سره له دې هم، په رسنیو کې د دغه متن د ځینو برخو خپرېدو او په ځانګړې توګه د امریکا پر ولسمشر ډونالډ ټرمپ بېساري نیوکې راپارولي دي.
د امریکا د حکومت یوه لوړ پوړي چارواکي د چهارشنبې په ماسپښین (د امریکا د ختیځ په وخت) د دغه ۱۴ مادهییز سند متن ولوست؛ هغه سند چې د هُرمز تنګي د بېرته پرانېستلو، د ایران پر وړاندې د ځینو مالي محدودیتونو د کمولو او دغه راز په راتلونکو تخنیکي مذاکراتو کې د ایران د اټومي پروګرام د څېړلو اړوند هیلې او شرایط په ګوته کوي.
دا سند «د امریکا متحده ایالاتو او د ایران اسلامي جمهوري ترمنځ د اسلاماباد د تفاهم یادښت» تر عنوان لاندې خپور شوی او تر هغه وروسته رسنیو ته ورکړل شو، چې د یاد یادښت متن د نهخپرېدو له امله په عامه کچه پراخ اعتراضونه وشول.
دغه لوړپوړي امریکایي چارواکي چې نوم یې نهدی اعلان شوی، وویل: «دا هوکړه په اصل کې داسې یو تړون دی چې موږ ته اجازه راکوي سمدستي د هرمز تنګی پرانیزو، ایرانیان د اټومي غبار پر له منځه وړلو مکلف کړو او بیا موږ ته داسې یو اهرم په لاس راکوي، که ایرانیان خپل ښه چلند زیات کړي، موږ به هم د بندیزونو د لرې کولو او د اقتصادي مرستو کچه لوړه کړو؛ هغه اقدامات چې کولای شي ایران پر یوه سوکاله هېواد بدل کړي».
ټاکل شوې ده، چې د تفاهم دا یادښت د جمعې په ورځ په رسمي ډول لاسلیک شي؛ هغه اقدام چې د توافق د وروستیو شرایطو په اړه د خبرو اترو لپاره د ۶۰ ورځو یو مهلت رامنځته کوي.
د امریکا د حکومت له لوري وړاندې شوی متن، له هغه څه سره لږ توپیر لري چې په دې وروستیو ورځو کې رسنیو خپور کړی وو.
له دې سره سم، سياېناېن شبکې د امریکایي چارواکو له قوله لیکلي، چې د ایران د ژمنو یوه مهمه برخه په پټو کانالونو او له رسمي متن څخه بهر مطرح شوې ده. د دغو ژمنو د جزییاتو په اړه څه نهدي خپاره شوي.
د تفاهم د یادښت بشپړ رسمي متن
د امریکا متحده ایالاتو او د ایران اسلامي جمهوریت په [...] نېټه په نېک نیت سره پر لاندې مادو توافق وکړ:
۱ ماده:
د امریکا متحده ایالات، د ایران اسلامي جمهوریت او د دوی متحدین په روانه جګړه کې دا د تفاهم یادښت لاسلیکوي، څو د لبنان په ګډون په ټولو جبهو کې د پوځي عملیاتو سمدستي او دایمي پای اعلان کړي او ژمنه وکړي، چې له دې وروسته به د یو بل پر وړاندې هېڅ ډول جګړه یا پوځي عملیات نهپیلوي، د یو بل پر وړاندې به له ځواک کارولو یا ګواښلو څخه ډډه کوي او د لبنان د ځمکنۍ بشپړتیا او حاکمیت تضمین به کوي. وروستی توافق به د لبنان په ګډون په ټولو جبهو کې د جګړې دایمي پای او د دې بند نور شرایط تایید کړي.
۲ ماده:
د امریکا متحده ایالات او د ایران اسلامي جمهوري ژمنه کوي، چې د یو بل حاکمیت او ځمکنۍ بشپړتیا ته به درناوی کوي او د یو بل په کورنیو چارو کې به له لاسوهنې څخه ډډه کوي.
