• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

یونیسف: له ۸،۸ میلیونه ډېر افغان ماشومان له دریو اقلیمي ګواښونو سره مخ دي

۲۶ غبرگولی ۱۴۰۵ - ۱۶ جون ۲۰۲۶، ۱۴:۵۷ GMT+۱تازه شوی: ۲۶ غبرگولی ۱۴۰۵ - ۱۶ جون ۲۰۲۶، ۱۷:۵۴ GMT+۱

د یونیسف نوی راپور وایي چې په افغانستان کې له ۸،۸ میلیونو څخه ډېر ماشومان له دریو اقلیمي خطرونو ؛ سېلابونو، وچکالۍ او ګرمۍ سره مخ دي، چې دا وضعیت د ماشومانو د روغتیا، زده کړو او پایښت لپاره جدي ګواښ ګڼل کېږي.

د یونسف د راپور له مخې، نږدې د نړۍ نیمایې ماشومان اوس لږ تر لږه د دریو تکراري اقلیمي خطرونو سره مخ دي، چې د هغوی روغتیا، زده کړې او ژوند ته ګواښ پېښوي.

په افغانستان کې دا خطرونه هم پراخ او هم له یو بل سره تړلي دي.

د یونیسف په وینا، شاوخوا ۲۱ میلیونه ماشومان په هېواد کې ژوند کوي او له دې ډلې ۸،۸ میلیونه ماشومان (۴۱ سلنه) لږ تر لږه د دریو اقلیمي خطرونو لکه سېلابونو، وچکالۍ، ګرمۍ څپو، سختې تودوخې او د شګو او دوړو توپانونو سره مخ دي.

راپور وایي، افغانستان په سویلي اسیا کې د ماشومانو د زیانمنېدو له پلوه تر ټولو لوړ ځای لري، چې دا د هغو اساسي خدماتو له کمښت سره تړلی دی چې ماشومان د اقلیمي ناڅاپي پیښو پر وړاندې ورته اړتیا لري.

د افغانستان لپاره د یونسف استازي ډاکټر تاج الدین اویوالی ویلي: «په افغانستان کې ماشومان لا له وړاندې د اقلیم د ناورین په لومړۍ کرښه کې ژوند کوي. تر ټولو خطرناک ټکی دا دی چې اقلیمي خطرونه د ماشومانو له لوړې زیانمنېدا سره یو ځای شوي دي. د روغتیا، تغذیې، اوبو، حفظ الصحې، زده کړو، د ماشومانو د خوندیتوب او ټولنیزو ملاتړو سیستمونو پیاوړتیا د ماشومانو د ساتنې لپاره ضروري ده.»

د راپور له مخې په ټولیزه توګه له ۷۵ سلنې څخه ډېر ماشومان په افغانستان کې د وچکالۍ سره مخ دي، له ۵۰ سلنې څخه زیات د اوږدمهاله او زیاتېدونکې ګرمۍ تر اغېز لاندې دي، او له ۱،۷ میلیونو څخه ډېر ماشومان د نیزونو له ګواښ سره مخ دي.

ترویج لرونکی

سرچینې: ایران د ملي مقاومت جبهه پر طالبانو له بریدونو منع کړې ده
۱

سرچینې: ایران د ملي مقاومت جبهه پر طالبانو له بریدونو منع کړې ده

۲
ځانګړی

طالبانو د لوګر ولایت د ابچکان کلي اوسېدونکو زرګونه جریبه ځمکه د بل چا په نوم کړې

۳

د ملګرو ملتونو د امنیت شورا په نوې مسوده کې طالبانو ته د «اړوندو چارواکو» اصطلاح کارېدلې

۴

طالبان وایي کابل کې یې پر درېیو نجونو د موټر برید عامل نیولی دی

۵

پاکستان: د افغان کډوالو د ایستلو بهیر دې په ۴۵ ورځو کې بشپړ شي

•
•
•

نور کیسې

ملا برادر په افغانستان کې د بې‌کارۍ کچې پر کمولو ټینګار کړی

۲۶ غبرگولی ۱۴۰۵ - ۱۶ جون ۲۰۲۶، ۱۳:۵۵ GMT+۱
 ملا برادر په افغانستان کې د بې‌کارۍ کچې پر کمولو ټینګار کړی
100%

د طالبانو د ریاست‌الوزرا اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر په مشرۍ د اقتصادي کمېسیون غونډه کې په افغانستان کې د بې‌کارۍ پر کمولو خبرې شوې دي. په دې غونډه کې د اوو زونونو د والیانو پر وړاندیزونو هم بحثونه شوي دي.

