د ملګرو ملتونو د سرمنشي د ځانګړي استازي نوی مرستیال برونو لمارکي کابل ته ورسېد او په رسمي ډول یې دنده پیل کړه. یوناما وایي، نوموړی به په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د ادارو، صندوقونو او پروګرامونو د فعالیتونو د همغږۍ مسوولیت پر غاړه ولري.
د ملګرو ملتونو مرستندویه پلاوي دفتر (یوناما) د سې شنبې په ورځ، د غبرګولي په ۲۶مه، په یوه خبرپاڼه کې لیکلي چې د ملګرو ملتونو دغه چارواکي په رسمي ډول په افغانستان کې خپله دنده پیل کړې ده.
د یوناما په وینا، هغه د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیو ګوتېرش ګومارلی دی.
برونو لمارکي د اندریکا راتواته ځای ناستی شوی او په افغانستان کې یې د ملګرو ملتونو د مرستندویه پلاوي د ماموریت د مشرۍ مسوولیت پر غاړه اخیستی دی.
د ملګرو ملتونو امنیت شورا پرون د یوناما ماموریت د ۲۰۲۷ کال تر جون میاشتې پورې د یوه بل کال لپاره وغځاوه.
یوناما لیکلي چې نوموړي تر دې وړاندې له ۲۰۲۲ تر ۲۰۲۶ کال پورې د کانګو دیموکراتیک جمهوریت کې د ملګرو ملتونو د سوله ساتي ماموریت د ځانګړي استازي د مرستیال، د میشت همغږوال او بشردوستانه چارو د همغږوال په توګه دنده کړې ده.
هغه همدارنګه په هایټي کې د ملګرو ملتونو په سیاسي دفتر کې د ځانګړي استازي د مرستیال او د بشري چارو د همغږوال په توګه کار کړی دی.
برونو لمارکي د ملګرو ملتونو د پراختیايي پروګرام (UNDP) د کړکیچونو د مدیریت دفتر د مرستیال په توګه هم دنده ترسره کړې او د دغه بنسټ په بېلابېلو ماموریتونو کې یې د کړکیچونو دځواب ویلو په برخه کې ونډه اخیستې ده.
هغه سومالیا، هایټي، فلسطین او کمبوډیا ته کاري سفرونه کړي او تر دې وړاندې چې په ۱۹۹۲ کال کې له ملګرو ملتونو سره یوځای شي، په هایټي او ایتوپیا کې یې له یوې نړیوالې نادولتي موسسې سره همکاري کوله.
د ملګرو ملتونو دغه چارواکی د فرانسې د ګرمو سیمو د کرنیزې انجینرۍ سند لري او په فرانسوي او انګلیسي ژبو پوهیږي.
برونو لمارکي په داسې حال کې په کابل کې خپله دنده پیلوي، چې افغانستان لا هم د نړۍ له جدي بشري ناورینونو سره مخ دی. میلیونونه کسان د سختې بېوزلۍ په شرایطو کې ژوند کوي او د لومړنیو اړتیاوو د پوره کولو لپاره پر بشري مرستو پراخه تکیه لا هم نه ده کمه شوې.
د دانګام ولسوالۍ له غرنیو کلیو د وتلو پر مهال مرمۍ دومره ډېرې شوې، چې عبدالقاهر نورې نه شوای شمېرلی. هغه وایي، په ځینو ورځو کې به دومره ډزې کېدې چې ماشومانو یې له امله د شپې خوب نه شوای کولای. اوس هغه له خپلې کورنۍ او ټپي شوې لور سره د ننګرهار په بهسود ولسوالۍ کې اوسیږي.
هغه وویل، « پر موږ وحشت روان و، هره ورځ مرمۍ راتلې. کورونه وران شول او خلک ووژل شول».
د پاکستان او طالبانو ترمنځ د جګړې پرمهال د هغه د کورنۍ دوه غړي وژل شوي دي.
په کونړ کې د طالبانو د عامې روغتیا روغتون یوه چارواکي افغانستان انټرنشنل – پښتو ته وویل، چې د روان کال له فبروري نه د مې تر۱۰مې په کونړ کې ۳۱ کسان د پاکستان په بریدونو کې وژل شوي او ۱۰۷تنه نورټپیان شوي دي.
د ملګرو ملتونو مرستندویه پلاوي (یوناما) په خپل وروستي راپور کې ویلي، چې د ۲۰۲۶ کال د جنوري له لومړۍ نېټې څخه د مارچ تر ۳۱مې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د نښتو او پر ډېورنډ کرښه د تاوتریخوالي له امله لږ تر لږه ۳۷۲ افغان ملکي وګړي وژل شوي او ۳۹۷ نور ټپیان دي.
