په هرات کې د طالبانو محتسبانو د ښځو د نکریزو شپې مراسم ګډوډ کړي

د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي چې په هرات کې یې له رسنیزو فعالانو سره په ناسته کې د فرهنګي ارزښتونو په عامولو، د بومي هویت په ساتنه او د ټولنې د لاسته راوړنو په اړه خبرې شوي دي.

طالبانو پر داسې مهال د هرات د ټولنیزو رسنیو له فعالانو سره ناسته کړې، چې تېره ورځ د افغانستان د رسنیو ملاتړ ادارې ویلي و چې دې ډلې د هرات خبریالانو ته خبرداری ورکړی، چې که له جلا وطنه رسنیو سره د اعتراضونو په تړاو ویډیوګانې او خبرونه شریک کړي، له مرګ سره به مخامخ شي.

طالبانو په تېرو څو ورځو کې د حجاب په پلمه د ښځو نیولو او د یاد اقدام په غبرګون کې د ولسي لاریونوالو د ځورلو د راپورونو د خپریدو د مخنیوي او د یادې مسالې د ارامولو په تړاو د هرات له دیني عالمانو، قومي مشرانو او خبریالانو سره جلا جلا ناستې کړې دي.

د قزاقستان د رېل پټلۍ شرکت د معلوماتو له مخې، ، دغه حجم د تېر کال د همدې مودې په پرتله ۱۳ سلنه زیاتوالی ښيي.

د دې ودې اصلي لاملونه د منځنۍ اسیا دودیز واردوونکي هېوادونه او افغانستان دي.

افغانستان ته د قزاقستان د غنمو صادرات ۵۸ سلنه ډېر شوي او له ۱،۳میلیونه ټنو څخه ۲ میلیونه ټنو ته رسېدلي دي.

دغه راز ازبکستان ته د یاد هېواد صادرات ۳۸زیات شوي او له ۳،۶ میلیونه ټنو څخه ۵میلیونه ټنو ته رسېدلي دي.

قرغیزستان ته هم د قزاقستان د اوړو او غنمو صادرات له ۳۱۲زره ټنو څخه ۴۷۴ زره ټنو ته لوړ شوي او ترکمنستان ۱۹۷ زره ټنه غله وارد کړې ده، چې دا د تېر کال د ۱۳۷ زره ټنو په پرتله ۴۴ سلنه زیاتوالی ښيي.

افغانستان هر کال شاوخوا ۳،۵تر ۳،۷ میلیونه ټنه غلې (په ځانګړي ډول غنم او اوړو) واردولو ته اړتیا لري، چې ستره برخه یې له قزاقستان نه واردیږي.

طالبانو د غلو دانو په برخه کې د غنمو پر وارداتو تمرکز ډېر کړی او وايي، چې په دې سره په کوردننه د غلو دانو زېرمه کول اسانه کیږي او د اوړو فابریکې هم ورسره فعالیږي.

په هرات کې د طالبانو رسنیز دفتر د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې اسلام جار د هرات د دیني عالمانو او د جوماتونو له خطیبانو سره ناسته کړې ده.

په خبرپاڼه کې راغلي، چې نوموړي په یاده ناسته کې خبرداری ورکړی چې د شریعت احکام به له کومې استثنا پرته په ټولنه کې پلي کېږي.

په هرات کې د طالبانو والي له دیني عالمانو او د جوماتونو له خطیبانو غوښتي چې د اسلامي احکامو د پلي کېدو په برخه کې له طالبانو سره همکاري وکړي.

طالبانو ویلي، د هرات دیني عالمانو ژمنه کړي، چې د شریعت په پلي کولو کې به له یادې ډلې سره همکاري وکړي.

دا ناسته پرداسې مهال شوې چې د تیرې شنبې په ورځ د طالبانو له‌خوا د حجاب په پلمه د ښځو نیولو کمپاین پیل شو او د طالبانو یاد اقدام د هرات د خلکو له غبرګون سره مخ شو.

