طالبانو د هرات خبریالان له جلاوطنه رسنیو سره د همکارۍ په صورت کې په مرګ ګواښلي
د افغانستان د رسنیو ملاتړ سازمان (امسو) ویلي چې طالبانو د هرات خبریالانو ته خبرداری ورکړی، چې که له جلاطنه رسنیو سره د اعتراضونو په تړاو ویډیوګانې او خبرونه شریک کړي، له مرګ سره به مخامخ شي.
یاد سازمان د یوې اعلامیې په خپرولو سره ویلي چې په هرات کې د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور ریاست مسولانو سیمهییزو خبریالانو ته مرګوني ګواښونه کړي او خبر داری یې ورکړی چې که د هرات د اعتراضونو په اړه له هېواده بهر رسنیو سره معلومات شریک کړي، په سملاسي ډول او پرته له کومې محاکمې به له مرګ سره مخ شي.
د افغانستان د رسنیو ملاتړ سازمان د اطلاعاتو پر ازادۍ او د خبریالانو پر ژوند دغه ډول بریدونه او ګواښونه غندلي او د رسنیو د نړۍوالو اصولو او بشري حقونو ښکاره نقض یې بولي.
یاد سازمان ویلي، چې په افغانستان کې د رسنیو د خوندیتوب وضعیت تر سرې کرښې اوښتی دی.
امسو ویلي:«خبریالانو ته د صحرايي محکمو ګواښونه نه یوازې د بیان د ازادۍ د زیندۍ کولو هڅه ده، بلکې د هېواد د رسنیزې ټولنې له منځه وړلو په مانا ده».
یاد سازمان پر طالبانو غږ کړی چې د خبریالانو پر وړاندې مرګوني او غیرقانوني ګواښونه سملاسي ودروي او د هغوی د مسلکي کار د خوندیتوب تضمین وکړي.
دا په داسې حال کې ده، چې طالبانو له تیرې شنبې ورځې راهیسې د حجاب په پلمه د ښځو نیولو کمپاین پیل کړی او وروسته د هرات اوسېدونکو د طالبانو د یاد اقدام پر ضد لاریون وکړ، خو په افغانستان کې ځايي رسنیو او خبریالانو د یادو پېښو د خپرولو اجازه نه لرله.
طالبانو له واک ته رسېدو وروسته یو پراخ کمپاین پیل کړی چې د افغانستان ځوانان د طالباني تفکر پر لور جذب کړي، خو دې هڅو سره له دې چې د هېواد ستونزې نه دي اوارې کړي بلکې وضعیت یې لا نور ترینګلی کړی دی.
په تېرو دریو کلونو کې د دیني مدرسو شمېر د تېرو شلو کلونو پرتله پنځه برابره زیات شوی، چې اوس یې شمېر نږدې ۷۰۰۰ ته رسېدلی او لا هم زیاتېږي. افغانان اړ دي چې خپل اولادونه ښوونځي ته ولېږي، آن که دا ښوونځی مدرسه هم وي.
د طالبانو د پوهنې وزارت د مدرسو او دارالحفاظونو مشر عبدالرزاق صدیق رسنیو ته ویلي و: «افغانستان یوه مذهبي ټولنه ده او هر کس باید لومړنۍ او د لوړې کچې دیني زدهکړې ولري. له همدې امله موږ د دیني مدرسو وده ضروري بولو».
خو دا فکر آن د طالبانو دننه هم پراخ ملاتړ نه لري. ځینې طالب چارواکي وایي چې افغانستان یوازې طالب او ملا ته اړتیا نه لري بلکې انجینرانو او ډاکټرانو ته هم اړتیا ده. دا وضعیت نړۍ ته یو انزوا طلبه او افراطي افغانستان معرفي کوي چې نه یوازې کولتوري ستونزې لري، بلکې سیمه او نړۍ ته قوي امنیتي ګواښ هم پېښولی شي.
که څه هم افراطي فکرونه پراخېږي، خو ټکنالوژي دا وړتیا لري چې له افراطیت سره مبارزه وکړي. انټرنټ او رسنۍ هغه څه دي چې په اوسني عصر کې ورسره ځوانان په بېلابېلو ډولونو نښلول شوي دي. د شمېرو له مخې، د افغانستان ۶۷ سلنه وګړي لږ تر لږه میاشت کې یو ځل ټلوېزیون ګوري، چې دا ۱۲ میلیونه ماشومان او ۱۴ میلیونه ځوانان رانغاړي.
نجیب پیکان زیاتوي، چې تر ټولو مهمه مسئله له دې ځوانانو سره د اړیکو جوړول دي: «افغان ځوانان په دوو برخو وېشل کېدای شي. لومړی، تحصیلکرده او ناراضه ځوانان دي چې په میدان یوازې پرېښودل شوي او د بدلون ځواک یې له لاسه ورکړی. دا هغه ځوانان دي، چې که څه هم ناهیلې دي، خو د ځان ژغورلو یوازینۍ لاره د آزادې نړۍ سره همکاري ګڼي.دویم، هغه ځوانان دي چې د طالبانو په اداره کې دي؛ هغوی افراطي شوي. هر کال نیم میلیون طالبان له مدرسو فارغېږي او د افراطیت پر لور ګام اخلي.»
د حالاتو د بدلون لپاره باید له دواړو ډلو سره کار وشي. تر ټولو مهمه لاره دا ده چې د رسنیو، خبرو اترو، کنفرانسونو او مشورو له لارې د ځوانانو ترمنځ پل جوړ شي، ترڅو هغوی انتقادي فکر ته وهڅول شي او خپل بحثونه له دین او آخرت څخه ور هاخوا هم وغځوي.
دا ځوانان کار غواړي، او د کار موندلو لپاره اړیکو ته اړتیا لري. له هغو هېوادونو درس اخیستل کېدای شي، چې د ځوانانو کچه پکې لوړه ده، او دغه ځوانان د سمې لارې پر لور هڅول کېدای شي.
