شهباز شريف: د امنیت ټینګښت لپاره د ډيورند پر کرښه د اغزن تار غځول اړين دي

د غزني ولایت لپاره د طالبانو د امنیه قومندانۍ ویاند ابو خالد سرحدي وايي، دغه پېښه د شپې شاوخوا ۱۰ بجې د یوه ۵۸۰ مسافر وړونکي او یوه بار وړونکي موټرو تر منځ د ټکر له امله رامنځته شوې ده.

د نوموړي په وینا، په دې پېښه کې تر اوسه لږ تر لږه ۲ کسان مړه شوي او د ۱۱ ښځو په ګډون ۲۹ نور ټپیان شوي دي.

هغه د ټپیانو له ډلې د ۸ تنو روغتیايي وضعیت نازک بولي او د پېښې د رامنځته کېدو لامل هم د موټر چلوونکو بې‌احتیاطي په ګوته کوي.

د افغانستان د صنایعو او کانونو خونې د شنبې په ورځ (د غبرګولي ۲۳مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، د دغې خونې سرپرست محمد رفیع عظیمي په کابل کې د ایران سفارت سرپرست او مل پلاوي ته د صنعت او کانونو اونۍ په پنځم ملي او نړیوال نندارتون کې د ګډون بلنه ورکړه. د ایران سفیر علي رضا بېکدلي په ځواب کې وویل، چې د بېلابېلو برخو شاوخوا شلو ایراني شرکتونو په دغه نندارتون کې د ګډون لپاره لېوالتیا ښودلې ده.

علي رضا بېکدلي په دې لیدنه کې د افغانستان له خلکو او طالبانو سره د دوستانه اړیکو پر دوام ټینګار وکړ او ویې ویل، چې د ایران خصوصي سکټور په ځانګړي ډول د عصري ټکنالوژۍ په برخه کې د پام وړ پرمختګ کړی دی. هغه زیاته کړه، چې هېواد یې چمتو دی څو خپلې تجربې، تخصص او ټکنالوژي د افغانستان له خصوصي سکټور او پانګوالو سره شریک کړي او د دواړو لورو پانګوال کولای شي د یو بل له ظرفیتونو ګټه پورته کړي.

له دې سره هم‌مهاله نیوکې دي، چې طالبانو په پراخه کچه پرته له مسلکي او تخنیکي څېړنو د هېواد په بېلابېلو ولایتونو کې چینایي، روسي او ایراني شرکتونو ته کانونه په قراردادونو ورکړي دي. خلک نیوکې لري، چې له دغو قراردادونو څخه ډېره ګټه د لوړ پوړو طالبانو جیبونو ته ځي.

د عوامي نشنل ګوند مشر اېمل ولي خان پر ايالتي او مرکزي حکومتونو په نیوکو سره ویلي: «ټول د واک او پښتونخوا د تباهۍ لپاره سره یو دي. هغه ولایتي سرچینې، مالي خپلواکي او حقونه چې د اتلسم اساسي قانون د تعدیل له لارې پیاوړي شوي وو، نن یو- یو مرکز ته سپارل کېږي».

هغه له خيبرپښتونخوا څخه مرکزي بودجې ته د برخې په پرې کولو هم نيوکه وکړه او ویې ويل: «۱۰۹ میلیارده کلدارې د داسې یوه ايالت له بودجې څخه کمې او مرکز ته ورکړل شوي چې لا دمخه د ترهګرۍ، ناامنيو او اقتصادي ستونزو ښکار ده. ویل کېږي چې دا پیسې به پر دفاعي لګښتونو مصرف شي. دا خو ټول پوهېږي چې د دې پرېکړې اصلي واک له چا سره دی؟ ولس اوس پر دې پوهېدلی چې پرېکړې چېرته کېږي او نومول شوي کرکټرونه د چا استازي دي».

نوموړي په خيبرپښتونخوا کې د پاکستان تحريک انصاف ګوند ايالتي حکومت ته په اشارې سره وويل: «هغه کسان چې ځانونه یې د مرکزي حکومت د مخالفت تر ټولو د لوړ بیرغوالو په توګه معرفي کول، نن د هغوی اعلی وزیر د ايالت سرچینې د مرکز غېږې ته واچولې».

اېمل ولي خان دا څرګندونې په داسې مهال کړي، چې د جمعې په ورځ د پاکستان د ۲۰۲۶-۲۰۲۷ کال لپاره کلنۍ بودجه وړاندې کړه او د دفاعي بودجې په برخه کې یې د تېر کال پرتله د ۱۷،۶ سلنې زیاتوالي وړاندیز کړی دی.