د طالبانو د ریاست‌الوزرا اقتصادي معاونیت اقتصادي کمېسیون په غونډه کې په هېواد کې د بې‌کارۍ د کچې پر راکمولو، د اقتصادي پروژو د ښه او پر وخت تطبیق او د صادراتو او وارداتو لپاره د لا زیاتو اسانتیاوو د رامنځته کولو په اړه خبرې شوې دي.

د طالبانو د اقتصادي کمېسیون غړو دغه راز د خامو نفتي موادو د تصفیې او هېواد ته د واردېدونکو درملو د مجازو اقلامو د لیست د پراختیا په تړاو هم بحثونه کړي دي.

د یاد معاونیت د معلوماتو له مخې، د غونډې برخه والو همدارنګه د صنعتي ساحو د نقشو د ژر ویزه کولو، د امارتي ځمکو د اجارې بهیر د تنظیم او همغږۍ او د صادرېدونکو غوښو د بیو د لوړوالي او د صادراتو د پراختیا په اړه خبرې کړې دي.

د طالبانو د ریاست‌الوزرا د اقتصادي معاونیت د معلوماتو له مخې، په غونډه کې پر یادو ټولو موضوعاتو لازمې پرېکړې او تصامیم ونیول شول.

دا غونډه په داسې حال کې جوړېږي چې په هېواد کې د بې‌کارۍ او بې‌وزلۍ کچه لوړه شوې او خلک د اقتصادي ستونزو له امله شکایتونه کوي.

د سولې نړیوال شاخص د طالبانو انحصاري حکومتولي د افغانستان د ثبات لپاره جدي ننګونه بللې

۲۶ غبرگولی ۱۴۰۵ - ۱۶ جون ۲۰۲۶، ۱۳:۰۷ GMT+۱
د سولې نړیوال شاخص د طالبانو انحصاري حکومتولي د افغانستان د ثبات لپاره جدي ننګونه بللې
100%

د سولې نړیوال شاخص د ۲۰۲۶ کال د تازه راپور له مخې، په افغانستان کې د سیاسي بې‌ثباتۍ کچه کمه شوې، خو په سویلي اسیا کې تر ټولو ناامن هېواد دی او د ۲۰۲۶ کال د سولې نړیوال شاخص کې د نړۍ په کچه ۱۵۷م ځای لري.

دغه راپور ښيي چې د افغانستان د سولې عمومي وضعیت د تېر کال په پرتله ۰،۵ سلنه خراب شوی دی.

په راپور کې راغلي، د «امنیت او خوندیتوب» په برخه کې افغانستان کې ۱،۵ سلنه ښه والی راغلی او د سیاسي بې‌ثباتۍ شاخص هم ۱۰ سلنه ښه شوی دی. د راپور له مخې، دا بدلون تر ډېره د طالبانو له لوري پر سیاسي او امنیتي ادارو د واک د لا ډېر تمرکز او د مخالفو سیاسي جریانونو د نشتوالي له امله رامنځته شوی دی.

د سولې نړیوال شاخص وايي، چې د منظم سیاسي اپوزیسیون نشتوالي او د مخالفو غږونو محدودولو د پراخو ناارامیو او سیاسي ګډوډیو احتمال کم کړی، خو خبرداری یې ورکړی چې انحصاري حکومتولي، د سیاسي مشارکت محدودیتونه او نړیواله انزوا د افغانستان د اوږدمهاله ثبات پر وړاندې جدي ننګونې دي.

سره له دې چې د سیاسي بې‌ثباتۍ شاخص ښه شوی، راپور څرګندوي چې د افغانستان د روانو شخړو وضعیت خراب شوی دی. د راپور له مخې، د «روانو شخړو» برخه ۱،۹ سلنه کړکېچنه شوې او د بهرنیو شخړو له امله د مرګ ژوبلې شاخص ۱۹،۲ سلنه لوړ شوی، چې لامل یې له پاکستاني ځواکونو سره نښتې بلل شوې دي.