د طالبانو او پاکستان ترمنځ نښتې د ۲۰۲۵ کال د اکتوبر پر نهمه پر کابل د پاکستاني الوتکو له برید وروسته پیل شوې.
اسلام اباد پر افغان طالبانو نیوکه کوي، چې پاکستان ته د اوښتونکو وسله والو پاکستاني جنګیالیو مخه نه نیسي او افغان خاوره ددوی خلاف کارول کیږي، خو کابل د پاکستاني وسله والو مساله ددغه هېواد کورنۍ موضوع ګڼي.
سره له دې چې د دواړو خواوو ترمنځ د قطر په منځګړتوب اعلان وشو او په ترکیه، سعودي عربستان او چین کې دواړې خواوې خبرو اترو ته سره کښېنستې، خو پر ډیورنډ کرښه نښتې ونه درېدې.
د جګړې له پراخېدو سره هممهاله د کونړ او نورستان او د کرښې پورې غاړې ته د باجوړ او چترال له سرحدي سیمو ګڼې کورنۍ له خپلو کورونو بې ځایه شوې او د نورستان برګمټال او کامدېش ولسوالیو ته د تګ او راتګ لارې د پاکستاني ځواکونو د ډزو له امله وتړل شوې.
د نورستانیانو ټولنې قومي شورا رییس وايي، چې د لارې تړل کېدو له امله په کامدېش او برګمټال ولسوالیو کې دارو درمل او خوراکي توکي کم شول او په کلیوالو سیمو کې د یوې بوجۍ اوړو بیه ۲۸ زره افغانیو ته لوړه شوه. ډېرو خلکو خپل څاروي حلال کړل، ځکه اوړه نه پیدا کېدل او یا یې بیې دومره لوړې وې، چې ددوی له مالي توان نه بهر وې.
ولسي ډیپلوماسي
له میاشتو جګړو، ډزو او تړلو لارو وروسته، د ډیورنډ کرښې دواړو غاړو ته خلک ورو ورو دې پایلې ته ورسېدل چې ښايي سیاستوال هغه کار ونه شي کړای چې قومي جرګې یې کولی شي.
د کونړ یو سیمهییز مشر وايي، «خلکو غوښتل ژوند بېرته عادي شي. کله چې حکومتونه پایلې ته ونه رسېدل او رسمي ډیپلوماتیکو لارو ځواب ورنه کړ، خلکو خپلو دودیزو جرګو ته مخه کړه».
د اپرېل پر ۱۳مه د نورستان د برګمټال او کامدېش ولسوالیو ۲۶ قومي مشرانو د پاکستان د چترال له مشرانو سره یوه هوکړه وکړه، چې له مخې یې د کونړ له ناړۍ تر نورستان پورې نښتې ودرېدې او لارې بېرته پرانیستل شوې.
په دې هوکړه کې ویل شوي، چې دوی ځینې پرېکړې «د پاکستان او اسلامي امارت» په اجازه کړې دي.
د افغانستان انټرنشنل -پښتو د راپور له مخې، ناسته د پاکستاني ځواکونو په قرارګاه کې شوې وه او پاکستاني پوځیانو هم د جرګې په سیمه کې حضور درلود.
ځايي مشرانو وویل، پاکستاني پوځیانو ترې غوښتي چې په خپلو سیمو کې به د ټي ټي پي غړي نه پرېږدي او که څوک یې ملاتړ کوي، ولس دې یې پر وړاندې ودرېږي.
درې اونۍ وروسته د می پر ۴مه د باجوړ او کونړ د قومي مشرانو ترمنځ هم ورته هوکړه وشوه چې له مخې به یې دواړې خواوې(پاکستانی پوځ او طالبان) په خپلو پخوانیو پوستو کې وي، ډزې به بندوي، بېځایه شوې کورنۍ به بېرته خپلو سیمو ته ستنېږي او که له یوې خوا به پر بل لوري ډزې کېږي، مسوولیت به یې معلوم وي. په هوکړه کې دا هم راغلي چې «هر نظام د خپل داخلي امنیت مسوول دی».