د خزانې وزیر محمد اورنګزیب په ملي اسمبلۍ کې د بودجې وړاندې کولو پر مهال وویل، چې سږ کال د دفاعي بودجې لپاره ۳۰۰۰ میلیارده روپۍ ځانګړې شوې دي. په تېر مالي کال (۲۰۲۵-۲۰۲۶) کې د دفاعي بودجې په برخه کې د ۲۰،۲ سلنه زیاتوالي په راوستلو سره ۲۵۵۰ میلیارده روپۍ دغې برخې ته ځانګړې شوې وې، خو له بیا کتنې وروسته بیا دا اندازه ۲۵۹۵ میلیارده روپیو ته لوړه شوه.

د راپورونو له مخې، د پاکستان دفاعي بودجې ته له ايالتونو څخه برخه ورکړل شوې ده.

فرهاد دریا په دغه لاریون کې زیاته کړه، چې غواړي په دې توګه افغان ښځو ته دا پیغام ورسوي چې هغوی په خپله مبارزه او رنځ کې یوازې نه‌دي او نړیوال یې تر څنګ ولاړ دي.

دغه افغان سندرغاړي د خپلو خبرو په دوام کې هیله وښوده، چې په نړۍ کې هېڅ ښځه د خپل جنسیت له امله باید له خپلو اساسي حقونو او ازادۍ څخه بې‌برخې پاتې نه‌شي. هغه ټینګار وکړ، چې د ښځو د ازادۍ او حقونو تامین د ټولنې د پرمختګ لپاره یو اړین ګام دی.

نوموړي وویل: «لکه څنګه چې نن جرمني کې ښځې د ژوند حقونه لري، نو افغان ښځې هم باید له خپلو حقونو برخمنې شي».

فرهاد دریا زیاته کړه: «موږ پنځه وروڼه یو، موږ سکه خور نه‌لرو، خو سلګونه افغان ښځې زما خویندې دي او زه ورته د ازاد ژوندانه هیله لرم».

په دغه اعتراضي غونډه کې ګڼو افغانانو او د ښځو د حقونو فعالانو ګډون کړی وو، چې په افغانستان کې یې د ښځو پر وړاندې د لګول شویو محدودیتونو د لرې کېدو غوښتنه یې کوله. ګډونوالو د افغان ښځو د حقونو د خوندیتوب او د هغوی د غږ پورته کولو لپاره د داسې غونډو دوام مهم وباله.

د دې تر څنګ په فرانسې او د اروپا په یو شمېر نورو هېوادونو کې هم د افغان ښځو په ملاتړ غونډې شوي او په‌کې په هرات کې د طالبانو له لوري له ښځو سره روان تاوتریخوالی غندل شوی دی.

د پاکستان په کراچۍ ښار کې د ترهګرۍ پر ضد د پوليسو څانګې (سي‌ټي‌ډي) د شنبې په ورځ (د غبرګولي ۲۳مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ادعا کړې، چې نیول شوی مشکوک کس د طلال عرف زید بلوڅ ورور دی او د دوی په وینا، طلال عرف زید بلوڅ د ټي‌ټي‌پي یو فعال غړی دی او دا مهال په افغانستان کې مېشت دی.

طالبانو په وار وار د پاکستان دغه ډول څرګندونې رد کړي او ویلي یې دي، چې ټي‌ټي‌پي د پاکستان کورنۍ مسئله ده.

د کراچۍ ښار د ترهګرۍ پر ضد د پوليسو څانګې همداراز ادعا کړې، چې دغه کس د عصري ډرون ټکنالوژۍ او د چاودېدونکو توکو د پېرلو او رسولو په برخه کې چې په ترهګریزو فعالیتونو کې ترې کار اخیستل کېږي، مرکزي رول درلود.

په خبرپاڼه کې راغلي، چې نیول شوي کس د خپل ورور په لارښوونه د ډرون موتورونه، پروپیلرونه، بیټرۍ، کنټرولر بورډونه او نور برېښنايي توکي پېرل چې په وینا یې، د لاسي بمونو په جوړولو کې ترې کار اخيستل کېدای شي.

د ترهګرۍ پر ضد پوليسو څرګنده کړې، چې له دغه نیول شوي کس څخه یې د موبايلونو او ډرون ترڅنګ یوه اندازه چاودېدونکي مواد هم ترلاسه کړي دي.

دا په داسې حال کې ده، چې په دې وروستیو کې په ځانګړې توګه په خیبر پښتونخوا کې د ډرون په وسیله بریدونه ډېر شوي او تر ډېره په‌کې ولسي وګړو ته مرګ ژوبله اوښتې ده.