راپور بل مهم لامل په اوسنیو سرحدي سیمو کې د تحریک طالبان پاکستان فعالیتونه بللي دي.

راپور افغانستان د سویلي اسیا تر ټولو لږ سوله‌ییز هېواد یادوي او وايي چې هېواد لا هم د نړۍ د اوو تر ټولو ناامنو هېوادونو په ډله کې شامل دی. د شاخص له مخې، یوازې روسیه، سوډان، د کانګو دیموکراتیک جمهوریت، اوکراین، اسراییل، سویلي سوډان، افغانستان یمن، سوریه، مالي، سومالیا، میانمار او پاکستان د نړۍ د سولې په درجه‌بندۍ کې تر ټولو ټیټې درجې لري.

د راپور په اقتصادي برخه کې راغلي چې افغانستان د تاوتریخوالي له امله د اقتصادي زیانونو له پلوه هم د نړۍ له زیانمنو هېوادونو څخه دی. د راپور له مخې، په ۲۰۲۵ کال کې د تاوتریخوالي اقتصادي لګښت د افغانستان د ناخالص کورني تولید ۳۱،۴۳ سلنه جوړوله چې له اوکراین وروسته دویم لوړ رقم بلل کېږي.

د سولې نړیوال شاخص په خپل ۲۰۲۶ راپور کې ویلي چې افغانستان د نشه‌يي توکو د غیرقانوني اقتصاد له پلوه تر ټولو ستر سقوط تجربه کړی دی. د راپور له مخې، د طالبانو له خوا د کوکنارو د کر بندیز د دې لامل شوی چې د افغانستان د تاریاکو اقتصاد له ۲ میلیاردو ډالرو څخه ۴۰۰ میلیونو ډالرو ته راټیټ شي. راپور ادعا کوي چې د کوکنارو تولید هم ۹۵ سلنه کم شوی دی.

د سولې نړیوال شاخص په داسې حال کې د افغانستان د سیاسي بې‌ثباتۍ د کمېدو خبره کوي چې نړیوال بنسټونه لا هم د سیاسي مشارکت محدودیتونو، د بشري حقونو وضعیت او د افغانستان د نړیوالې انزوا په اړه اندېښنې څرګندوي.

طالبان: راتلونکې میاشت کابل ته د ازبکستان یو ۱۰۰ کسیز پلاوی راځي

۲۶ غبرگولی ۱۴۰۵ - ۱۶ جون ۲۰۲۶، ۱۲:۵۵ GMT+۱
طالبان: راتلونکې میاشت کابل ته د ازبکستان یو ۱۰۰ کسیز پلاوی راځي
100%

د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت مرستیال د ازبکستان د تاشکند ولایت له والي ظاهر میرزایف سره په لیدنه کې د دواړو هېوادونو ترمنځ د اقتصادي او سوداګریزو همکاریو د پراختیا په اړه خبرې کړې دي. ازبک پلاوي ژمنه کړې چې د چنګاښ په میاشت کې به له سلو سوداګرو سره کابل ته سفر وکړي.

د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت د معلوماتو له مخې چې د سې شنبې په ورځ یې خپاره کړي، په دې لیدنه کې د پانګونې فرصتونو، صنعتي همکاریو، د خصوصي سکټور د ونډې زیاتوالي او د متقابلو سوداګریزو اړیکو د پراختیا په اړه بحث شوی دی.

مولوي احمدالله زاهد افغانستان د پانګونې لپاره مناسب بازار بللی او ازبک پانګوال یې هڅولي چې د صنعت، سوداګرۍ او نورو اقتصادي برخو په شته فرصتونو کې پانګونه وکړي. هغه همداراز د تاشکند والي ته بلنه ورکړې چې افغانستان ته سفر وکړي او د پانګونې فرصتونه له نږدې وګوري.

د طالبانو د یاد وزارد د معلوماتو له مخې، په ورته وخت کې، د تاشکند والي ظاهر میرزایف د افغانستان او ازبکستان ترمنځ د اقتصادي همکاریو د پراختیا هرکلی کړی او د سوداګرۍ او پانګونې د ودې لپاره یې د لا زیاتې همغږۍ پر اړتیا ټینګار کړی دی.

