له هراتۍ ښځو سره د تاوتریخوالي په لړ کې؛ سلام حنفي د هرات د والي کړنې ستایلي

شهباز شریف دا تابیاوې د ملي امنیت د تامین لپاره د یوې پراخې ستراتیژۍ برخه وبلله او ویې ویل، چې د ګواښونو د مخنیوي لپاره د «ډیورنډ کرښې» پیاوړتیا اړینه ده. هغه څرګنده کړه، چې په دې اړه بېلابېل لیدلوري د درناوي وړ دي، خو حکومت مسوولیت لري چې امنیت تضمین کړي.

د پاکستان د لومړي وزیر دغه څرګندونې د اپوزیسیون د مشر محمود خان اڅکزي د څرګندونو په ځواب دي.

محمود خان اڅکزي د ملي اسمبلۍ په غونډه کې وویل، چې د ډیورند کرښه د پولې دواړو غاړو ته د مېشتو پښتنو ترمنځ واټن رامنځته کوي او ټولنیزې او بشري پایلې لري.

د پاکستان لومړي وزیر له افغانستان سره پر شاوخوا ۲ زره کیلومتره اوږده کرښه د کټارو، کمرو او نورو څارونکو زیربناوو لپاره میلیارډي لګښتونو ته په اشارې سره وویل، دا اقدامات د غیرقانوني تګ راتګ د کمولو او د امنیتي ګواښونو د مخنیوي لپاره پلان شوي دي.

شهباز شریف زیاته کړه، که دا اقدامات، ان که د یوه وګړي په ځانګړې توګه د یوه ماشوم ژوند وژغوري، نو دا لګښتونه به د توجیه وړ وي.

د یادونې وړ ده، چې د ډیورند د کرښې دواړو غاړو اوسېدونکي رسمي پوله نه‌ګڼي او په ځانګړې توګه د افغانستان هېڅ حکومت ډیورند کرښه له پاکستان سره د رسمي پولې په توګه نه‌ده منلې او یوازې یې «کرښه» بللې ده.

د غزني ولایت لپاره د طالبانو د امنیه قومندانۍ ویاند ابو خالد سرحدي وايي، دغه پېښه د شپې شاوخوا ۱۰ بجې د یوه ۵۸۰ مسافر وړونکي او یوه بار وړونکي موټرو تر منځ د ټکر له امله رامنځته شوې ده.

د نوموړي په وینا، په دې پېښه کې تر اوسه لږ تر لږه ۲ کسان مړه شوي او د ۱۱ ښځو په ګډون ۲۹ نور ټپیان شوي دي.

هغه د ټپیانو له ډلې د ۸ تنو روغتیايي وضعیت نازک بولي او د پېښې د رامنځته کېدو لامل هم د موټر چلوونکو بې‌احتیاطي په ګوته کوي.

د افغانستان د صنایعو او کانونو خونې د شنبې په ورځ (د غبرګولي ۲۳مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، د دغې خونې سرپرست محمد رفیع عظیمي په کابل کې د ایران سفارت سرپرست او مل پلاوي ته د صنعت او کانونو اونۍ په پنځم ملي او نړیوال نندارتون کې د ګډون بلنه ورکړه. د ایران سفیر علي رضا بېکدلي په ځواب کې وویل، چې د بېلابېلو برخو شاوخوا شلو ایراني شرکتونو په دغه نندارتون کې د ګډون لپاره لېوالتیا ښودلې ده.

علي رضا بېکدلي په دې لیدنه کې د افغانستان له خلکو او طالبانو سره د دوستانه اړیکو پر دوام ټینګار وکړ او ویې ویل، چې د ایران خصوصي سکټور په ځانګړي ډول د عصري ټکنالوژۍ په برخه کې د پام وړ پرمختګ کړی دی. هغه زیاته کړه، چې هېواد یې چمتو دی څو خپلې تجربې، تخصص او ټکنالوژي د افغانستان له خصوصي سکټور او پانګوالو سره شریک کړي او د دواړو لورو پانګوال کولای شي د یو بل له ظرفیتونو ګټه پورته کړي.

