بشپړ صلاحیت لرونکی” ځانګړی استازی وټاکل شي.

هغه وویل چې د دوحې بهیر باید عملي پایلې ولري او له طالبانو سره تعامل یوازې هغه وخت ممکن دی چې هغوی مشخص پرمختګونه وکړي.

د امریکا په وینا، د طالبانو له خوا د نړیوالو ژمنو نه عملي کول، د بشري حقونو نقض او د ترهګرۍ ضد مبارزې کې پاتې راتلل د عادي اړیکو د پراخېدو مخه نیسي.

د امریکا استازي په پای کې وویل چې د افغانستان خلک د “تشو خبرو” نه بلکې د عملي اقداماتو مستحق دي او امنیت شورا باید د طالبانو څخه د مسوولیت منلو غوښتنه جاري وساتي.

هغه وویل چې د ملګرو ملتونو د سرمنشي په کلني راپور کې راغلي چې افغانستان د پنځم پرله‌پسې کال لپاره د طالبانو له لوري د شپږم ټولګي څخه پورته د نجونو پر زده‌کړو له بندیز سره مخ دی.

د چین استازي زیاته کړه: «د افغانستان چارواکي باید جدي ګامونه پورته کړي څو نجونې زده‌کړو او د کار بازار ته لاسرسی ومومي».

هغه وویل چې د افغانستان اوسنی وضعیت یوڅه باثباته دی، خو د ترهګرۍ پر ضد د مبارزې په برخه کې لا هم ننګونې شته.

د چین استازي ټینګار وکړ چې نړیواله ټولنه باید د افغانستان په اړه یو همغږی او منسجم دریځ غوره کړي او له طالبانو سره عملي او واقع‌بینانه تعامل ته دوام ورکړي.

د نوموړي په وینا، د نړیوالو مرستو کمېدل، د کډوالو پراخ بېرته ستنېدل او د منځني ختیځ کړکېچ کولی شي په افغانستان کې د تاوتریخوالي او بې‌ثباتۍ لامل شي.

هغه وویل چې د افغانستان لپاره له اړتیا وړ مرستو څخه تر ۲۰ سلنې کمه برخه برابره شوې ده او همدې وضعیت ډېر افغانان له لوږې او ناروغیو سره مخ کړي دي.

د چین استازي همداراز وویل چې د ملګرو ملتونو امنیت شورا باید د طالبانو د چارواکو د سفرونو او نړیوالو لیدنو اسانتیاوې برابرې کړي.

د امنیت شورا په نننۍ غونډه کې د پاکستان استازي وویل چې اسلام‌اباد له طالبانو د بیا واکمنېدو وروسته تمه لرله چې افغانستان به د سولې او ثبات لور ته ولاړ شي، خو د هغه په وینا، دا تمې نه دي پوره شوي.

هغه زیاته کړه چې پاکستان د افغانستان د ملاتړ لپاره ګڼ ګامونه اخیستي، لکه بشري مرستې، سوداګریزې اسانتیاوې، د ټرانزیټ امتیازات، د ویزو ورکړه او د لوړې کچې ډیپلوماټیکې لیدنې، خو د هغه په وینا، د طالبانو له لوري متوقع مثبت بدلونونه رامنځته نه شول.

د پاکستان استازي ادعا وکړه چې په افغانستان کې د ټي‌ټي‌پي، داعش خراسان او نورو ډلو شتون د پاکستان پر ضد د بریدونو لامل ګرځېدلی او دغه ډلې له افغان خاورې څخه فعالیت کوي.

هغه وویل چې د دغو ډلو له امله پاکستان په ۲۰۲۵ کال کې له ۵ زرو څخه زیات ترهګریز بریدونه تجربه کړي او تر ۱۲۰۰ ډېر کسان پکې وژل شوي دي.

په وینا کې د خېبر پښتونخوا یوې پېښې ته هم اشاره وشوه، چې پکې د ۱۵ پولیسو د وژل کېدو مسوولیت د ټي‌ټي‌پي پر غاړه واچول شو او ادعا یې وکړه چې برید له افغانستان څخه پلان شوی و.