نوموړي ژمنه کړې چې د روان کال د چنګاښ په میاشت کې به له شاوخوا ۱۰۰ ازبک سوداګرو سره کابل ته سفر وکړي، څو په افغانستان کې د پانګونې او سوداګرۍ فرصتونه وارزوي.

بلجیم د طالبانو سفر په تړاو: که د اروپا مېلمنو ته ویزې ورنه‌کړو د بروکسل دریځ کمزوری کېږي

۲۶ غبرگولی ۱۴۰۵ - ۱۶ جون ۲۰۲۶، ۱۲:۴۵ GMT+۱
بلجیم د طالبانو سفر په تړاو: که د اروپا مېلمنو ته ویزې ورنه‌کړو د بروکسل دریځ کمزوری کېږي
100%

د بلجیم د بهرنیو چارو وزارت بروکسل ته د طالبانو د سفر په اړه افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د ناستو د جوړولو او د پلاوي د بللو په اړه پرېکړه د اروپايي بنسټونو پر غاړه ده. د دغه وزارت ویاند لورنس سوینن وویل «اروپايي بنسټونه پرېکړه کوي چې کومې ناستې جوړې کړي او څوک ور وبولي.»

لورنس سوینن ټینګار وکړ چې د دغو ناستو په ځینو کې ښايي د داسې بنسټونو یا رژیمونو استازي شامل وي چې بلجیم یې په رسمیت نه پېژني، خو په بروکسل کې د هغوی شتون د بلجیم له خوا د رسمیت پېژندنې یا د دغه هېواد د مستقیمې بلنې په معنا نه دی.

د بلجیم د بهرنیو چارو وزارت ویاند افغانستان انټرنشنل ته په ځواب کې وویل چې «که بلجیم وغواړي د خپلو فعالیتونو په اډانه کې د اروپايي بنسټونو د صادرو شویو بلنو د مناسبوالي په اړه پرېکړه وکړي، د یوه نړیوالې او ډیپلوماتیکې پلازمېنې په توګه به د بروکسل دریځ کمزوری شي.»

په وروستیو ورځو کې ګڼو افغانانو او د بشري حقونو فعالانو د نړۍ په څو هېوادونو کې د افغانستان، ایران، جرمني، فرانسې، کاناډا، سوېډن، اتریش، هسپانیا او بلجیم په ګډون په لاریونونو لاس پورې کړی دی.

دا اعتراضونه په ځانګړې توګه په افغانستان کې د بشري حقونو د پراخو او سیستماتیکو سرغړونو، په ځانګړې توګه د ښځو او نجونو د وضعیت په غبرګون کې شوي دي.

لاریونوالو له اروپايي بنسټونو غوښتي چې د طالبانو د استازو بلنه لغوه یا بیا کتنه پرې کړي.

په بروکسل کې د یوې تخنیکي ناستې (د جون ۲۲-۲۳) د جوړېدو په اړه اندېښنې مطرح شوې دي چې ویل کېږي په اروپا کې له قانوني استوګنې پرته د افغان کډوالو د بېرته ستنولو په اړه به پکې خبرې وشي.

د بلجیم د بهرنیو چارو وزارت هم ویلي چې تر اوسه د اروپايي کمیسیون د بلنې په تړاو د طالبانو د پلاوي د غړو له خوا د ویزې هېڅ غوښتنه نه ده ترلاسه شوې.

په دې ځواب کې ټینګار شوی چې دغه ډول غوښتنې باید پخپله د اشخاصو له خوا وړاندې شي او د هغوی څېړنه د امنیتي بنسټونو په دخالت کېږي.

د دغه وزارت په وینا، د دغه پلاوي د احتمالي غړو نوملړ څو اونۍ وړاندې ترلاسه شوی او د امنیتي څېړنو لړۍ له هماغه وخت راهیسې پیل شوې ده.

د بلجیم د بهرنیو چارو وزارت ویاند ټینګار کړی چې د داسې سفر د ترسره کېدو په صورت کې، دا موضوع په هېڅ ډول د رسمیت پېژندنې د ماموریت په معنا نه ده او په بروکسل کې د دغو ناستو پر مهال هېڅ انفرادي دوسیه نه څېړل کېږي.