له دې سره هم‌مهاله نیوکې دي، چې طالبانو په پراخه کچه پرته له مسلکي او تخنیکي څېړنو د هېواد په بېلابېلو ولایتونو کې چینایي، روسي او ایراني شرکتونو ته کانونه په قراردادونو ورکړي دي. خلک نیوکې لري، چې له دغو قراردادونو څخه ډېره ګټه د لوړ پوړو طالبانو جیبونو ته ځي.

فرهاد دریا په دغه لاریون کې زیاته کړه، چې غواړي په دې توګه افغان ښځو ته دا پیغام ورسوي چې هغوی په خپله مبارزه او رنځ کې یوازې نه‌دي او نړیوال یې تر څنګ ولاړ دي.

دغه افغان سندرغاړي د خپلو خبرو په دوام کې هیله وښوده، چې په نړۍ کې هېڅ ښځه د خپل جنسیت له امله باید له خپلو اساسي حقونو او ازادۍ څخه بې‌برخې پاتې نه‌شي. هغه ټینګار وکړ، چې د ښځو د ازادۍ او حقونو تامین د ټولنې د پرمختګ لپاره یو اړین ګام دی.

نوموړي وویل: «لکه څنګه چې نن جرمني کې ښځې د ژوند حقونه لري، نو افغان ښځې هم باید له خپلو حقونو برخمنې شي».

فرهاد دریا زیاته کړه: «موږ پنځه وروڼه یو، موږ سکه خور نه‌لرو، خو سلګونه افغان ښځې زما خویندې دي او زه ورته د ازاد ژوندانه هیله لرم».

په دغه اعتراضي غونډه کې ګڼو افغانانو او د ښځو د حقونو فعالانو ګډون کړی وو، چې په افغانستان کې یې د ښځو پر وړاندې د لګول شویو محدودیتونو د لرې کېدو غوښتنه یې کوله. ګډونوالو د افغان ښځو د حقونو د خوندیتوب او د هغوی د غږ پورته کولو لپاره د داسې غونډو دوام مهم وباله.

د دې تر څنګ په فرانسې او د اروپا په یو شمېر نورو هېوادونو کې هم د افغان ښځو په ملاتړ غونډې شوي او په‌کې په هرات کې د طالبانو له لوري له ښځو سره روان تاوتریخوالی غندل شوی دی.

ضیاالحق امرخېل د شنبې ورځې په ناوخته (د غبرګولي ۲۳مه) په خپله فېسبوک‌پانه ویلي، چې په خواله رسنیو کې د نجونو او ښځو په اړه د ځینو کسانو له‌خوا کارول کېدونکي الفاظ د یوه متمدن انسان لپاره د «شرم» وړ دي.

د جمهوریت په دوره کې د ننګرهار دغه پخواني والي ویلي، چې د ښځو او نجونو پر وړاندې دا ډول «وحشیانه او ظالمانه ذهنیت» خورا دردونکی دی. هغه زیاته کړې، چې په ټولنیزو رسنیو کې د هېواد د پاک‌لمنو نجونو او ښځو لپاره داسې کلمې کارول کېږي چې لوستل یې هر بااحساسه انسان شرموي او دا ښيي، چې اخلاقي زوال په ټولنه کې څومره ژور ځای نیولی دی.

ضیاالحق امرخېل د اسلامي هېوادونو په کچه د افغان ښځو د وقار او عفت ستاینه کړې او په وینا یې، ډېرو اسلامي هېوادونو ته یې سفرونه کړي، خو په پوره ډاډ سره ویلی شي، چې کومه حیا او مسلماني چې د افغانستان په خویندو او میندو کې شته، په ټوله نړۍ کې بې‌نظیره ده او باید درناوی یې وشي.

نوموړي همداراز ټینګار کړی، چې د نجونو او ښځو سپکاوی په هېڅ ډول د توجیه وړ نه‌دی او د هغوی د بې‌عزتۍ لپاره هېڅ دلیل نه‌شته. د هغه په وینا، د خپلو خویندو او میندو د عزت او وقار ساتنه د ټولنې د هر وګړي انساني، اسلامي او اخلاقي مسوولیت دی چې باید په پوره توګه ادا شي.

دا په داسې حال کې ده، چې طالبانو په هرات کې یو شمېر ښځې پر بې‌حجابۍ تورنې کړي او یو شمېر یې نیولي هم دي او همدا راز یې د ښځو او نارینه‌وو اعتراضونه یې هم سخت ځپلي دي.