افغان لیکوال حبیب‌الله رفیع له څو کلونو جلاوطنۍ وروسته افغانستان ته ستون شوی

د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزیر له خپلو مرکزي او ولایتي کارکوونکو او مسولینو سره په انلاین غونډه کې د دغه ډلې د مشرتابه د «امرونو او لارښوونو» پر عملي کولو ټینګار کړی.

نورالدین عزیزي ویلي: «د کابینې په وروستۍ ناسته کې د مشرتابه صادر شوي هدایات او امرونه کارکوونکو ته ورسول شول».

هغه همدارنګه زیاته کړې: « مشرتابه په خپلو لارښوونو کې پر تقوا، خالص عبادت، د شریعت د احکامو عملي کول، د مشرانو اطاعت، د عقیدې زده کړه، د قوانینو او مقرراتو تطبیق او له خلکو سره پر ښه چلند باندې ټینګار کړی دی».

عزيزي له خپلو کارکوونکو څخه په ټینګار غوښتنه کړې، چې د هبت الله حکمونه، فرمانونه او لارښوونې عملي کړي.

یوشمېر انتقاد کوونکي د اندېښنې په څرګندولو سره وايي، چې د طالبانو وزارتونه د ادارې د تخنیکي او اقتصادي فعالیتونو پر ځای تر ډېره پر دیني او فکري لارښوونو تمرکز کوي، په داسې حال کې چې هېواد له اقتصادي ستونزو، کاري فرصتونو او سوداګریزې پراختیا له جدي ننګونو سره مخ دی.

منتقدان وايي چې د صنعت او سوداګرۍ وزارت اساسي دنده د پانګونې جلبول، د صنعت ملاتړ، د سوداګرۍ اسانتیا او د بازارونو پراختیا ده.

په افغانستان کې د اوچا دفتر په یوه تازه ایکس پوسټ کې د بامیان ولایت د اوسېدونکو د بشري وضعیت په اړه اندېښنه ښودلې او ویلي یې دي چې وچکالۍ او د اوبو کمښت د خلکو پر ژوند ژور اغېز کړی دی.

اوچا د بامیان د یوې سیمې د اوسېدونکي له قوله ویلي: «دلته ژوند ورځ تر بلې ناشونی کېږي.»

د یادې ادارې په وینا، د اوبو کمښت او پرله‌پسې وچکالي ځینې کورنۍ دې ته اړ کړې چې خپلې مېنې پرېږدي، په داسې حال کې چې پاتې کورنۍ هم د ژوند د لومړنیو اړتیاوو په برابرولو کې له جدي ستونزو سره مخ دي.

اوچا ټینګار کړی چې د بامیان د اغېزمنو سیمو اوسېدونکي بېړنیو بشري مرستو ته اړتیا لري او د وضعیت د لا خرابېدو د مخنیوي لپاره باید عاجل اقدامات وشي.

د ملګرو ملتونو دغه اداره وايي، د اقلیمي بدلونونو او وچکالۍ دوام په افغانستان کې د زیانمنو ټولنو پر بشري وضعیت فشارونه نور هم زیات کړي دي.

د یاد وزارت د خبرپاڼې له مخې، چې نن سه شنبه (د غبرګولي ۲۶مه) خپره شوې، دغه پېښې په فاریاب، تخار، ننګرهار، سرپل، فراه او زابل ولایتونو کې ثبت شوي دي.

په خبرپاڼه کې راغلي چې یادې ښځې له کلونو راهیسې د کورنیو له لوري د تاوتریخوالي سره مخ وې او د دوی په وینا له شرعي حقونو بې برخې وې.

وزارت زیاتوي چې د دغو ښځو خاوندان او د کورنۍ غړي اړوندو ریاستونو ته احضار شوي او له هغوی څخه په لیکلې بڼه ژمنه اخیستل شوې چې په راتلونکي کې به دا ډول کړنې نه تکراروي.

دا په داسې حال کې ده چې د طالبانو له بیا واکمنۍ وروسته یاد وزارت د ښځو اړوند محدودونکې قوانین وضع کړي. او ښځې یې له له ازاد تګ راتګ، تعلیم او کار څخه منعه کړي.

امیرخان متقي دغه غونډې ته د وینا پر مهال وویل: «ایران او امریکا له اوږدو خبرو وروسته هوکړې ته رسېدلې که توافق وشي مثبت پرمختګ دی». نوموړي ټینګار وکړ، چې د سیمې او نړۍ د هېوادونو ترمنځ دي جګړې، تاوتریخوالی او ستونزې د خبرو، ناستو او تفاهم له لارې حل شي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ اعلان کړی، چې د تهران او واشنګټن ترمنځ د جګړې د پای ته رسولو هوکړه شوې ده.

ویل کیږي دا هوکړه به راتلونکې جمعه په سویس کې لاسلیک شي. د دې هوکړې له مخې به ایران هرمز تنګی بېرته پرانیزي او امریکا به د ایران پر بندرونو او د ایراني کښتیو پر تګ راتګ محدودیتونه لرې کوي.

امیرخان متقي د سیمه ییزو مطالعاتي ادارو ترمنځ ګډ علمي، څېړنیز او فکري همکارۍ د سیمې او هېوادونو په پرمختګ کې مهم یادې کړې.

متقي ویلي، چې له دغه ګډو ناستو او هڅو له مخې دې، په سیمه کې د اقلیمي بدلونونو، د اوبو کمښت، د هوا ککړتیا، جګړې، د هېوادونو اړیکې، اقتصادي او سوداګریزې چارې او ورته نور برخو کې دي څېړنې، طرحې، پلانونه او وړاندیزونه تیار او د ستونزو په حل کې دې له دولتونو سره همکارۍ پياوړي شي.

د طالبانو بهرنیو چارو وزارت ویلي، چې په دغه ناسته کې د ازبکستان، ترکمنستان، قزاقستان، قرغزستان، تاجکستان او اذربایجان هېوادونو د ولسمشرانو د دفترونو تر چتر لاندې د ستراتیژیکو مطالعاتو د مرکزونو مشران، څېړونکي او پالیسي جوړونکي ګډون لري.

په یاده ناسته کې به ګډونوال د سیمه‌ییز اتصال، ثبات، سوداګرۍ، انرژۍ، ترانزیټ، پانګونې او اقتصادي همکاریو پر مهمو موضوعاتو د بحث ترڅنګ د افغانستان او منځنۍ اسیا ترمنځ د روانو همکاریو وضعیت وارزوي.

د نوموړي په وینا، پېښه هغه مهال رامنځته شوه ګله چې موټر له سرک کاواکه او چپه شو.

مسوولین زیاتوي چې ټپیان د امنیتي ځواکونو او د سیمې د اوسېدونکو په مرسته روغتیايي مرکز ته لېږدول شوي او د درملنې لاندې دي.