دغه ټکی په پاکستان کې د امنیتي پېښو په تړاو د طالبانو د حکومت رسمي دریځ ته نږدې دی.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي د ۲۰۲۵ کال د نومبر په لومړیو کې په کابل کې له بهرنیو ډیپلوماټانو سره په ناسته کې وویل، چې دوی د پاکستان د امنیت مسوول نه دي او نه هم افغانستان د پاکستان ستونزې خپل کور ته راوړلی شي.
د قومي مشرانو پر دې هوکړو طالبانو تر اوسه رسمي غبرګون نه دی ښودلی، خو پاکستان یې هرکلی کړی دی.
د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویاند طاهر اندرابي د مې پر ۷مه په خپله اونیزه خبري ناسته کې وویل، چې دا هوکړه ښيي چې دواړو غاړو ته ولسونه سوله غواړي.
دغو هوکړو په سیمه کې د نښتو کچه راټیټه کړه او د بېځایه شویو کورنیو د بېرته ستنېدو زمینه یې برابره کړه، خو د دغو غیررسمي تړونونو د اوږدمهاله اغېز په اړه لا هم پوښتنې پاتې دي.
د کونړ یو قومي مشر له نومښودنې پرته افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د پاکستاني پوځ یوه غوښتنه دا وه چې طالبان د کونړ په حدودو کې له ډېورنډ کرښې لرې شي او امنیتي پوستې جوړې نه کړي. دغه راز رپوټونه وايي، له قومي مشرانو غوښتل شوي چې په خپلو سیمو کې د ټي ټي پي وسله والو ته ځای ور نه کړي.
پخواني ولسمشر حامد کرزي د می پر ۱۰مه ددغو هوکړو په غبرګون کې وویل، چې «پاکستان د وروستیو تېریو او فشارونو له لارې د ډېورنډ پر کرښه پراته ولسونه دې ته اړ کړي چې د خپلو امنیتي او نورو ستونزو د حل لپاره د پاکستان اړوندو ادارو ته مراجعه وکړي».
کرزي د «امن هوکړې» د ډېورنډ کرښې د رسمیت ورکولو لپاره د پاکستان د هڅو یوه برخه وبلله او ویې ویل چې دا بهیر د افغانستان د ملي حاکمیت پر ضد عمل دی. هغه له طالبانو وغوښتل چې ولس ته د دغو تړونونو په اړه وضاحت ورکړي، خو طالبانو تر اوسه په دې اړه وضاحت نه دی ورکړی.
د افغانستان او پاکستان د چارو یو شمېر شنونکي د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې وروستۍ هوکړې د مستقیمو حکومتي خبرو اترو له ناکامۍ وروسته د قومي جرګو له لارې د غیررسمي تعامل هڅه بولي.
د دوی په وینا، دا ډول هوکړې اوږدمهاله ثبات نه تضمینوي.
د قبایلي سیمو د چارو شنونکی نذیراحمد سهار وايي، « د پاکستان پوځ له دې وړاندې په وزیرستان او نورو قبایلي سیمو کې هم له قبیلو سره ورته تړونونه کړي، خو ټول بې اغیزې ثابت شوي». د هغه له نظره، له دغو هوکړو ښکاري چې افغان طالبان هم پر ټي ټي پي د مستقیم فشار پرځای د قومي مشرانو او قبیلو کارت کاروي.
سهار له پخوانیو تړونونو سره ددغو هوکړو یو توپیر دا ګڼي، چې دا له قبیلې سره د قبیلې هوکړې دي، خو مخکیني د پوځ-قبیلې ترمنځ تړونونه وو. په لویه کې هغه دا د پخوانیو ناکامو پالیسیو تکرار بولي، چې د وسلهوالو د کنټرول بار یو ځل بیا پر قومونو او قبیلو اچول کېږي.
پاکستان ټي ټي پي د ځان لپاره ګواښ ګڼي
پاکستان څو ځله ویلي، چې د دوی اصلي ستونزه په افغانستان کې د ټي ټي پي حضور دی او له طالبانو یې غوښتي چې د پاکستاني وسلهوالو پر ضد «عملي او تایید وړ» ګامونه واخلي.
خو د دواړو لوریو رسمي دریځونه له کلونو راهیسې بدل شوي نه دي. طالبان ټي ټي پي د پاکستان کورنۍ مساله ګڼي او وايي، دوی د پاکستان د امنیت مسوول نه دي.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي د فبروري پر لومړۍ نېټه په پېښور کې له چاودنې وروسته د پاکستاني چارواکو د ادعاوو په ځواب کې، چې ویل یې دغه برید په افغانستان کې پلان شوی و، وویل، چې «پاکستان دې د خپل بام واورې پر نورو نه ور اچوي».