۳ ماده:
د امریکا متحده ایالات و د ایران اسلامي جمهوریت ژمنه کوي، چې د ۶۰ ورځو په اوږدو کې به مذاکرات کوي او وروستي توافق ته به رسېږي؛ دا موده د دواړو لورو په خوښه د تمدید وړ ده.
۴ ماده:
د دغه تفاهم د یادښت له لاسلیک کېدو سمدستي وروسته، د امریکا متحده ایالات به د خپل سمندري بندیز د لرې کولو او د ایران اسلامي جمهوریت پر وړاندې د هر ډول خنډ یا ګډوډۍ د ختمولو بهیر پیل کړي او په ۳۰ ورځو کې به په بشپړ ډول سمندري بندیز پای ته ورسوي.
په دې موده کې، د ایران اسلامي جمهوریت به له جګړې څخه وړاندې د تګ راتګ د کچې په تناسب، د بېړیو د ټرافیک بېرته راستنېدو ته زمینه برابره کړي.
د امریکا متحده ایالات هم ژمنه کوي، چې له وروستي توافق وروسته په ۳۰ ورځو کې خپل ځواکونه د ایران اسلامي جمهوریت له ګاونډ څخه وباسي.
۵ ماده:
د دغه تفاهم د یادښت له لاسلیک وروسته، د ایران اسلامي جمهوري به خپله ټوله هڅه وکړي، څو د سوداګریزو کښتیو خوندي تګ راتګ د هېڅ ډول لګښت له اخیستلو پرته او یوازې د ۶۰ ورځو لپاره د فارس خلیج څخه د عمان سمندرګي ته او برعکس چمتو کړي.
د سوداګریزو کښتیو تګ راتګ سمدستي پیلېږي او د ایران اسلامي جمهوري له لوري د تخنیکي او پوځي خنډونو لرې کولو او ماینپاکۍ ته په کتو به د ۳۰ ورځو په دننه کې په بشپړ ډول برقرار شي.
د ایران اسلامي جمهوري به د عمان له سلطنت سره خبرې وکړي، څو د هرمز تنګي راتلونکی مدیریت او سمندري خدمات د فارس خلیج له نورو ساحلي هېوادونو سره په مشوره او د نړیوالو قوانینو او د هرمز تنګي د ساحلي هېوادونو له حاکمیتي حقونو سره سم وټاکي.
۶ ماده:
د امریکا متحده ایالات ژمنه کوي، چې له خپلو سیمهییزو شریکانو سره یو ځای د ایران اسلامي جمهوري د بیارغونې او اقتصادي پراختیا لپاره د لږ تر لږه ۳۰۰ میلیارده ډالرو په ارزښت یو پرېکنده او توافق شوی پلان چمتو کړي.
د دغه پلان د پلي کولو تګلاره به د وروستي توافق د یوې برخې په توګه په ۶۰ ورځو کې وروستۍ شي.
د اړوندو مالي معاملو د ترسره کولو لپاره ټول اړین جوازونه، معافیتونه او اجازې به د متحده ایالاتو له خوا صادر شي.
۷ ماده:
د امریکا متحده ایالات ژمنه کوي، چې د ایران اسلامي جمهوري پر وړاندې ټول بندیزونه، د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د پرېکړه لیکونو، د اټومي انرژۍ د نړیوال اژانس د حکامو شورا د پرېکړهلیکونو او د لومړي او دویمه درجه بندیزونو په ګډون د امریکا ټول یو اړخیز بندیزونه په وروستي توافق کې له منل شوي مهالوېش سره سم لغو کړي.
د ایران اسلامي جمهوري او د امریکا متحده ایالات د بندیزونو د لرې کولو حیاتي ارزښت په رسمیت پېژني او په مذاکراتو کې د متقابل توافق د ترلاسه کولو په موخه دې موضوع ته د سمدستي رسېدنې هوډ اعلانوي.
۸ ماده:
د ایران اسلامي جمهوري یو ځل بیا ټینګار کوي، چې اټومي وسلې به نهتولیدوي او نه به یې ترلاسه کوي.
