د طالبانو د عامې روغتیا وزارت یو پلاوی هېواد ته د واردېدونکو درملو د ارزونې په موخه ازبکستان ته تللی او موخه یې هم باکیفیته درملو ته د هېوادوالو د لاسرسي تأمینول دي. له شاوخوا ۸ میاشتو راهیسې له پاکستان سره د سوداګرۍ له بندېدو وروسته اوس افغانستان تر ډېره پر منځنۍ اسیا تکیه دی.
د طالبانو د عامې روغتیا وزارت د دوشنبې په ورځ (د غبرګولي ۲۵مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، د دغه پلاوي مشري د یاد وزارت د خوړو او درملو معينيت د درملو او روغتیايي محصولاتو د تنظیم رييس عبدالبصیر قانع کوي او موخه یې هم د ازبکستان د درملو او روغتیايي محصولاتو د تولیدي فابریکو لیدنه، د تولیدي ظرفیتونو ارزونه، د کیفیت کنټرول له معیارونو او سیسټمونو سره بلدتیا او همدارنګه د هغو تولیدي فابریکو د وضعیت ارزول دي، چې د ښه تولید (GMP) نړیوال اصول او معیارونه پلي کوي.
په خبرپاڼه کې راغلي: «د خوړو او درملو معينيت پلاوی به د دې سفر په ترڅ کې د ازبکستان د اړوندو ادارو او تولیدي شرکتونو له مسوولینو سره ليدنې ترسره او تخنیکي همکاریو د پراختیا، د وارداتي معیارونو لوړولو، د مسلکي تجربو د شریکولو او له نړیوالو معیارونو سره سم د درملو برابرولو لپاره د لا زیاتو فرصتونو د رامنځته کولو په اړه نظرونه شريک کړي».
تر دې مخکې د افغانستان ډېری د اړتیا وړ درمل او نور توکي له پاکستان او یا هم د پاکستان له لارې افغانستان ته واردېدل، خو طالبان له شاوخوا اتو میاشتو راهیسې له پاکستان سره د سوداګریزو چارو له بندولو وروسته هڅې کوي، چې د درملو په ګډون د اړتیا وړ نور توکي له منځنۍ اسیا او ایران څخه برابر کړي.
یو شمېر هېوادوال په کور دننه د ځنیو ځانګړو ناروغیو د درملو له نشتوالي او یا هم د کمښت له امله شکایت لري او په وینا یې، د ډېریو نورو درملو بیې هم لوړې شوې دي.
طالبانو له واک ته رسېدو وروسته یو پراخ کمپاین پیل کړی چې د افغانستان ځوانان د طالباني تفکر پر لور جذب کړي، خو دې هڅو سره له دې چې د هېواد ستونزې نه دي اوارې کړي بلکې وضعیت یې لا نور ترینګلی کړی دی.
په تېرو دریو کلونو کې د دیني مدرسو شمېر د تېرو شلو کلونو پرتله پنځه برابره زیات شوی، چې اوس یې شمېر نږدې ۷۰۰۰ ته رسېدلی او لا هم زیاتېږي. افغانان اړ دي چې خپل اولادونه ښوونځي ته ولېږي، آن که دا ښوونځی مدرسه هم وي.
د طالبانو د پوهنې وزارت د مدرسو او دارالحفاظونو مشر عبدالرزاق صدیق رسنیو ته ویلي و: «افغانستان یوه مذهبي ټولنه ده او هر کس باید لومړنۍ او د لوړې کچې دیني زدهکړې ولري. له همدې امله موږ د دیني مدرسو وده ضروري بولو».
خو دا فکر آن د طالبانو دننه هم پراخ ملاتړ نه لري. ځینې طالب چارواکي وایي چې افغانستان یوازې طالب او ملا ته اړتیا نه لري بلکې انجینرانو او ډاکټرانو ته هم اړتیا ده. دا وضعیت نړۍ ته یو انزوا طلبه او افراطي افغانستان معرفي کوي چې نه یوازې کولتوري ستونزې لري، بلکې سیمه او نړۍ ته قوي امنیتي ګواښ هم پېښولی شي.
که څه هم افراطي فکرونه پراخېږي، خو ټکنالوژي دا وړتیا لري چې له افراطیت سره مبارزه وکړي. انټرنټ او رسنۍ هغه څه دي چې په اوسني عصر کې ورسره ځوانان په بېلابېلو ډولونو نښلول شوي دي. د شمېرو له مخې، د افغانستان ۶۷ سلنه وګړي لږ تر لږه میاشت کې یو ځل ټلوېزیون ګوري، چې دا ۱۲ میلیونه ماشومان او ۱۴ میلیونه ځوانان رانغاړي.
نجیب پیکان زیاتوي، چې تر ټولو مهمه مسئله له دې ځوانانو سره د اړیکو جوړول دي: «افغان ځوانان په دوو برخو وېشل کېدای شي. لومړی، تحصیلکرده او ناراضه ځوانان دي چې په میدان یوازې پرېښودل شوي او د بدلون ځواک یې له لاسه ورکړی. دا هغه ځوانان دي، چې که څه هم ناهیلې دي، خو د ځان ژغورلو یوازینۍ لاره د آزادې نړۍ سره همکاري ګڼي.دویم، هغه ځوانان دي چې د طالبانو په اداره کې دي؛ هغوی افراطي شوي. هر کال نیم میلیون طالبان له مدرسو فارغېږي او د افراطیت پر لور ګام اخلي.»
د حالاتو د بدلون لپاره باید له دواړو ډلو سره کار وشي. تر ټولو مهمه لاره دا ده چې د رسنیو، خبرو اترو، کنفرانسونو او مشورو له لارې د ځوانانو ترمنځ پل جوړ شي، ترڅو هغوی انتقادي فکر ته وهڅول شي او خپل بحثونه له دین او آخرت څخه ور هاخوا هم وغځوي.
دا ځوانان کار غواړي، او د کار موندلو لپاره اړیکو ته اړتیا لري. له هغو هېوادونو درس اخیستل کېدای شي، چې د ځوانانو کچه پکې لوړه ده، او دغه ځوانان د سمې لارې پر لور هڅول کېدای شي.
