طالبان: په پکتیا کې له پاکستان نه افغانستان ته قاچاق کېدونکې وسلې نیول شوې دي

د سرچینو د معلوماتو له مخې، یو شمېر افغان کډوال د غبرګولي پر ۲۳مه د شنبې په ورځ شاوخوا لس بجې په مشهد کې د طالبانو تر کنټرول لاندې د افغانستان کونسلګرۍ مخې ته راټول شول او په هرات کې یې د ښځو د نیولو پر ضد لاریون وکړ. د دغه لاریون یو ګډونوال افغانستان انټرنشنل ته وویل چې د ایران پولیسو د لاریون او راټولېدنې اجازه نه ورکوله، خو افغانانو بیا هم د کونسلګرۍ مخې ته لاریون وکړ.

دغه معترض زیاته کړې، د دغې غونډې موخه د بشري حقونو دفاع او په افغانستان کې د ښځو د زده کړې او کار ملاتړ و، خو د راټولېدو پر مهال امنیتي ځواکونو له ۲۰ څخه ډېر کسان ونیول او له ځان سره یې یووړل.

افغانستان انټرنشنل ته په رارسېدلو ویډیوګانو کې لیدل کېږي چې یو شمېر ځوانان او نجونې په مشهد کې د افغان کونسلګرۍ دروازې ته نږدې اعتراضي بنرونه لېږدوي او د «کار، تحصیل، ازادي»شعارونه ورکوي.

دا په داسې حال کې ده، چې د ایران پولیسو د جمعې په ورځ هم د مشهد په ګلشهر کې د افغان معترضانو د همغږي شوي لاریون مخه نیولې وه. کډوالو ویلي چې امنیتي ځواکونو په سیمه کې مداخله وکړه، غونډه یې تیت و پرک کړه او یو شمېر ګډونوال یې له ځان سره بوتلل.

د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزارت نن شنبه، د غبرګولي پر ۲۳مه په اېکس کې لیکلي، چې د یاد وزارت مرستیال په کابل کې د ایران له سفیر علي‌رضا بیکدلي او د افغانستان او ایران د ګډو سوداګریزو خونو له رییسانو سره کتلي او د کانونو په برخه کې یې د همکاریو پر پراختیا خبرې کړې دي. طالبانو ویلي، په دې لیدنه کې د ایران سفیر علي‌رضا بیکدلي د کانونو او پټرولیم وزارت د رهبرۍ د پخواني سفر په ترڅ کې د شویو هوکړو په چوکاټ کې د خپلو طرحو او برنامو په اړه خبرې وکړې.

نوموړي د دواړو هېوادونو ترمنځ په ځانګړي ډول د کانونو په برخه کې د همکاریو د لا زیاتې پراختیا غوښتنه کړې ده.

په خبرپاڼه کې د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزارت مرستیال عبدالرحمن قانت له قوله راغلي چې دغه وزارت له ټولو نړیوالو پانګوالو څخه چې د هېواد د کانونو په برخه کې پانګونې ته لېواله وي، هرکلی کوي او د هغوی د فعالیتونو لپاره به لازمې اسانتیاوې برابرې کړي.

بل خوا، په افغانستان کې د ایران د ګډې سوداګرۍ خونې رییس ویلي چې ایراني شرکتونه او پانګوال د افغانستان د کانونو او نفتو په برخو کې پانګونې ته چمتو دي.

هغه د کانونو د اکتشاف او استخراج په برخو کې د افغان انجینرانو د روزنې او د تجربو د لېږد په موخه د ایراني خصوصي شرکتونو د همکارۍ خبر هم ورکړی.

طالبانو ددې ناستو د هوګړو په اړه نور ډېر جزییات نه دي ور کړي.

په هرات کې د طالبانو د والي دفتر د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې نوراحمد اسلام‌جار د یوه پلاوي په مشرۍ کابل ته تللی او هلته به په پلازمېنه کې له یو شمېر لوړپوړو چارواکو سره وګوري. په خبرپاڼه کې راغلي چې د دغو لیدنو اصلي محور د لویو اقتصادي پروژو د پرمختګ ارزول، د هرات د صنعتي ښارګوټي پراختیا او د سوداګریز لېږد رالېږد په برخه کې د پرتو ننګونو هوارول دي.

