د افغان ښځو د حقونو څار بنسټ پر ښځو د محدودیتونو د پایته رسولو غوښتنه کړې

د سرچینو په وینا، دغه پېښه د دوشنبې په شپه (۲۵ غبرګولی) د کوکچې سیند پر غاړه د دوسدي په سیمه کې رامنځته شوې ده.

د ترلاسه شویو معلوماتو له مخې، د خواجه‌غار ولسوالۍ د طالبانو امنیه قوماندان له خپلو یو شمېر ځواکونو سره د سرو زرو د استخراج یوه کارځای ته ورغلی و، څو فعالیتونه یې ودروي او کارګران ونیسي.

سرچینې وایي، د عملیاتو پر مهال یو کارګر د تېښتې هڅه کوله چې د طالبانو د ځواکونو له خوا پرې ډزې وشوې او ووژل شو.

د معلوماتو له مخې، طالبانو څلور نور کارګران هم نیولي وو، خو کله چې یې د ولسوالۍ مرکز ته لېږدول، دوه نیول شوي کسان د طالبانو د رنجر موټر له شا څخه ښکته شول او کوکچې سیند ته ولوېدل. سرچینې وایي، دواړو خپل ژوند له لاسه ورکړ.

د سرچینو په خبره، قربانیان د تخار د خواجه‌غار او دشت‌قلعه ولسوالیو او همدارنګه د سمنګان ولایت اوسېدونکي وو.

سرچینو زیاته کړې چې یاد د زرشویۍ کارځای د خواجه‌غار ولسوالۍ د یوه اوسېدونکي ملکیت و او په قانوني ډول یې فعالیت کاوه.

په وروستیو اوونیو کې په تخار او بدخشان ولایتونو کې د سرو زرو استخراج او زرشویي په یوه جنجالي موضوع بدله شوې ده. زرشویي، چې د سیندونو له شګو او بسترونو څخه د سرو زرو دودیز استخراج ته ویل کېږي، د دغو سیمو د زرګونو کورنیو د عاید مهمه سرچینه ګڼل کېږي.

ځايي سرچینې وایي طالبانو په دې وروستیو کې په تخار او بدخشان کې د زرشویۍ د یو شمېر محلي شرکتونو او کارځایونو فعالیتونه درولي دي.

د سرچینو په وینا، د دغو ولایتونو طالب والیانو د بېلابېلو دلایلو له مخې د سرو زرو د استخراج د ځايي شرکتونو فعالیتونه محدود کړي او یوازې هغو شرکتونو ته د کار اجازه ورکول کېږي چې له طالبانو سره تړاو لري.

په بدخشان کې هم طالبانو د شکي ولسوالۍ د قطقطي د سرو زرو په کان کې له خونړۍ نښتې وروسته د کانونو د کنټرول لپاره پراخ عملیات پیل کړي دي. په هغې پېښه کې لږ تر لږه دوه کسان وژل شوي او ۱۵ د کان کارګران ټپیان شوي وو.

ځايي اوسېدونکي او د استخراج د شرکتونو مالکین وایي چې د طالبانو وروستیو پرېکړو د زرشویۍ او سرو زرو د استخراج چارې د سیمه‌ییزو خلکو له واکه ایستلې دي. د دوی په وینا، د محلي کارځایونو تړل کېدو د زرګونو کارګرو او د هغوی د کورنیو ژوند له جدي اقتصادي ستونزو سره مخ کړی دی.

هغه ټینګار وکړ چې د افغانستان خلک د دغو یو اړخیزو پرېکړو ملاتړي نه دي.

ښاغلي اندیشه دا څرګندونې وروسته له هغې وکړې چې د بشري حقونو عالي کمېشنر په خپل کلني پرانیستونکي راپور کې وویل چې «افغانستان د ماشومانو ودونه رسمي کړي دي.» د افغانستان دایمي استازي په غبرګون کې روښانه کړه چې د طالبانو د مشر فرمانونه د افغانستان د رسمي قوانینو او د خلکو د غوښتنو استازیتوب نه کوي.

نوموړي زیاته کړه، چې د افغانستان خلک نه یوازې د دغو تګلارو او فرمانونو قرباني دي، بلکې په مېړانه یې پر وړاندې مقاومت او اعتراض کوي. هغه په هرات ولایت کې وروستي اعتراضونه د طالبانو د سختدریځو سیاستونو او فرمانونو پر وړاندې د ولسي مقاومت ښکاره او تازه بېلګه وبلله.

ښاغلي اندیشه همدارنګه ټینګار وکړ چې د افغانستان دایمي استازولي د ملګرو ملتونو د بشري حقونو له نظام، د بشري حقونو له عالي کمېشنرۍ او په افغانستان کې د ملګرو ملتونو له مرستندویه پلاوي (یوناما) سره دوامداره او رغنده همکارۍ ته ژمنه ده. هغه وویل چې دوی به د ټولو افغانانو د حقونو، کرامت او هوساینې د ملاتړ لپاره خپلو هڅو ته دوام ورکړي.

دا په داسې حال کې ده چې په هرات ولایت کې د طالبانو لخوا پر ښځو د محدودیتونو د زیاتوالي او ځپلو لړۍ دوام لري او په دې وروستیو کې د امر بالمعروف محتسبانو دوه نجونې د خپل خوښې حجاب نه لرلو په تور ونیولې. بلخوا په هرات کې د‌ طالبانو د هرات د امنیه قوماندانۍ امنیت امر نجیب‌الله علي په رسمي ډول اعلان کړی چې دغه ډله به په هرات کې د ښځو او نجونو نیولو ته دوام ورکړي.