طالبانو پاکستان په وار وار تورن کړی، چې په بریدونو کې د خلکو کورونه، ښوونځي، پوهنتونونه او نور عامه تاسیسات په نښه کوي.
د طالبانو یو پخوانی سفیر چې د موضوع د حساسیت له امله یې د نوم له ښودلو ډډه کوله، وايي، «پاکستان د طالبانو خلاف د خلکو د راپارلو لپاره ملکي خلک په نښه کوي».
خو پاکستاني چارواکو هرځل په خپلو بریدونو کې د ملکي خلکو مرګ ژوبله رد کړې ده.
د روان کال په مارچ میاشت کې په کابل کې د روږدو د درملنې پر مرکز د پاکستان په هوايي برید کې د سلګونو کسانو له مرګ ژوبلې وروسته پر افغانستان د پاکستان هوايي بریدونه تر نیوکو لاندې راغلل. دغه برید په نړیواله کچه غبرګونونه را وپارول او د بشري حقونو ددفاع سازمانونو په دې اړه د رڼو پلټنو او حساب ورکولو غوښتنه وکړه.
له دغه برید وروسته پاکستان خپل هوايي بریدونه بند کړل او د چین د ارومچي خبرو اترو په پایله کې پخوانی اوربند په غیر اعلانیه ډول وغځېد.
د افغانستان لپاره د پاکستان پخواني استازي اصف دراني له افغانستان انټرنشنل سره په مرکه کې وویل چې د اسلام اباد اصلي ستونزه ټي ټي پي ده.
خو افغان شنونکي پر افغانستان د پاکستان د هوايي بریدونو د هدف په اړه شک څرګندوي، ځکه ددوی په باور، د ۲۰۲۵ کال له اکتوبر نه تر دې مهاله د پاکستان په هوايي بریدونو او ډزو کې د ټي ټي پي هیڅ جګپوړی غړی نه دی په نښه شوی.
په داسې حال کې چې د وروستیو غیررسمي هوکړو له امله د نښتو لړۍ درېدلې، لا هم د ډیورنډ کرښې دواړو غاړو ته د «ولسي ډیپلوماسۍ» دا بهیر نهایی سیاسي حل نه ګڼل کېږي. د ځینو شنونکو په باور، دا ډول هوکړې که څه هم لنډمهالی ټیکاو راولي، خو تر هغه چې رسمي او دوامدار سیاسي میکانیزمونه نه وي رامنځته شوي، د بیا نښتو امکان له منځه نه ځي.
له دانګام بېځایه شوی عبدالقاهر او ګڼې نورې کورنۍ لا هم خپلو اصلي سیمو ته نه دي ستانه شوي. هغوی وایي، که څه هم اوس نسبي ارامي شته، خو د جګړې د بیا پیل ویرې لا هم د هغوی د ستنېدو پرېکړه ځنډولې ده.
د جرمني د هیسن ایالت د هاناو محکمې یو ۷۰ کلن افغان د خپل ورور د وژنې په جرم په اتو کلونو بند محکوم کړی دی. محکمې ثابته کړه چې دغه سړي د ۲۰۱۵ کال په اکتوبر میاشت کې په کندهار کې تر ځان شپږ کاله کشر ورور په ډزو وژلی و.
د قضیې تر شا د کورنۍ د میراث پر سر شخړه وه. د راپور له مخې، پلار د دواړو وروڼو تر منځ د ځمکو میراث ویشلی و، خو وروسته یې ځینې شخړې او دعوې شوې وې.
تورن کس څو کاله وړاندې په افغانستان کې هم قانوني دعوې کړې وې.
د جرمني څارنوالۍ دا قضیه د قصدي وژنې په توګه وړاندې کړې وه، خو محکمې وویل چې د قتل د سختې درجې توکي لکه ناڅاپي توب او حرص په بشپړ ډول نه دي ثابت شوي، ځکه د قرباني له خوا د ګواښونو او اوږدمهاله شخړو شالید موجود و.
د وژل شوي کس ۲۲ کلن زوی، چې د پېښې پر مهال په افغانستان کې ۱۱ کلن ماشوم و، په محکمه کې شهادت ورکړ او خپل تره یې د قاتل په توګه وپېژاند. هغه وویل چې تره یې مخ پټ کړی و، خو د سترګو او غږ له لارې یې وپېژاند.