د امریکا متحده ایالات او د ایران اسلامي جمهوري توافق کړی، چې د ذخیره او غني شویو موادو د برخلیک په اړه د داسې یوې تګلارې له لارې پرېکړه وکړي، چې په دوه اړخیزه توګه پرې توافق وشي او د ۷ مې مادې له مهالوېش سره سم وي؛ د اجرا لږ تر لږه طریقه به د اټومي انرژۍ د نړیوال اژانس تر څارنې لاندې ځای پر ځای د موادو رقیق کول وي.
دواړه لوري همدا راز توافق لري، چې د غني کولو د موضوع او د ایران اسلامي جمهوري له اټومي اړتیاوو سره د تړاو لرونکو نورو توافق شویو مسایلو په اړه د یوه داسې د قناعت وړ چوکاټ پر بنسټ خبرې وکړي، چې په وروستي توافق کې به ټاکل کېږي.
وروستی توافق به د دې بند شرایط تایید کړي.
د امریکا متحده ایالات او د ایران اسلامي جمهوري د پورتنیو اټومي مسایلو حیاتي ارزښت په رسمیت پېژني او د متقابل توافق د ترلاسه کولو په موخه په مذاکراتو کې هغو ته د سمدستي رسېدو اراده لري.
۹ ماده:
د وروستي توافق د ترلاسه کېدو پورې، د امریکا متحده ایالات او د ایران اسلامي جمهوري توافق کوي چې اوسنی حالت به ساتل کېږي.
د ایران اسلامي جمهوري به د خپل اټومي پروګرام اوسنی حالت ساتي او د امریکا متحده ایالات به نوي بندیزونه نهلګوي او په سیمه کې به اضافي ځواکونه نهځای پر ځای کوي.
۱۰ ماده:
د امریکا متحده ایالات ژمنه کوي، چې د دغه تفاهم د یادښت له لاسلیک کېدو سمدستي وروسته او د بندیزونو تر لغو کېدو پورې، د امریکا د خزانې وزارت به د ایران د خامو تېلو، تېلي محصولاتو او د هغو د مشتقاتو د صادراتو او ټولو اړوندو خدماتو په شمول د بانکي، بیمې، ټرانسپورټ او نورو خدماتو لپاره معافیتونه صادر کړي.
۱۱ ماده:
د امریکا متحده ایالات ژمنه کوي، چې د دغه تفاهم د یادښت له پلي کېدو وروسته، د ایران اسلامي جمهوري کنګل شوې یا محدودې شوې پیسې او شتمنۍ په بشپړ ډول د استفادې وړ وګرځوي.
دواړه لوري به د مذاکراتو پر مهال د دغو پیسو د ازادولو پر کړنلاره توافق وکړي.
دا پیسې، که په اصلي حساب کې پاتې شي او یا انتقال شي، د هر هغه وروستي ګټه اخیستونکي د تادیې لپاره چې د ایران اسلامي جمهوري د مرکزي بانک له خوا ټاکل کېږي، په بشپړ ډول د کارونې وړ دي.
د امریکا متحده ایالات ژمنه کوي، چې په دې برخه کې به ټول اړین جوازونه او تاییدۍ صادرې کړي.
۱۲ ماده:
د امریکا متحده ایالات او د ایران اسلامي جمهوري توافق کوي، چې د دغه تفاهم د یادښت د بریالي پلي کېدو او په راتلونکي کې وروستي توافق ته د ژمنتیا د څارنې لپاره یو اجراییوي میکانیزم رامنځته کړي.
۱۳ ماده:
د دغه تفاهم د یادښت له لاسلیک وروسته او د ۱، ۴، ۵، ۱۰ او ۱۱ مادو د پلي کېدو د پیل او د هغو د دوام په شرط، د امریکا متحده ایالات او د ایران اسلامي جمهوري به د وروستي توافق په اړه مذاکرات یوازې د نورو مادو په تړاو پیل کړي.
۱۴ ماده:
وروستی توافق به د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د یوه لازمي پرېکړهلیک له لارې تایید شي.
