جولي جانسن: د امریکايي ځواکونو افغان همکارانو سره روان چلند د منلو وړ نه دی

د افغانستان- ایران د سوداګرۍ ګډې خونې د پنجشنبې په ورځ (د غبرګولي ۲۱مه) ویلي، دغه پلاوی به له طالب چارواکو سره له کتنو سربېره د افغانستان- ایران د سوداګریز تواصل کنفرانس او بي‌ټو‌بي غونډو کې هم ګډون وکړي. دغه غونډې به د افغانسان- ایران د سوداګرۍ ګډې خونې له لوري په کابل کې جوړې شي.

په دې پلاوي کې د مشهد د سوداګرۍ خونې د غیر نفتي صادراتو د پراختیا کمېسیون رييس حسین محمدیان هم شامل دی.

د دغه سفر موخه د سوداګرۍ او ټرانزیتي اړیکو تقویت او پراختیا او همداراز د دواړو هېوادونو تر منځ د پانګونو د فرصتونو ارزونه په ګوته شوې ده.

د ایراني چارواکو په وینا، د ایران او افغانستان ترمنځ سوداګري له ۳،۲ میلیارده ډالرو زیاته شوې، خو له افغانستان څخه یې واردات یوازې د ۳۰ میلیونه ډالرو په ارزښت دي. د ایران د دوغارون بندر یوه چارواکي ویلي، چې د ایران او افغانستان مجموعي تجارت له اروپایي ټولنې سره د ایران له تجارته ډېر دی.

افغانستان ته د ایران کلني صادرات ۳،۲ میلیارده ډالر او واردات ۳۰ میلیونه ډالره دي | افغانستان انټرنشنل پښتو

د یادونې وړ ده، چې افغانستان له شاوخوا ۸ میاشتو راهسیې له پاکستان سره د سوداګرۍ له درولو وروسته ایران او منځنۍ اسیا هېوادونو ته مخه کړې ده.

سفارت ویلي چې د بنديانو د لېږد د کمېټې د یولسم پړاو په دویمه مرحله کې ۱۶۵ افغان بندیان، چې د بند سزا یې تېروله، له ایران څخه افغانستان ته انتقال شوي دي.

سفارت په خپل بیان کې ویلي چې دغه کسان د هویت له تثبیت او قانوني مراحلو له بشپړېدو وروسته افغانستان ته سپارل شوي دي.

په ورته وخت کې د دې پروسې په چوکاټ کې یو ښځینه ایراني تبعه چې له طالبانو سره زنداني وه ایران ته انتقال شوې ده.

د سفارت په خبرپاڼه کې راغلي چې په انتقال شوو افغان بندیانو کې هغه اته نارینه او یوه ښځه شامل دي، چې مخکې د ایران د محکمو له خوا د اعدام په سزا محکوم شوي وو، خو د افغانستان د بهرنیو چارو وزارت او په تهران کې د افغانستان د سفارت د هڅو په پایله کې د اعدام سزا ترې بښل شوې او پر اوږدمهاله بند بدله شوې ده.

سفارت زیاته کړې چې دا بهیر به په راتلونکو ورځو کې هم دوام ومومي.

د بامیان ولایت لپاره د طالبانو د رسنیو دفتر د پنجشنبې په ورځ (د غبرګولي ۲۱مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چینايي سوداګر ساو جین د دغه ولایت لپاره د طالبانو له والي ګل‌حیدر شفق سره د اوسپنې او مس د استخراج، پروسس او ورته د بازار موندنې په تړاو خبرې کړې دي.

ساو جین په دې کتنه کې ویلي: «له خپل مل پلاوي سره لېواله یم، چې په دغه ولایت کې د ټولنې د اقتصادي ظرفیتونو د تقویې او اقتصادي پراختیا لپاره د اوسپنې او مس د استخراج، د کاني محصولاتو د پروسس او ورته د بازار موندنې په برخو کې پانګونې وکړم او یوه صنعتي کارخونه هم جوړه کړم».