په ورته وخت کې، د بشري حقونو د څار ډلې په ګډون له ۸۰ څخه ډېرو نړیوالو د بشري حقونو سازمانونو او د اروپا د پارلمان ځینو استازو هم د دې تعامل په اړه خبرداری ورکړی دی.

منتقدان وایي دا ډول اړیکه د طالبانو مشروعیت ورکولو په توګه تعبیر کېدای شي، په داسې حال کې چې ښځې لاهم په افغانستان مې ځپل کیږي.

ځینو پېژندل شویو څېرو لکه ملالې یوسفزۍ هم له دې ډول تعامل سره مخالفت کړی دی.

د اروپا د پارلمان ځینو غړو د دې ناستې لپاره د ویزو د ورکولو پر بهیر د بیا کتنې غوښتنه کړې ده.

د ملګرو ملتونو د سرمنشي د ځانګړي استازي نوی مرستیال کابل ته رسېدلی

۲۶ غبرگولی ۱۴۰۵ - ۱۶ جون ۲۰۲۶، ۱۲:۱۵ GMT+۱
د ملګرو ملتونو د سرمنشي د ځانګړي استازي نوی مرستیال کابل ته رسېدلی
100%

د ملګرو ملتونو د سرمنشي د ځانګړي استازي نوی مرستیال برونو لمارکي کابل ته ورسېد او په رسمي ډول یې دنده پیل کړه. یوناما وایي، نوموړی به په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د ادارو، صندوقونو او پروګرامونو د فعالیتونو د همغږۍ مسوولیت پر غاړه ولري.

د ملګرو ملتونو مرستندویه پلاوي دفتر (یوناما) د سې شنبې په ورځ، د غبرګولي په ۲۶مه، په یوه خبرپاڼه کې لیکلي چې د ملګرو ملتونو دغه چارواکي په رسمي ډول په افغانستان کې خپله دنده پیل کړې ده.

د یوناما په وینا، هغه د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیو ګوتېرش ګومارلی دی.

برونو لمارکي د اندریکا راتواته ځای ناستی شوی او په افغانستان کې یې د ملګرو ملتونو د مرستندویه پلاوي د ماموریت د مشرۍ مسوولیت پر غاړه اخیستی دی.

د ملګرو ملتونو امنیت شورا پرون د یوناما ماموریت د ۲۰۲۷ کال تر جون میاشتې پورې د یوه بل کال لپاره وغځاوه.

یوناما لیکلي چې نوموړي تر دې وړاندې له ۲۰۲۲ تر ۲۰۲۶ کال پورې د کانګو دیموکراتیک جمهوریت کې د ملګرو ملتونو د سوله ساتي ماموریت د ځانګړي استازي د مرستیال، د میشت همغږوال او بشردوستانه چارو د همغږوال په توګه دنده کړې ده.

هغه همدارنګه په هایټي کې د ملګرو ملتونو په سیاسي دفتر کې د ځانګړي استازي د مرستیال او د بشري چارو د همغږوال په توګه کار کړی دی.

برونو لمارکي د ملګرو ملتونو د پراختیايي پروګرام (UNDP) د کړکیچونو د مدیریت دفتر د مرستیال په توګه هم دنده ترسره کړې او د دغه بنسټ په بېلابېلو ماموریتونو کې یې د کړکیچونو دځواب ویلو په برخه کې ونډه اخیستې ده.

هغه سومالیا، هایټي، فلسطین او کمبوډیا ته کاري سفرونه کړي او تر دې وړاندې چې په ۱۹۹۲ کال کې له ملګرو ملتونو سره یوځای شي، په هایټي او ایتوپیا کې یې له یوې نړیوالې نادولتي موسسې سره همکاري کوله.

د ملګرو ملتونو دغه چارواکی د فرانسې د ګرمو سیمو د کرنیزې انجینرۍ سند لري او په فرانسوي او انګلیسي ژبو پوهیږي.

برونو لمارکي په داسې حال کې په کابل کې خپله دنده پیلوي، چې افغانستان لا هم د نړۍ له جدي بشري ناورینونو سره مخ دی. میلیونونه کسان د سختې بېوزلۍ په شرایطو کې ژوند کوي او د لومړنیو اړتیاوو د پوره کولو لپاره پر بشري مرستو پراخه تکیه لا هم نه ده کمه شوې.