فرحان حق د چهارشنبې په ورځ (د غبرګولي ۲۰مه) په نیویارک کې یوې خبري غونډې ته د وینا پرمهال ویلي، ملګري ملتونه غواړي داسې فضا رامنځته کړي چې په هغه کې د افغانستان ټول وګړي او په ځانګړې توګه ښځې او نجونې وکولای شي په ازاده او خوندي توګه اړینو خدمتونو او بشري مرستو ته لاسرسی ولري.

نوموړي د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ ادارې (اوچا) د ارزونې پر بنسټ وویل، په وروستیو ورځو کې په هرات کې لسګونه ښځې او نجونې د «حجاب نه مراعتولو» په تور نیول شوې چې په هغوی کې د روغتیا سکتور ځینې کارکوونکې هم شاملې دي.

د ملګرو ملتونو استازولۍ (یوناما) د چهارشنبې په ورځ ویلي، چې شاوخوا ۳۰ ښځې د غبرګولي ۱۷مې او ۱۸مې ترمنځ په هرات کې د طالبانو د امر بالمعروف ادارې له‌خوا د «حجاب نه مراعتولو» په تور نیول شوې دي. د یوناما په وینا؛ لسګونه نورو ښځو ته یوازې شفاهي اخطار ورکړل شوی دی.

یوناما همدارنګه تایید کړې، چې یو تنکی ځوان د طالبانو د ډزو له امله وژل شوی او څو نور کسان د وهلو ټکولو له کبله ټپیان شوي دي. دغه اداره وایي، چې د یوه بل کس د مړینې راپورونه هم تر څېړنې او تایید لاندې دي.

د ملګرو ملتونو د سرمنشي ویاند په خپلو خبرو کې د ښځو او نجونو د نیولو، تاوتریخوالي او همدارنګه د طالبانو او پاکستان ترمنځ د شخړو د زیاتېدو په اړه هم اندېښنه څرګنده کړې ده.

د روسیې د دولتي رسنیو په وینا؛ دغه استازي ټینګار کړی چې د شانګهای همکارۍ سازمان – افغانستان د تماس ډله چې فعالیت یې په ۱۳۸۶کال (۲۰۰۷ زېږدیز کال) کې پیل شوی و باید بیا خپل کار پیل کړي.

نوموړي د یادې ډلې د فعالیتونو د پېچلتیاوو په اړه ویلي، چې د هغې ګډه مشري د هېواد د بهرنیو چارو مرستیال وزیرانو، د شانګهای همکارۍ سازمان د دفتر رییس او د افغانستان استازي له‌خوا ترسره کېږي؛ خو دا چې د طالبانو اداره لا تراوسه د ټولو غړو هېوادونو له‌خوا په رسمیت نه‌ده پېژندل شوې، دغه لړۍ په تدریجي ډول پرمخ ځي.

حکیموف همدارنګه د تېر کال هغه ځانګړو مشورو ته اشاره کړې، چې د تاجکستان په نوښت په دوشنبه ښار کې ترسره شوې وې. نوموړي ویلي، د هغه غونډې یوه مهمه پایله دا وه چې د یادې ډلې د بیا فعالېدو د امکان په اړه د بحث اړتیا ومنل شوه.

تر دې وړاندې د روسیې د ملي امنیت شورا منشي سرګي شویګو هم ټینګار کړی و، چې له افغانستان سره د دغه سازمان د اړیکو د بیا پیاوړتیا او د تماس ډلې د بیا پیل اړتیا شته. هغه زیاته کړې وه، چې ډېری غړي هېوادونه له دې نظر سره موافق دي.

د شانګهای همکارۍ سازمان غړو هېوادونو تر دې مخکې د چین په تیانجین ښار کې په خپله غونډه کې د یوې ګډې اعلامیې په صادرولو سره په افغانستان کې د سولې د ټینګښت او دوامداره پرمختګ لپاره د نړۍوالو هڅو ملاتړ کړی و.

د یاد سازمان غړو په ګډه اعلامیه کې ویلي، په افغانستان کې د ټول ګډونه حکومت جوړېدل چې د هېواد د ټولو قومي او سیاسي ډلو استازي په‌کې پراخ ګډون ولري؛ د دغه هېواد د تلپاتې سولې او ثبات د ترلاسه کولو یوازینۍ لاره ده.