د امریکا فضايي اداره «ناسا» وايي چې د فضا څېړنې او د سپوږمۍ د سپړنې پروګرام نه یوازې د فضا لپاره مهم دي، بلکې د فوټبال لوبې پر تخنیک هم اغېز لري، او دا اړیکه به د ۲۰۲۶ نړیوال جام پر مهال خلکو ته په ساده ډول وښودل شي.
ناسا اعلان کړی چې د ۲۰۲۶ کال د جون له ۱۱مې تر جولای ۱۹مې پورې به د امریکا د ټکساس ایالت په هيوسټن ښار کې د فوټبال د نړیوال جام د مینهوالو په فستیوال کې ځانګړی نندارتون پرانېزي. دا نندارتون به د نړیوال جام د ټولو سیالیو پر مهال د خلکو لپاره پرانیستی وي او ګډون پکې وړیا دی.
د ناسا د جانسن فضايي مرکز مشره «وېنسا وایچ» به د جون په ۲۰مه د ارټیمس دوهم ماموریت له فضانوردانو سره لیدنه وکړي. دغه فضانوردان به د هالنډ او سویډن د لوبې مخکې د نړیوال جام په اړوند فعالیتونو کې برخه واخلي او د فستیوال په مرکزي سټېج کې به د خپلو فضايي تجربو په اړه خبرې وکړي.
فوټبال او فضا؛ له مدار تر میدان پورې علمي اړیکه
ناسا وايي چې د فوټبال او فضا ترمنځ اړیکه یوازې تر نندارتون پورې محدوده نه ده، بلکې تر مدار پورې رسېږي. د نړیوال فضايي سټیشن دننه ترسره شوې څېړنې ښيي چې د فوټبال توپ دننه د وزن وېش د هغه پر حرکت، ثبات او څرنګوالي مستقیم اغېز لري.
په ۲۰۱۹ کال کې د نړیوال فضايي سټیشن ملي لابراتوار په همکارۍ څېړونکو د بېوزنې فضا په شرایطو کې دا مطالعه کړې چې د توپ دننه اجزا څنګه د هغه د څرخ او حرکت مسیر بدلوي. دغه څېړنه د دې لپاره مهمه بلل شوې چې په فضا کې د اجسامو د حرکت فزیک ښه وپېژندل شي.
ځیرک فوټبال توپونه او د سینسرونو اغېز
ناسا یادونه کوي چې له ۲۰۲۲ کال راهیسې د «اډیډاس» شرکت له خوا په رسمي سیالیو کې داسې فوټبال توپونه کارول کېږي چې دننه یې الکترونیکي سینسرونه ځای پر ځای شوي وي. دا سینسرونه د توپ سرعت، موقعیت او د لوبغاړي له تماس سره سم معلومات په ریښتیني وخت کې ثبتوي.
خو د ناسا څېړونکي وايي چې دا اضافه وسایل د توپ دننه د وزن نابرابره وېش رامنځته کوي، چې دا بیا د توپ طبیعي حرکت، په ځانګړي ډول د هوا له جریان سره تعامل، بدلولای شي.
له باد تونل څخه تر نړیوالو سیالیو پورې څېړنې
د ناسا د «ایمز څېړنیز مرکز» انجنیرانو په کالیفورنیا کې د باد تونل په لابراتوار کې د ۲۰۱۴ کال د نړیوال جام لپاره جوړ شوی «برازوکا» فوټبال توپ ازمویلی و.
په دې څېړنه کې معلومه شوې چې د کم څرخ لرونکو ګوزارونو پر مهال توپ ناڅاپي او غیرمنظم حرکت کوي، چې په فوټبال کې ورته «ناڅاپي حرکت» ویل کېږي. څېړونکو همدارنګه څرګنده کړې چې د توپ د سطحې جوړښت، د پینل بڼه او د درزونو ژوروالی د توپ د حرکت ثبات یا بېثباتۍ ټاکي.
ناسا ټینګار کوي چې د فضا د سپړنې لپاره ترسره شوې څېړنې یوازې تر فضا پورې محدودې نه دي، بلکې د ځمکې پر ژوند، ټکنالوژۍ او نړیوالو سپورټي لوبو هم مستقیم اغېز لري.
د ادارې په وینا، هماغه فزیکي اصول چې په فضا کې د اجسامو حرکت کنټرولوي، د فوټبال په میدان کې د توپ د حرکت بڼه هم ټاکي، چې دا د ساینس او سپورټ ترمنځ د نږدې اړیکې یوه روښانه بېلګه ده.