ښاغلي حسام په خپلو خبرو کې ټینګار کړی چې د ټولو پرتو خنډونو او ستونزو سره سره، مقاومت خپله فریضه او رسالت د ملت په یووالي، همغږۍ او ګډې همکارۍ سره پر مخ وړي. هغه زیاته کړې چې د خلکو مصالح او ګټې تر هر بل مصلحت پورته او لومړیتوب لري.

د مقاومت جبهې دغه جګپوړي غړي له هېوادوالو غوښتي چې د بې‌بنسټه اوازو، تبلیغاتو او رواني جګړو په اړه هېڅ ډول اندېښنه ونه کړي. د هغه په وینا، د مقاومت جبهې په پوره مسوولیت او تدبیر سره خپلې دندې ترسره کړې دي او خپله تګلاره تعقیبوي.

د نوموړي دا څرګندونې داسې مهال دي چې په دې وروستیو کې د دغه ډلې یو شمېر غړو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، د ایران حکومت دغه ډله پر طالبانو له بریدونو منعه کړې ده. د دغه جبهې د غړو په خبره چې ایران ورته په ښکاره ټکو ویلي «پر طالبانو ډز په ایران ډز دی».

د کور او ښار جوړولو وزارت د چهارشنبې په ورځ (د غبرګولي ۲۷مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، د بغلان د چمقلعه صنعتي پارک له ټولو امکانات سره پر شاوخوا ۱٬۶۵۳ جریبه ځمکه جوړېږي او په دغه پارک کې د ۳۳۲بېلابېلو صنعتي فابریکو لپاره ځایونه ځانګړي شوي دي.

د طالبانو د کور او ښار جوړولو وزیر نجیب‌الله حیات حقاني د بغلان د چمقلعه صنعتي پارک د پلان د لاسلیک پر مهال هیله څرګنده کړه، چې د بغلان د چمقلعه صنعتي پارک پروژه به د هېواد په شمال او شمال ختیځ زون کې د صنعت د پراختیا، د کورنیو تولیداتو د ملاتړ، د پانګونې د جذب، اقتصادي ودې او د کاري فرصتونو د رامنځته کولو په برخه کې مهم رول ولوبوي.

له دې سره سم، د طالبانو د کور او ښارو جوړولو وزارت د پکتیا د زاهو صنعتي پارک تفصیلي پلان تایید او لاسلیک کړی دی. د زاهو صنعتي پارک شاوخوا ۱۰۰۰ جریبه ځمکه، چې نږدې ۲ میلیونه متر مربع مساحت لري، د ۲۰۰ صنعتي فابریکو لپاره ځانګړې شوې ده.

نجیب‌الله حقاني د پکتیا د زاهو صنعتي پارک پروژې ته تمه وښوده، چې دا به د هېواد په سویل او سویل ختیځ زون کې د صنعت د ودې، د کورنیو تولیداتو د ملاتړ، د خصوصي پانګونې د جذب، اقتصادي پراختیا او د زرګونو مستقیمو او غیرمستقیمو کاري فرصتونو په رامنځته کولو کې مهم رول ولوبوي.

د یوه بل خبر له‌مخې، د دغه وزارت له لوري د لغمان د خیروخېلو صنعتي پارک لپاره د ۲۰ کیلوولټ برېښنا شبکې تخنیکي تفصیلي پلان له ارزونې وروسته تایید او لاسلیک شوی، خو د لګښت په تړاو یې هېڅ راز معلومات نه‌دي ورکړل شوي.

د طالبانو د کور او ښار جوړولو وزارت همداراز د یادو درېیو پروژو د چارو د پیلېدو او همداراز د بشپړېدو د کره نېټو په تړاو څه نه‌دي ویلي.

اغبر پر خپله ایکس پاڼه لیکلي، چې د دغه پروګرام ګډونوالو او ویناوالو د افغان ښځو او نجونو په وړاندې د طالبانو افراطي او غیرانساني چلند په کلکه وغانده. هغه دغه سفارت ته د «کوچني افغانستان» نوم ورکړ او ویې ویل چې هلته د افغان مېرمنو د حقونو د دفاع غږ پورته شوی دی.

د دغې ناستې ګډونوالو په هرات او ټول افغانستان کې مېرمنو ته ډاډ ورکړ، چې دوی یوازې نه دي او د دوی غږ به په نړۍ کې منعکس کړي. په دغه پیغام کې راغلي، چې د افغان مېرمنو د عدالت غوښتنې، د زده کړې حق، انساني کرامت او د بنسټیزو ازادیو غږ به د نړۍ په هر ګوټ کې خپور شي.

د افغانستان سفیر زیاته کړه، چې دوی به تر هغې د افغان ښځو او ټولو وګړو ترڅنګ ولاړ وي، چې خپل اساسي، مدني او ټولنیز حقونه ترلاسه کړي. د هغه په وینا، د ښځو د حقونو د تحقق لپاره به د دوی هڅې او ملاتړ دوام ولري.

دا په داسې حال کې ده، چې طالبانو د شپږم ټولګي څخه پورته نجونې له زده کړو منع کړې دي او په دې وروستیو کې یې په هرات کې د ښځو او نجونو نیولو ته زور ورکړی دی. د ملګرو ملتونو د ماشومانو د ملاتړ صندوق یا یونیسف خبرداری ورکړی، چې د نجونو پر زده کړو دغه بندیز په کلنۍ توګه ۸۴ میلیونه ډالره اقتصادي زیان اړوي او تر ۲۰۳۰ کال پورې به د ۲۵ زره ښوونکو او روغتیايي کارکوونکو د کمښت لامل شي.