د طالبانو د هلمند ولایت مرستیال والي رحیم الله محمود د ایران د سویلي خراسان د سوداګرو او د هلمند د اقتصادي پلاوي ترمنځ په یوه غونډه کې ویلې، چې د ایران او افغانستان اقتصادي اړیکې باید د سوداګرۍ له پړاو څخه د ګډو پانګونو کچې ته وغځول شي.
نوموړي ویلي چې د هېوادونو اقتصادي پرمختګ د سوداګرو او پانګه والو له رغنده فعالیتونو سره تړاو لري او هغه هېوادونه چې پیاوړي اقتصادي فعالان ولري، د ودې او ابادۍ لاره په چټکۍ طی کوي.
د طالبانو د هلمند د والي مرستیال ویلي، چې په افغانستان کې د دوی د ادارې له حاکمېدو او د امنیت له ټینګېدو وروسته د پانګونې او اقتصادي فعالیتونو لپاره مناسب شرایط برابر شوي او اوس د ایران په ګډون له ګاونډیو هېوادونو سره د اقتصادي همکاریو د پراختیا ښه فرصت موجود دی.
هغه له ایراني سوداګرو او پانګه والو غوښتي، چې د افغانستان په بېلابېلو اقتصادي برخو کې پانګونه وکړي، ځکه دده په وینا، دا کار به د دواړو هېوادونو د ګډو ګټو او اقتصادي اړیکو د پیاوړتیا سبب شي.
محمود ویلي، چې که څه هم د ایران او افغانستان ترمنځ سوداګریزې اړیکې د منلو وړ دي، خو اوس اړتیا ده چې د سوداګرۍ ترڅنګ د ګډو پانګونو کچه هم لوړه شي. د ده په وینا، د افغانستان ډېری ودانیز مواد، سمنټ، اوسپنیز توکي او نور عمراني اړتیاوې له ایران څخه راوړل کیږي.
طالبانو له واک ته رسېدو وروسته یو پراخ کمپاین پیل کړی چې د افغانستان ځوانان د طالباني تفکر پر لور جذب کړي، خو دې هڅو سره له دې چې د هېواد ستونزې نه دي اوارې کړي بلکې وضعیت یې لا نور ترینګلی کړی دی.
په تېرو دریو کلونو کې د دیني مدرسو شمېر د تېرو شلو کلونو پرتله پنځه برابره زیات شوی، چې اوس یې شمېر نږدې ۷۰۰۰ ته رسېدلی او لا هم زیاتېږي. افغانان اړ دي چې خپل اولادونه ښوونځي ته ولېږي، آن که دا ښوونځی مدرسه هم وي.
د طالبانو د پوهنې وزارت د مدرسو او دارالحفاظونو مشر عبدالرزاق صدیق رسنیو ته ویلي و: «افغانستان یوه مذهبي ټولنه ده او هر کس باید لومړنۍ او د لوړې کچې دیني زدهکړې ولري. له همدې امله موږ د دیني مدرسو وده ضروري بولو».
خو دا فکر آن د طالبانو دننه هم پراخ ملاتړ نه لري. ځینې طالب چارواکي وایي چې افغانستان یوازې طالب او ملا ته اړتیا نه لري بلکې انجینرانو او ډاکټرانو ته هم اړتیا ده. دا وضعیت نړۍ ته یو انزوا طلبه او افراطي افغانستان معرفي کوي چې نه یوازې کولتوري ستونزې لري، بلکې سیمه او نړۍ ته قوي امنیتي ګواښ هم پېښولی شي.
که څه هم افراطي فکرونه پراخېږي، خو ټکنالوژي دا وړتیا لري چې له افراطیت سره مبارزه وکړي. انټرنټ او رسنۍ هغه څه دي چې په اوسني عصر کې ورسره ځوانان په بېلابېلو ډولونو نښلول شوي دي. د شمېرو له مخې، د افغانستان ۶۷ سلنه وګړي لږ تر لږه میاشت کې یو ځل ټلوېزیون ګوري، چې دا ۱۲ میلیونه ماشومان او ۱۴ میلیونه ځوانان رانغاړي.
نجیب پیکان زیاتوي، چې تر ټولو مهمه مسئله له دې ځوانانو سره د اړیکو جوړول دي: «افغان ځوانان په دوو برخو وېشل کېدای شي. لومړی، تحصیلکرده او ناراضه ځوانان دي چې په میدان یوازې پرېښودل شوي او د بدلون ځواک یې له لاسه ورکړی. دا هغه ځوانان دي، چې که څه هم ناهیلې دي، خو د ځان ژغورلو یوازینۍ لاره د آزادې نړۍ سره همکاري ګڼي.دویم، هغه ځوانان دي چې د طالبانو په اداره کې دي؛ هغوی افراطي شوي. هر کال نیم میلیون طالبان له مدرسو فارغېږي او د افراطیت پر لور ګام اخلي.»
د حالاتو د بدلون لپاره باید له دواړو ډلو سره کار وشي. تر ټولو مهمه لاره دا ده چې د رسنیو، خبرو اترو، کنفرانسونو او مشورو له لارې د ځوانانو ترمنځ پل جوړ شي، ترڅو هغوی انتقادي فکر ته وهڅول شي او خپل بحثونه له دین او آخرت څخه ور هاخوا هم وغځوي.
دا ځوانان کار غواړي، او د کار موندلو لپاره اړیکو ته اړتیا لري. له هغو هېوادونو درس اخیستل کېدای شي، چې د ځوانانو کچه پکې لوړه ده، او دغه ځوانان د سمې لارې پر لور هڅول کېدای شي.