د دغه ولایت لپاره د طالبانو والي د دغه چینايي پانګوال له لېوالتیا هرکلی کړی او په دې برخه کې یې د هر ډول همکاریو ډاډ ورکړی او زیاته یې کړه: «په دغه ولایت کې د ملي او نړۍوالو سوداګرو او پانګوالو ځاني او مالي امنیت تامین دی او سیمه‌ييز حکومت له هر ډول اقتصادي طرحې چې د خلکو په ګټه وي ملاتړ کوي».
په خبرپاڼه کې په دې اړه، چې دغه پانګوال به څه وخت، چېرې او څومره پانګونه کوي، څه نه‌دي ویل شوي.

د هلمند ولایت لپاره د طالبانو د رسنیو دفتر د پنجشنبې په ورځ (د غبرګولي ۲۱مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، د دغه ولایت لپاره د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور ریاست د اطلاعاتو امر شېر محمد وحدت په لښکرګاه ښار کې له درېیو خصوصي سیمه‌ییزو غږیزو رسنیو (تعلیم الاسلام راډیو، اعزاز راډیو او ځلاند غږ راډیو) څخه د څارنې په ترڅ کې له هغو غوښتي: «د صادر شویو فرمانونو په اړه دوامدارې خپرونې جوړې کړئ، څو ولسونه لا زیات پوهاوی ترلاسه کړي».

د ځینو خبریالانو په وینا، رسنۍ یوه کار ته مجبورول د بیان ازادي په بشپړ ډول له‌منځه وړي او همداراز له خپل اصلي رسالت څخه لرې کېږي.

په خبرپاڼه کې راغلي: «د اطلاعاتو او کلتور ریاست مسوولین په منظم ډول له ټولو رسنیو څخه لیدنې کوي، څو ټولې رسنۍ او خبریالان په خپل مسلک کې د اسلامي امارت د نافذه قوانینو په رڼا کې خپلو ولسونو ته غوره خدمتونه وړاندې کړي».

د طالبانو مشر هبت‌الله اخوندزاده په تېرو شاوخوا پنځو کلونو کې په بېلابېلو برخو او په ځانګړې توګه د ښځو د حقونو په تړاو ګڼ فرمانونه صادر کړي او د ښځو ضد فرمانونو یې ګڼ کورني او نړۍوال غبرګونونه هم راپارولي، خو د دغې ډلې ویاند بیا ویلي، چې د دوی پر فرمانونو نیوکو ته باید «ارزښت» ورنه‌کړل شي.

د یادونې وړ ده، چې دمګړۍ په هلمند کې ۲۳ رسنۍ فعالې دي او کابو غوڅ اکثریت یې غږیزې او چاپي دي، ځکه د طالبانو مشر په دغه ولایت کې د ژوندیو موجوداتو د انځورونو خپراوی منع کړی دی.

یاده اداره وایي، نیول شوی کس محمد فرهاد شریفي نومېږي، چې د جنسي جرمونو او تاوتریخوالي په څو قضیو کې محکوم او تر عدلي تعقیب لاندې و.

د ادارې په وینا، نوموړی په ۲۰۲۵ کال کې د حیواني جنسي ناوړه چلند په تور محکوم شوی و، او په ۲۰۲۶ کال کې بیا د جنسي تېري او د سخت بدني زیان اړولو په قصد د برید په تورونو نیول شوی و.

په اعلامیه کې راغلي، چې نوموړی د افغانستان اصلي وګړی دی او د ۲۰۲۶ کال له مخې پرې د امریکا د اخراج وروستۍ پرېکړه هم صادره شوې وه.

د راپور له مخې، شریفي د ډیټرایټ–وینډزر تونل له لارې کاناډا ته د داخلېدو هڅه کوله، خو د کاناډا چارواکو له خوا ورته د داخلېدو اجازه ورنه کړل شوه، او وروسته د امریکایي چارواکو له لوري ونیول شو.

اداره زیاتوي چې دا ډول اقدامات د عامه امنیت د خوندیتوب او د کډوالۍ د قوانینو د تطبیق برخه ده.