• العربية
  • فارسی
  • English
BrandBrand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

بلومبرګ: د ایران او امریکا د ۱۴ ماده‌یي هوکړې جزییات افشا شوي

۲۷ غبرگولی ۱۴۰۵ - ۱۷ جون ۲۰۲۶، ۱۶:۵۴ GMT+۱

د بلومبرګ په ګډون امریکايي رسنیو راپور ورکړی چې د ایران او امریکا ترمنځ د احتمالي هوکړې د ۱۴ مادو جزییات یې ترلاسه کړي. دغه مسوده د جګړې د پای ته رسولو، د بندیزونو د لغوه کېدو، د ایران د اټومي پروګرام، د کنګل شویو شتمنیو د ازادولو او د اقتصادي همکاریو په اړه پراخ موارد رانغاړي.

د راپور له مخې، په لومړۍ ماده کې دواړه هېوادونه او د هغوی متحدین ژمنه کوي چې په روانه جګړه کې به، د لبنان په ګډون، په ټولو جبهو کې سملاسي او دایمي اوربند عملي کوي او د یو بل پرضد به هېڅ ډول دښمنانه اقدام، ګواښ او زور نه کاروي.

په دویمه ماده کې دواړه لوري د یو بل ملي حاکمیت او ځمکنۍ بشپړتیا ته د درناوي او په کورنیو چارو کې د نه لاسوهنې ژمنه کوي.

د مسودې له مخې، ایران او امریکا به په ۶۰ ورځو کې، چې د دواړو خواوو په رضایت غځېدلی هم شي، خپلو مذاکراتو ته دوام ورکړي او وروستي توافق ته به ورسېږي.

په څلورمه ماده کې راغلي چې امریکا به د تفاهم‌لیک له لاسلیک وروسته سمندري محاصره لغوه کړي، د ایران پر ضد به له هر ډول برید او خنډ جوړونې ډډه وکړي او د ۳۰ ورځو په موده کې به سمندري تګ راتګ بېرته بشپړ ظرفیت ته ورسوي.

همداراز واشنګټن ژمنه کړې چې د وروستي توافق له لاسلیکېدو وروسته به په ۳۰ ورځو کې خپل ځواکونه له شاوخوا سیمو وباسي.

د پنځمې مادې له مخې، ایران به سملاسي د خلیج او عمان سمندر ترمنځ د سوداګریزو بېړیو د تګ راتګ د بیا پیلولو لپاره عملي اقدامات وکړي او هڅه به وکړي چې دغه بهیر تر ۳۰ ورځو پورې تر جګړې مخکې حالت ته ستون شي.

په دې برخه کې د ماینونو پاکول او تخنیکي ستونزو حل کول هم د ایران مسوولیت بلل شوی دی.

د مسودې شپږمه ماده د ایران اقتصادي بیا رغونې ته ځانګړې شوې ده.

په دې ماده کې امریکا ژمنه کړې چې له خپلو سیمه‌ییزو شریکانو سره په ګډه به د ایران د بیا رغونې او اقتصادي پراختیا لپاره یو جامع پلان جوړوي او د لږ تر لږه ۳۰۰ میلیارد ډالرو مالي ملاتړ تضمین به کوي. ټاکل شوې چې د دغه پلان د تطبیق میکانیزم په ۶۰ ورځو کې جوړ شي.

د اوومې مادې له مخې، امریکا به د وروستي توافق د مهالویش پر بنسټ پر ایران لګول شوي ټول بندیزونه لغوه کوي. په دې بندیزونو کې د ملګرو ملتونو د امنیت شورا پرېکړه‌لیکونه، د اټومي انرژۍ نړیوالې ادارې د حکامو شورا محدودیتونه او د امریکا لومړني او ثانوي بندیزونه شامل دي.

په اتمه ماده کې ایران یو ځل بیا ټینګار کړی چې هېڅکله به اټومي وسله نه جوړوي. دواړه هېوادونه موافقه کوي، چې د بډایه شویو اټومي موادو برخلیک، د ایران اټومي اړتیاوې او د اټومي پروګرام اړوند نورې موضوعګانې به په وروستي توافق کې په تفصیل سره حل او فصل شي.

نهمه ماده وايي چې تر وروستي توافق پورې به اوسنی وضعیت ساتل کېږي. د دې مادې له مخې، ایران به خپل اټومي پروګرام په اوسني حالت کې ساتي او امریکا به نه نوي بندیزونه لګوي او نه به په سیمه کې خپل پوځي حضور زیاتوي.

د لسمې مادې له مخې، امریکا به د تفاهم‌لیک له لاسلیک سره سم د خپلې خزانې وزارت له لارې د ایران د خامو تېلو، پتروشیمي محصولاتو او مشتقاتو د صادراتو لپاره اړینې اجازې صادرې کړي. په دې کې بانکي، بیمه‌یي، ترانسپورتي او نور اړوند خدمات هم شامل دي.

یوولسمه ماده د ایران د کنګل شویو شتمنیو د ازادېدو په اړه ده. د دې مادې له مخې، امریکا به د خبرو اترو د پرمختګ له بهیر سره سم د ایران ټولې محدودې شوې او کنګل شوې شتمنۍ ازادې او د تهران په بشپړ واک کې ورکړي. همداراز به د دې بهیر لپاره ټولې اړینې حقوقي او مالي اجازې هم صادرې کړي.

په دوولسمه ماده کې دواړه هېوادونه د یوه داسې اجرایي میکانیزم پر جوړولو موافقه کوي چې د وروستي توافق د تطبیق او د دواړو لورو د ژمنو د عملي کېدو څارنه وکړي.

دیارلسمه ماده ټینګار کوي چې ایران او امریکا به یوازې هغه وخت د وروستي توافق د پاتې مادو په اړه خبرو اترو ته دوام ورکړي چې د څلورمې، پنځمې، لسمې او یوولسمې مادو د عملي کېدو او دوام په اړه لازم تضمینونه ترلاسه شي.

د مسودې وروستۍ، څوارلسمه ماده وايي چې وروستی توافق به د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د یوه پرېکړه‌لیک له لارې تصویب او نافذ شي.

بلومبرګ او نورو امریکايي رسنیو د دې مسودې د افشا کېدو خبر ورکړی، خو تر اوسه نه د ایران حکومت او نه هم د امریکا چارواکو د یادو ۱۴ مادو د رسمي تایید یا رد په اړه څه ویلي دي.

ډېر لیدل شوي

ډاکټر فیض‌الله جان: د پاکستان او طالبانو ترمنځ ناندرۍ او جګړه یوه ډرامه ده
۱

ډاکټر فیض‌الله جان: د پاکستان او طالبانو ترمنځ ناندرۍ او جګړه یوه ډرامه ده

۲

د طالبانو د رسنیو د ملاتړ ژمنې؛ د خبریالانو نیول او د خپلواکو رسنیو تړل لاهم دوام لري

۳

د بشري حقونو فعالان: اروپايي هېوادونه دې له طالبانو سره د کډوالو د بېرته ستنولو خبرې ودروي

۴

د جرمني ځانګړي استازي د افغان ښځو د ملاتړ او له طالبانو سره د «تخنیکي تعامل» غوښتنه وکړه

۵

بې‌کاري او د ژوند لوړ لګښتونه؛ افغانان اروپا ته د تګ لپاره خپلې شتمنۍ پلوري