ملګري ملتونه: د هرات وضعیت له نږدې څارو

د افغانستان د ازادۍ جبهې سیاسي مشر داوود ناجي له افغانستان انټرنشنل سره په خبرو کې ټینګار کړی، چې د طالبانو دغه کړنې نه‌ شرعي بنسټ لري او نه هم قانوني حیثیت.

داوود ناجي د جمعې په ورځ (د غبرګولي ۲۲مه) افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د ازادۍ جبهې ځواکونو په تېرو څو میاشتو کې په کابل، کندوز، بغلان او تخار ولایتونو کې د طالبانو محتسبان په نښه کړي دي او دا ډول عملیات به دوام ولري.

د ازادۍ جبهې سیاسي مشر وویل: «ازادۍ جبهه د جګړې د قوانینو او د بشري حقونو د اصولو رعایت ته ژمنه ده او زموږ جګړه ړنده نه‌ده. موږ د جګړې ټول اصول په پام کې نیسو، خو د طالبانو د امر بالمعروف اداره د هغو کړنو او زیانونو له امله چې خلکو ته یې رسوي، یو پوځي هدف بلل کېږي».

نوموړي د محتسبانو د تاوتریخجنو کړنو په اړه زیاته کړه: «دغه اداره د خلکو پر تښتولو لاس پورې کوي او د دوی چلند نه شرعي جواز لري او نه هم قانوني بنسټ».

هغه وویل: «په ډېرو مواردو کې چې ښځې او نجونې نیول کېږي، د هغوی کورنۍ تر ۴۸ ساعتونو پورې د دوی د برخلیک او د ساتنې د ځای په اړه هېڅ معلومات نه‌لري. طالبان په عملي ډول هغوی تښتوي او د خوشې کولو په بدل کې ترې نغدې پیسې غواړي».

داوود ناجي تر دې وړاندې هم په هرات او کابل کې د ټانکونو د ځای پر ځای کولو، د طالبانو د پوځي ځواکونو د پراخ حضور او د مهمو لارو د تړل کېدو په غبرګون کې ویلي وو، چې د اعتراضونو د مخنیوي لپاره د طالبانو له لوري د وسلو او ټانکونو کارول د دې ډلې د ځواک نښه نه، بلکې له خلکو څخه د هغوی د وېرې څرګندونه کوي.

د مقاومت جبهې د جمعې ورځې په ناوخته (د غبرګولي ۲۲مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې په دغو عملیاتو کې د طالبانو د کندوز قول‌اردو اړوند د تېلو یو ټانکر هم په بشپړ ډول سوځول شوی دی. د سرچینو په وینا، دغه برید د چهارشنبې په شپه شاوخوا ۱۱ بجې د بغلان د پشه‌يي‌ها په سیمه کې ترسره شوی دی.

مقاومت جبهې ټینګار کړی، چې د دوی ځواکونو دغه برید په بشپړ دقت او پلان سره سرته رسولی دی. د مقاومت جبهې مسوولینو ویلي، چې د هېواد په بېلابېلو برخو کې د طالبانو پر وړاندې خپلو هدفي بریدونو ته دوام ورکوي.

د دغې جبهې په وینا، د دغو پوځي عملیاتو اصلي هدف د طالبانو له واکمنۍ څخه د افغانستان او د خلکو ازادول دي. تر اوسه طالبانو د مقاومت جبهې د دغې تازه ادعا په تړاو څه نه‌دي ویلي.

د افغان ښځو یاد ایتلاف د جمعې په ورځ، د غبرګولي په ۲۲مه، په اکېس کې لیکلي چې طالبانو له نیول شویو ښځو د خوشې کولو لپاره د هغوی له کورنیو تر ۵۰ زره افغانیو پورې پیسې اخیستي دي.

دغه خوځښت دا ډول کړنې د بشري حقونو له بنسټیزو اصولو او انساني کرامت سره په ښکاره ټکر کې بولي.

یاد خوځښت زیاتوي په داسې حال کې چې افغانستان له سخت اقتصادي کړکېچ او بېوزلۍ سره مخ دی، د طالبانو دا اقدامات به پر زیانمنو کورنیو لا ډېر دروند اقتصادي او رواني فشار راوړي او د خلکو ټولنیز او رواني امنیت به ته زیان ورسوي.

د ښځو اعتراضي خوځښتونو ایتلاف له ملګرو ملتونو، نړیوالو بشري حقونو بنسټونو او نړیوالې ټولنې غوښتي چې د دې وضعیت په اړه چوپ پاتې نه شي او د بشري حقونو د پراخو سرغړونو د مخنیوي لپاره عملي ګامونه واخلي.

همدارنګه دغه خوځښت له خلکو هم غوښتې چې د بې‌عدالتیو پر وړاندې چوپ پاتې نه شي او د عدالت، انساني کرامت او د ښځو د حقونو غږ پورته کړي.

افغانستان انټرنشنل ته د رسېدلو ویډیوګانو له‌مخې، معترضانو د «الله اکبر»، «د زده کړو او کار حق»، «ښځه، ژوند، ازادي» او «مرګ پر دیکتاتور» شعارونه ورکول.

دا په ورستیو ورځوکې په هرات کې د طالبانو پرضد د ځايي خلکو دویم اعتراض دی. طالبانو تردې وړاندې هم د هرات د جبریل سیمې د اوسېدونکو اعتراض په ډزو او زور ځپلی و.

دغه اعتراض په هرات کې د ښځو له نیولو پیل شوی دی.

د طالبانو دعامي روِغتیا مرستیال صدیقي وایي، د طالبانو د مشر د حکم له مخې په ټول هېواد کې د ۳۱۸ روغتیايي مرکزونو او روغتونونو د جوړېدو منظوري ورکړل شوې ده.

د نوموړي په وینا، د یادې طرحې له مخې هغو سیمو ته لومړیتوب ورکړل شوی چې اوسېدونکي یې روغتیايي خدمتونو ته کافي لاسرسی نه لري او له روغتیايي اسانتیاوو بې برخې دي.

یاد طالب چارواکي ویلي چې د دغو روغتونونو او روغتیايي مرکزونو په جوړېدو سره به په ګڼو سیمو کې د روغتیايي خدمتونو د وړاندې کولو ظرفیت لوړ او خلکو ته به د درملنې لا ډېرې اسانتیاوې برابرې شي.

دا په داسي حال کې ده چې د اوچا د وروستي راپور له مخې افغانستان کې د هرو ۱۰۰ زرو میندو نه د زیږون پر مهال ۶۰۰ زره یې روغتیایی خدماتو د نه لاسرسي له امله خپل ژوند له لاسه ورکوي.