تورن کس تر پایه پورې تور رد کړی او ویلي یې دي چې د پېښې پر مهال په افغانستان کې نه و، بلکې په پاکستان کې اوسېده.
دا محاکمه په جرمني کې د «استعاري جزایي صلاحیت» پر بنسټ شوې، ځکه د جرمني چارواکو په باور په افغانستان کې عادلانه قضايي سیستم نشته، نو له همدې امله جرمني محکمې د قضیې د اورېدو واک خپل کړ.
جرمني یو ځل بیا له لیپزیګ/هاله هوايي ډګره کابل ته شاوخوا ۳۰ تنه افغان پناه غوښتونکي په یوه چارټر الوتکه کې لېږدولي دي. دا اقدام له طالبانو سره په همغږۍ شوی او لیږل شوي کسان ټول نارینه دي.
د جرمني چارواکو په وینا، په دې الوتنه کې نږدې ۳۰ هغه افغان نارینه شامل وو چې بېلابېلو فدرالي ایالتونو د اخراج لپاره معرفي کړي وو. په دغو کسانو کې ځینې هغه د جنسي تېري، وژنې او جنسي ځوورونې په څېر جرمونو له امله محکوم شوي وو.
دغه کسان له شمالي راین ویستفالن، شلېزویګ هولشتاین، بایرن، نیدرزاکسن او بادن وورتمبرګ ایالتونو راغونډ شوي دي.
د معلوماتو له مخې، الوتکه د شپې له خوا د لیپزیګ/هاله له هوايي ډګره د پلازمېنې کابل پر لور تللې ده.
په ترمینل کې شاوخوا ۳۵کسان ددې اقدام په مخالفت کې راغونډ شوي وو.
د دغه اقدام حقوقي او اداري بنسټ د جرمني حکومت او طالبانو ترمنځ هوکړه ده، چې له مخې یې جرمني ته دا امکان ورکړل شوی چې د منځګړي هېواد له اړتیا پرته مستقیم افغان پناه غوښتونکي وشړي.
جرمني د روان کال په اپریل میاشت کې هم د چارټر الوتنې له لارې ۲۵تنه افغان پناه غوښتونکي کابل ته وشړل.
تر دې وړاندې په ۲۰۲۴ کال کې هم له لیپزیګ څخه کابل ته ۲۸ افغان نارینه مجرمان د قطر په مرسته شړل شوي وو. وروسته جرمني پخپله انفرادي او ډلهییزې شړنې پیل کړې.
منتقدین وایي چې د جرمني حکومت له یوې خوا طالبان د بشري حقونو د سرغړونو له امله په رسمیت نه پېژني، خو له بلې خوا د عملي اړتیاوو لپاره ورسره تخنیکي او سیاسي تعامل کوي. په دې کې د افغانستان د سفارتونو لپاره د طالبانو د محدودو ډیپلوماټانو منل هم شامل دي.
د جرمني د کورنیو چارو وزیر الکساندر ډوبرېنډټ ویلي، لومړی هغه کسان شړل کیږي چې مجرمین او د امنیتي خطر عاملان ګڼل کېږي، خو دا لړۍ یوازې تر همدې ډلې محدوده نه ده او په راتلونکي کې پراخېدلی شي.
د چین د بهرنیو چارو وزیر وايي، په افغانستان کې باید د ملي پخلاینې بهیر پر مخ ولاړ شي او د افغان سولې او بیا رغونې بهیر اسانه شي. نوموړي ویلي، چین د «افغانستان په مالکیت او مشرۍ» د افغانستان د ستونزو حل غواړي.
د چین د بهرنیو چارو وزارت ویاند ژاو لی جیان ویلي چې د شانګهای د همکارۍ سازمان د بهرنیو چارو وزیرانو د شورا په غونډه کې د چین د دولتي شورا غړي او د بهرنیو چارو وزیر وانګ يي وویل چې بیجنګ چمتو دی ددغه سازمان د شلمې کلیزې په درشل کې له نورو غړو هېوادونو سره په ګډه یوه لا نږدې او د ګډ برخلیک لرونکې شورا جوړه کړي.
وانګ يي د شانګهای د همکاریو سازمان د افغانستان د تماس ډلې د بهرنیو چارو وزیرانو په غونډه کې ویلي، چې دغه سازمان باید د افغانستان وضعیت داسې لور ته بوځي چې د افغانستان او د سیمې د نورو هېوادونو ګډو ګټو په ګټه وي.