د دغې خبرپاڼې پر بنسټ، په دغه سفر کې به د اسلام‌قلعه بندر له لارې د وارداتو او صادراتو د کچې د لوړولو او د ګمرکي پړاوونو د ښه کولو موضوعات هم تعقیب شي، ترڅو سوداګرو ته ډېرې اسانتیاوې برابرې شي. خو شنونکي دغه ګام په هرات کې له وروستیو امنیتي حالاتو او ترینګلتیاوو سره تړلی بولي.

دا په داسې حال کې ده، چې هرات په تېره اونۍ کې د طالبانو پر ضد د دوو اعتراضونو شاهد و. طالبانو دغه اعتراضونه په تاوتریخوالي سره وځپل او د نورو لاریونونو د مخنیوي لپاره یې په دغه ولایت کې سخت امنیتي تدابیر نیولي دي. دغه اعتراضونه د حجاب په پلمه د ښځو له پراخو نیول کېدو وروسته پیل شول.

هم‌مهاله، د افغانستان د ازادۍ جبهې تېره شپه په هرات کې د طالبانو د امربالمعروف پر ریاست د برید او د دغې ډلې د درېیو غړو د وژل کېدو خبر ورکړ.

بلخوا، نوراحمد اسلام‌جار تر دې وړاندې ویلي وو، چې په وروستیو کې په هرات کې د دغې ډلې د خوښې د حجاب د مراعاتولو کچه ورځ تر بلې لږه شوې وه. هغه په هرات کې نیول شوې ښځې «رواني ناروغاني» بللې وې او ټینګار یې کړی و، چې لارښوونه شوې دغه ښځې له ښاره راټولې کړل شي.

د طالبانو یاد کمېسیون ویلي، تېره ورځ د غبرګولي پر ۲۲مه د ننګرهار د تورخم له لارې ۵۹۹ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۳ زره او ۲۴ تنه کېږي او د کندهار د سپین بولدک له لارې ۹۵ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۵۱۴ تنه کېږي هېواد ته راستنې شوې دي.

د کډوالو ستونزو ته د رسېدو عالي کمېسیون یاته کړې چې تېره ورځ ۶۵ کورنۍ د نیمروز د ورېښمو پله له لارې او ۱۲ کورنۍ هم د هرات د اسلام کلا له لارې له ایران څخه راستنې شوې دي.

طالبانو ویلي، چې په تورخم کې یې له ۶۵۰ کورنیو سره ټولټال ۵ میلیونه و ۳۱۸ زره افغانۍ او په سپین بولدک کې له ۹۸ کورنیو سره ۸۳۴ زره افغانۍ نغدي مرسته شوې ده.

دغه افغانۍ کورنۍ پر داسې مهال له ګاونډیو هېوادونو راستنې شوې چې ملګرو ملتونو او نورو مرستندویه سازمانونو په افغانستان کې د تازه راستنو شویو افغانانو د اقتصادي وضعیت او د کاري زمیني د نشتون په اړه ژورې اندېښنې ښودلې دي.

د طالبانو د ننګرهار د عامې روغتیا ریاست نن شنبه، د غبرګولي پر ۲۳مه ویلي، چې د پولیو محیطي ویروس له پاکستان راغلی دی او له کورنیو یې غوښتي چې له روغتیايي ډلو سره پوره همکاري وکړي.

په ختیځ زون کې د روغتیا نړیوال سازمان مسوول ډاکتر دانش ویلي، ختیځ زون د هېواد په کچه د واکسین د پوښښ په برخه کې لومړی مقام لري. د هغه په وینا، له همدې امله دغه زون ته درې میلیونه امریکایي ډالره ورکړل شوي، چې اوس‌مهال پرې په کونړ او لغمان ولایتونو کې دوه روغتیايي مرکزونه جوړېږي.

بلخوا، د پولیو د عملیاتي مرکز مشر ډاکتر نجیب کاموال ویلي، له دغه کمپاین وروسته به په ۱۴ نورو ولسوالیو کې هم یو بل پیاوړی کمپاین پیل شي. نوموړي زیاته کړه چې افغانستان د پولیو د محوې په برخه کې له پاکستان څخه مخکې دی، خو د دغه ویروس د بشپړ ختمولو لپاره لا ډېر کار ته اړتیا شته.

په ورته وخت کې، د طالبانو د ختیځ زون د کتلوي معافیت امر حکم خان ګلابزي هم تایید کړه، چې په دغه پیل شوي کمپاین کې به نږدې څلور نیم سوه زره ماشومان دوه ډوله د واکسین ورکړل شي.