په سویس کې د امریکا او ایران د خبرو اترو لومړی پړاو پای ته رسېدلی

زیلنسکي په خپل ایکس‌پاڼه کې لیکلي چې د اوکراین د امنیتي خدمت، د بې‌پیلوټه سیسټمونو ځواکونو، پوځي استخباراتو او ځانګړو عملیاتو ځواکونو د جګړې له لومړۍ کرښې شاوخوا ۳۰۰ کیلومتره لرې عملیات ترسره کړي دي.

هغه ویلي چې د کریمیا د پل دواړو غاړو ته موقعیت لرونکي تاسیسات په نښه شوي، چې پکې د روسیې د کراسنودار سیمې د تېلو د لېږد سمندري لوژستیک او د کرچ په اشغال شوې سیمه کې د تېلو یوه زېرمه شامله ده.

د اوکراین ولسمشر زیاته کړې چې د روسیې ځینې پوځي لوژستیکي مرکزونه هم په بریالیتوب سره په نښه شوي او د «اېس-۴۰۰» هوايي دفاعي سیسټمونو اړوند څلور رادارونه او د «پانتسیر» دوه دفاعي سیسټمونه هم زیانمن شوي دي.

زیلنسکي د دغو عملیاتو د ترسره کوونکو ځواکونو ستاینه کړې او ویلي یې دي: «روسیه یوازې د ځواک په ژبه پوهېږي، او زموږ د لرې واټن ځواک د سولې لپاره کار کوي.»

دغه مرکز په جنوبي لبنان کې د تونلونو او ځمکنیو تاسیساتو د یوې پراخې شبکې برخه وه، چې د ایران په مالي او تخنیکي ملاتړ جوړه شوې وه.

د علي طاهر لوړې سیمې د خپل ستراتیژیک موقعیت له امله، چې د النبطیه ښار او شاوخوا سړکونو ته برلاسی لید لري، ډېر پوځي اهمیت لري. د دې سیمې کنټرول کولای شي د سرحدي سیمې د ځواک په توازن کې مهم اغېز ولري.

دا پېښه یوازې څو ورځې وروسته له هغې رامنځته شوې چې د امریکا په منځګړیتوب لنډمهالی اوربند ټینګ شوی و او دا ښيي چې وروستۍ هوکړه لا هم نازک حالت کې ده. لبناني سرچینو راپور ورکړی چې د لبنان پوځ هم د ځینو نږدې اډو څخه شاتګ کړی ترڅو له مستقیمې جګړې ډډه وکړي. ورته مهال، ایران دا اقدام غندلی او هغه یې د لبنان د ملي حاکمیت نقض بللی دی.

شنونکي باور لري چې د دې مرکز نیول کېدای شي د اسراییلو د هغو هڅو یوه برخه وي چې غواړي په جنوبي لبنان کې د حزب الله د قوماندې او کنټرول وړتیاوې کمزورې کړي.

همدارنګه، دا کار ښايي په راتلونکو ورځو کې تاوتریخوالی لا زیات کړي، په ځانګړي ډول په داسې حال کې چې دواړه لوري یو بل د اوربند په ماتولو تورنوي.

د شهباز شريف دفتر د شنبې په ماخوستن (د غبرګولي ۳۰مه) د یوې اعلامیې په خپرولو سره ویلي، په دې سفر کې له شهباز شریف سره د دغه هېواد د پوځ مشر او د دفاعي ځواکونو قومندان عاصم منیر هم مل دی.

له دې وړاندې ایراني رسنیو راپور ورکړی، چې د ايران د پارلمان مشر محمد باقر قالیباف په مشرۍ او د ايران د بهرنيو چارو وزير عباس عراقچي په ګډون د ايران مذاکراتي پلاوی سویس ته روان شوی دی.

تر دې وړاندې، د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت اعلان کړی وو، چې د ايران او امریکا ترمنځ تخنیکي مذاکرات به د یکشنبې په ورځ په سویس کې پیل شي.

د اسراییل چېنل ۱۲ د راپور له مخې، په سویس کې د یکشنبې په ورځ له ايران سره په پیلېدونکو مذاکراتو کې د امریکا لومړنۍ موخه د داسې یوې هوکړې ترلاسه کول دي، چې د اټومي انرژۍ نړیوال اژانس مفتشینو ته د ایران د اټومي سایټونو د پلټنې اجازه ورکړي. که تهران موافقه وکړي، نو له ۱۲ ورځنۍ جګړې وروسته به دا لومړی ځل وي چې د ایران د اټومي تاسیساتو پلټنې ترسره کېږي.

د امریکا د سي‌بي‌اېس شبکې د راپور له مخې، د اټومي انرژۍ د نړیوال اژانس عمومي رییس رافایل ګروسي به هم په سویس کې د ايران او امريکا ترمنځ خبرو اترو کې ګډون وکړي.

د ایران دولتي خبري اژانس، مهر د شنبې په ورځ د غبرګولي په ۳۰مه راپور ورکړی چې د سپاه پاسداران مسندري ځواکونو د هرمز تنګي تړل د واشنګټن او تل‌ابیب له خوا د ژمنو له نقض کېدو سره په غبرګون کې «لومړی ګام» بللی دی.

دغې قوماندانۍ خبرداری ورکړی چې که د امریکا او اسراییل «تېري» دوام ومومي، نو د ایران اسلامي جمهوریت ځواکونه به په سیمه کې نور او سخت ګامونه پورته کړي.

دا پرمختګ په داسې حال کې رامنځته کېږي چې تر دې وړاندې په سویس کې د امریکا د ځانګړي استازي او د ایران د بهرنیو چارو د وزیر عباس عراقچي ترمنځ د تخنیکي خبرو اترو د ترسره کېدو هڅې روانې وې، خو وروستي راپورونه ښيي چې دا مذاکرات نه دي ترسره شوي او د هرمز تنګي د پرانیستلو برخلیک په ناڅرګند حالت کې دی.

د لبنان د کورنۍ دفاع ادارې او رسنیو تایید کړې چې دا بریدونه د شنبې په ورځ د غبرګولي په ۳۰مه د دواړو خواوو ترمنځ د هوکړې له عملي کېدو څو ساعته وروسته شوي دي.

اسراییلي چارواکو ادعا کړې چې دا بریدونه یې د حزب‌الله له لوري د توغول شویو توغندیو په ځواب کې کړي دي. د راپورنو له مخې، په دغو مرګونو بریدونو کې یو تر ټولو خونړی برید د لبنان د سویل په باریش ښارګوټي کې پر یوې درې پوړیزې استوګنیزې ودانۍ شوی، چې په پایله کې یې د یوې کورنۍ څلور غړي، پلار، مور او د هغوی دوه ماشومان وژل شوي دي.

د دې ترڅنګ د لبنان پوځ هم تایید کړې چې د کفر رومان او نبطیه په لاره کې د اسراییل په یو بل برید کې د دوی یو سرتېری وژل شوی دی.

بلخوا، د اسراییل یو پوځي چارواکي ویلي چې حزب‌الله د جمعې په شپه د لبنان په سویل کې پر اسراییلي ځواکونو له ۵۰ څخه ډېر توغندي وتوغول چې له امله یې دوی د دغې ډلې پر اهدافو ځوابي بریدونه وکړل. د اسراییل پوځ چې د لبنان سویلې سیمې یې لاندې کړې دي، په یوه اعلامیه کې ویلي چې د حزب‌الله دا بریدونه د اوربند له تړون څخه ښکاره سرغړونه ده.