هغه زیاته کړې چې امریکا باید د خپلو مسوولیتونو ادا کولو ته وهڅول شي، د ترهګرو ډلو بیا راپورته کېدل ودرول شي، د ملي پخلاینې بهیر پرمختګ وکړي، څو اړخیزه همغږي پیاوړې شي او په افغانستان کې د سولې او بیا رغونې بهیر اسانه شي.
نوموړي دغه راز ویلي، چین به د افغانستان د مسالې د سیاسي حل په برخه کې خپل رغنده رول ته دوام ورکړي، په داسې ډول چې دده په وینا، د افغانستان حاکمیت ته بشپړ درناوی وشي او د «افغانانو په مشرۍ او افغانانو په مالکیت» اصول مراعت شي.
د چین د بهرنیو چارو وزارت په وینا، په غونډه کې د نورو هېوادونو د بهرنیو چارو وزیرانو هم هوکړه کړې، چې د شانګهای د همکاریو سازمان شلمه کلیزه د نوي پیل په توګه ومني او د افغانستان د سولې او پخلاینې ملاتړ وکړي او د نړیوالې سولې او ګډ پرمختګ لپاره لا فعاله ونډه واخلي.
د طالبانو د ننګرهار د پوهنې مرستیال لیاقت علي لېسو ته خبرداری ورکړی، چې زده کوونکي په فراغت غونډو کې پر جامو لاسلیکونو، رنګ پاشلو او ملي بیرغونو ته پرې نه ږدي. افغانستان انټرنشنل ته په رسېدلي غږ کې نوموړي ویلي، چې که دا کار تکرار شي د ازموینو پایلې او بریلیکونه به یې معطل شي.
د طالبانو د ننګرهار د پوهنې ریاست مرستیال لیاقت علي دا غږیز پېغام د دوشنبې په ورځ، د غبرګولي پر ۲۶مه ددغه ولایت د ټولو ښوونځیو مدیرانو ته لېږلی دی.
په پېغام کې لیاقت علي وايي، په تېرو دوو ورځو کې لیدل کیږي چې د ښوونځيو زده کوونکو په فراغت غونډو کې د افغانستان ملي بیرغونه او رنګونه پر خپلو جامو کارولي دي.
د نوموړي په وینا، د هغو زده کوونکو په اړه به پلټنه وکړي، چې پر جامو یې بیرغ رسم کړی وي او د دوی نتایج به نه تاییدیږي او بریلیکونه به یې ځنډیږي.
نوموړي همدراز د ښوونځیو مسوولانو ته ویلي، چې دوی به هم ددې ډلې د قانون له مخې د سزا وړ ګڼل کېږي.
لیاقت علي د خبرو په یوه برخه کې ویلي:« د ښوونځيو مسوولین دې ددې مخه ونیسي، دا زموږ د نظام لپاره ډېره بده ده.»
دا بندیز یوازې په ننګرهار کې نه دی لګول شوی بلکې تېر کال په کونړ کې د طالبانو د کونړ امربالمعروف محتسبان پارک ته داخل شول او د زده کوونکو د فرافت مراسم یې ګډوډ کړل او هغه زده کوونکي یې ونیول چې ملي بیرغ یې پر جامو رسم کړی و.
افغانستان انټرنشنل ددې پيښې ویډیو خپره کړې وه، چې د طالبانو د امربالمروف ریاست متحسبین په زوره یو شمېر زده کوونکي موټر ته پورته کوي.
په افغانستان کې د لېسو او پوهنتونونو ګڼ زده کوونکي د فراغت غونډو کې د یادګار په توګه ملي بیرع یا هم د یو بل پر جامو لاسلیکونه کوي.
د روان کال د وري پر ۲۶مه په کندهار کې د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور ریاست ټولو کتابتونونو، چاپي مرکزونو او د ډیکورېشن هټیو ته امر کړی و، چې د طالبانو له ځانګړي بیرغ پرته د بل هر ډول بیرغ له چاپ، پلور او خپرولو ډډه وکړي.
د افغانستان درې رنګه ملي بیرغ «تور، سور او زرغون» په ۱۳۰۷ کال کې د غازي امان الله خان په واکمنۍ کې د لویې جرګې له لوري تصویب شو، خو تر هغه وروسته د بېلابېلو واکمنیو پر مهال لرې او بیا د پخواني ولسمشر حامد کرزي په واکمنۍ کې د لویې جرګې له لوري بېرته همدا بیرغ د هېواد د ملي بیرغ په توګه ومنل شو، خو طالبانو پر ملي بیرغ بندیز لګولی دی.