پاکستاني استازي همدارنګه وویل چې د ترهګرۍ لپاره د پرمختللو وسلو کارول، په ځانګړي ډول هغه وسلې چې د پخوانیو نړیوالو ځواکونو پاتې دي، وضعیت لا خطرناک کړی دی.

هغه تور پورې کړ چې طالبان د ترهګرو ډلو پر ضد عملي اقدام نه کوي او د دغو ډلو له فعالیتونو سره “چوپ ملاتړ یا همکاري” لري، چې دا د سیمې امنیت ته جدي ګواښ دی.

د پاکستان استازي وویل چې اسلام‌اباد څو ځله د طالبانو د قانع کولو لپاره ډیپلوماټیکې هڅې کړې دي او قطر، ترکیې، سعودي عربستان او چین هم د منځګړیتوب رول لوبولی، خو د هغه په وینا، طالبان لا هم له سخت دریځۍ نه دي اوښتي دي.

هغه زیاته کړه چې پاکستان به د خپل حاکمیت او امنیت د دفاع لپاره “له هر ډول اړتیا سره سم ځواب ورکړي”، خو ټینګار یې وکړ چې دا اقدامات به د نړیوالو قوانینو په چوکاټ کې وي.

په وینا کې د ملګرو ملتونو پر راپور هم نیوکه وشوه او ادعا وشوه چې په راپور کې د افغانستان وضعیت یو اړخیز بیان شوی او د ترهګرۍ له ګواښونو سره کافي حساب نه دی شوی.

د پاکستان استازي وویل چې په افغانستان کې د وسلو خپرېدل، غیرقانوني مالي شبکې او د پیسو مینځلو سیستمونه د وضعیت د خرابېدو مهم عوامل دي.

هغه همدارنګه وویل چې د بشري مرستو لپاره د ۲۰۲۶ پلان یوازې ۱۴ سلنه تمویل شوی، چې دا د طالبانو د ناسم مدیریت نتیجه ده.

پاکستان ټینګار وکړ چې طالبان باید د ترهګرو ډلو پر ضد واضح او عملي اقدامات وکړي او د سیمې د ثبات لپاره خپل مسوولیت ادا کړي.

بینیټ په خپله اېکس پاڼه لیکلي چې په هرات کې د درېیمې پرله پسې ورځې لپاره لسګونه ښځې او نجونې د طالبانو د خوښې حجاب یا د جامو اغوستلو د طرز د نه مراعاتولو په تور په خپلسري ډول نیول شوې او بندیانې شوې دي.

هغه د دغو نیونو په اړه خپله ژوره اندېښنه څرګنده کړې ده.

د ملګرو ملتونو دغه ځانګړي راپور ورکوونکي ټینګار کړی چې د طالبانو له لوري د ښځو دا ډول نیول د منلو وړ نه دي او باید ژر تر ژره پای ته ورسېږي.

تر اوسه په هرات کې د طالبانو سیمه ییزو چارواکو د ریچارډ بینیټ د دغو څرګندونو او د ښځو د نیول کېدو د نویو پېښو په اړه په رسمي ډول څه نه دي ویلي، خو د ملګرو ملتونو د امنیت شورا په ناسته کې د یوناما مرستیالې وویل، چې په هرات کې ۳۰ ښځې نیول شوې دي.

په افغانستان کې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته، پر ښځو او نجونو د حجاب او نورو ټولنیزو فعالیتونو په برخه کې سخت محدودیتونه لګول شوي دي.

تر دې وړاندې هم په کابل او یو شمېر نورو ولایتونو کې د طالبانو له لوري د حجاب د نه مراعاتولو په تور د ښځو او نجونو د نیول کېدو راپورونه خپاره شوي وو چې د کورنیو او نړیوالو سازمانونو له سختو غبرګونونو سره مخ شوي دي.